• შესვლა
• დარეგისტრირება

• ტექსტი

• ამობეჭდე
• გაუგზავნე მეგობარს
• კომენტარი

რო­ცა რო­მეო = ჯუ­ლი­ე­ტას

თე­ატ­რა­ლუ­რი პერ­ფორ­მან­სი - კულ­მი­ნა­ცი­ი­სა და პა­თე­ტი­კის გა­რე­შე

24 საათი 31.01.12

თე­ატ­რა­ლუ­რი პერ­ფორ­მან­სი - კულ­მი­ნა­ცი­ი­სა და პა­თე­ტი­კის გა­რე­შე

სად გქონ­და პირ­ვე­ლი ღა­მე? სად? სად? მარ­ს­ზე! დი­ა­ხაც, იუპი­ტერ­ზე! ტყე­ში, რა­ტო­მაც არა?! ხე­ზე, გა­ე­ცი­ნე­ბათ მა­ინც! ყვე­ლა სა­ვა­რა­უ­დო პა­სუ­ხის მო­სინ­ჯ­ვის შემ­დეგ მა­ინც ით­ქ­ვა ბა­ნა­ლუ­რი სი­მარ­თ­ლე - სას­ტუმ­რო­ში. მუ­სი­კის გა­რე­შე. სწო­რედ ეს და სხვა ამ­ბის მსგავ­სი დი­ა­ლო­გი იყო ის, რის შე­სა­ხე­ბაც მა­ყუ­რე­ბელ­მა პირ­ველ რიგ­ში გა­მო­ი­ტა­ნა ამ­ბა­ვი. ვგუ­ლის­ხ­მობ თუ­მა­ნიშ­ვი­ლის თე­ატ­რ­ში შემ­დ­გარ პრე­მი­ე­რას "R+J ბე­დის­წე­რა დაბ­ნე­უ­ლია რო­მეო და ჯუ­ლი­ე­ტა მე­სა­მე მეხ­სი­ე­რე­ბა" მი­ხელ მარ­მა­რი­ნო­სის დად­გ­მას. მაგ­რამ მა­ყუ­რე­ბელ­თან დი­ა­ლო­გი ამ წარ­მოდ­გე­ნა­ში მხო­ლოდ მა­ყუ­რებ­ლის გა­მოფხიზ­ლე­ბას ემ­სა­ხუ­რე­ბა და არა მა­ყუ­რებ­ლის ჩარ­თ­ვას პერ­ფორ­მან­ს­ში. ეს უბ­რა­ლოდ რე­ლაქ­სა­ცი­ის სა­შუ­ა­ლე­ბაა, გან­ტ­ვირ­თ­ვის ფორ­მა ქარ­თ­ვე­ლი მა­ყუ­რებ­ლის­თ­ვის უჩ­ვე­უ­ლოდ დამ­ღ­ლე­ლი პირ­ვე­ლი მოქ­მე­დე­ბი­სა და ცო­ტა მო­მა­ბეზ­რე­ბე­ლი მე­ო­რე მოქ­მე­დე­ბის წინ. თუმ­ცა, გარ­კ­ვე­უ­ლი დას­კ­ვ­ნის გა­მო­ტა­ნის შანსს ეს გარ­და­მა­ვა­ლი წუ­თე­ბიც იძ­ლე­ვა. შე­იძ­ლე­ბა, კი­დევ ერ­თხელ დარ­წ­მუნ­დეთ იმა­ში, რომ სა­ქარ­თ­ვე­ლო ის ქვე­ყა­ნაა, სა­დაც მა­მა­კა­ცი, რო­მელ­საც გვერ­დით სა­ა­ლერ­სო ობი­ექ­ტი ქა­ლი ახ­ლავს, მსა­ხი­ობს მა­ინც ამა­ყად ეტყ­ვის, რომ ზო­გა­დად სამ­სა­ხუ­რის პოვ­ნა უფ­რო იოლია, ვიდ­რე საყ­ვა­რე­ლი ადა­მი­ა­ნის...

მი­უ­ხე­და­ვად იმი­სა, რომ სტე­რე­ო­ტი­პე­ბი ნე­ბის­მი­ე­რი სა­ზო­გა­დო­ე­ბის სა­აზ­როვ­ნო საზღ­ვ­რებს გან­საზღ­ვ­რავს, ასე ძლი­ე­რი სტე­რე­ო­ტი­პუ­ლი ხედ­ვა, რო­გო­რიც სა­ქარ­თ­ვე­ლო­შია, რთუ­ლი მო­სა­ძებ­ნია სხვა­გან და ეს არ ეხე­ბა მხო­ლოდ სამ­სა­ხურ­სა და სიყ­ვა­რულს. ეს ეხე­ბა ხე­ლოვ­ნე­ბი­სად­მი მო­ლო­დინ­სა და მოთხოვ­ნებს და ეს სტე­რე­ო­ტი­პუ­ლი, მომ­ხ­მა­რებ­ლუ­რი და­მო­კი­დე­ბუ­ლე­ბა ხე­ლოვ­ნე­ბი­სად­მი აღ­ნიშ­ნუ­ლი დად­გ­მი­სად­მი და­მო­კი­დე­ბუ­ლე­ბა­შიც გა­მოვ­ლინ­და.

მომ­ხ­მა­რე­ბე­ლი მა­ყუ­რე­ბე­ლი, ანუ ის, რო­მე­ლიც წარ­მოდ­გე­ნი­სა და მსა­ხი­ო­ბე­ბის­გან ელის რა­მე ისეთს, რაც მას აატი­რებს ან­და გა­ა­ცი­ნებს, ანუ ყო­ველ­დღი­ურ ინ­დი­ფე­რენ­ტუ­ლო­ბას და­ა­კარ­გ­ვი­ნებს, ალ­ბათ არ უნ­და წა­ვი­დეს კი­ნომ­სა­ხი­ობ­თა თე­ატ­რ­ში მა­ინ­ც­და­მა­ინც აღ­ნიშ­ნულ წარ­მოდ­გე­ნა­ზე და­სას­წ­რე­ბად. არ უნ­და წა­ვი­დეს იმი­ტომ კი არა, რომ ვერ გა­ი­გებს ან­და და­იღ­ლე­ბა. სუ­ლაც არა. უფ­რო იმი­ტომ, რომ ამ ტი­პის თე­ატ­რი არც მი­სი რე­ლაქ­სა­ცი­ის­თ­ვის მო­უ­ფიქ­რე­ბია ვინ­მეს და არც იმის­თ­ვის, რომ დიდ­რო­ნი კონ­ცეპ­ტუ­ა­ლუ­რი და ღრმად­ში­ნა­არ­სობ­რი­ვი სვლე­ბი შე­მოგ­ვ­თა­ვა­ზოს ასე­ვე სე­რი­ო­ზუ­ლი დრა­მა­ტურ­გი­ის მქო­ნე წე­რი­ლის და­სა­წე­რად. თე­ატ­რი, რო­მე­ლიც ტრა­დი­ცი­უ­ლი თე­ატ­რის საზღ­ვ­რე­ბი­დან გა­სუ­ლია, რე­ჟი­სო­რის თა­მა­შის სივ­რ­ცეა, სა­დაც ის ხე­ლოვ­ნე­ბის ყვე­ლა­ზე მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვა­ნი გან­ზო­მი­ლე­ბე­ბით დრო­ი­თა და სივ­რ­ცით თა­მაშ­შია ისე ღრმად ჩაფ­ლუ­ლი, რომ ეს თა­მა­ში ხდე­ბა მთა­ვა­რი ამო­ცა­ნა. და პერ­ფორ­მან­სის ფორ­მით იკ­ვე­ბე­ბა, თა­ვი­სი ამორ­ფუ­ლი და პი­ე­სად არ­ჩა­მო­ყა­ლი­ბე­ბუ­ლი ტექ­ს­ტით, სიტყ­ვი­სად­მი სიმ­ბო­ლუ­რი და­მო­კი­დე­ბუ­ლე­ბით, ქმე­დე­ბით, რო­მე­ლიც იქ­ცე­ვა თე­ატ­რის მე­ტა­ფო­რად და, რაც მთა­ვა­რია, ამ­ბის ინ­ტერ­პ­რე­ტა­ცი­ით.

და­ი­ვიწყეთ შექ­ს­პი­რის "რო­მეო და ჯუ­ლი­ე­ტა" ისე­თი, რო­გო­რიც გახ­სოვთ. შე­ე­ცა­დეთ, მო­ი­გო­ნოთ დე­ტა­ლე­ბი, ასე უკეთ გა­უ­გებთ მარ­მა­რი­ნო­სის სუ­რა­თებ­სა და კად­რებს თავ­სა და ბო­ლოს. მი­ხე­ილ მარ­მა­რი­ნო­სი ტექ­ს­ტ­ში იმ გზე­ბით გა­მოგ­ზა­უ­რებთ, რო­მე­ლიც აქამ­დე უხი­ლა­ვი იყო. ასე რომ, კა­რაგდ უს­მი­ნეთ. ამ გზე­ბის აღ­მო­სა­ჩე­ნად ის ჩა­უღ­რ­მავ­და დე­ტა­ლებს, ცო­ტაც სა­კუ­თა­რი ინ­ტერ­პ­რე­ტა­ცი­ე­ბი მი­აშ­ვე­ლა და ამ­ბა­ვი, რო­მე­ლიც მსოფ­ლიო ლი­ტა­რა­ტუ­რა­ში, თუ მსოფ­ლიო კულ­ტუ­რა­ში არა, ტრა­გი­კუ­ლი სიყ­ვა­რუ­ლი­სა და ახალ­გაზ­რ­დო­ბის სკულ­პ­ტუ­რად იქ­ცა, მან მხო­ლოდ მა­სა­ლად გა­მო­ი­ყე­ნა. მა­სა­ლად, რო­მე­ლიც მა­ყუ­რე­ბელს უნ­და გა­აც­ნონ და ექ­ვ­სი­ვე მო­ნა­წი­ლე მსა­ხი­ო­ბი ამ ამ­ბის თხრო­ბას ემ­სა­ხუ­რე­ბა. ამ­ბა­ვი და შექ­ს­პი­რი­სე­უ­ლი პი­ე­სის პერ­სო­ნა­ჟე­ბი ამ მთხრო­ბე­ლე­ბის მო­ნო­ლო­გი­დან მო­ნო­ლოგ­ში და სხე­უ­ლი­დან სხე­ულ­ში გა­დი­ან. ამი­ტო­მაც ხან ერ­თია რო­მეო და ხან - მე­ო­რე, ხან ის ხდე­ბა მონ­ტე­გი, რო­მე­ლიც ორი წუ­თის წინ კა­პუ­ლე­ტი გახ­ლ­დათ. მაგ­რამ ყვე­ლა­ზე სა­ინ­ტე­რე­სო მთელს ამ თე­ატ­რა­ლურ პერ­ფორ­მან­ს­ში მა­ინც ის არის, თუ რო­გორ აღიქ­ვამს მო­სა­ყოლს რე­ჟი­სო­რი. ის თა­ვი­სუ­ფა­ლია პირ­ველ­წყა­როს ერ­თ­გუ­ლე­ბის­გან, შექ­ს­პი­რის "რო­მეო და ჯუ­ლი­ე­ტა" მის­თ­ვის მხო­ლოდ სა­ფუძ­ვე­ლია მე­ტა­ტექ­ს­ტის შე­საქ­მ­ნე­ლად. ამ ხერ­ხ­სა და პი­ე­სი­სად­მი და­მო­კი­დე­ბუ­ლე­ბას პოს­ტ­მო­დერ­ნის­ტუ­ლი თე­ატ­რის ხერ­ხე­ბი­დან ერთ-ერ­თი შე­იძ­ლე­ბა ვუ­წო­დოთ. თუმ­ცა მსგავ­სი ხერ­ხი მხო­ლოდ თე­ატ­რის­თ­ვის არ არის და­მა­ხა­სი­ა­თე­ბე­ლი. არ­სე­ბუ­ლი ნა­წარ­მო­ე­ბე­ბის სა­ფუძ­ველ­ზე ახ­ლის შექ­მ­ნა ძვე­ლის ნაშ­თე­ბის გა­თა­მა­შე­ბით და­მა­ხა­სი­ა­თე­ბე­ლია ვი­ზუ­ა­ლუ­რი ხე­ლოვ­ნე­ბის­თ­ვის, ლი­ტე­რა­ტუ­რის­თ­ვის... და სა­ერ­თო­დაც, ასეთ ტექ­ს­ტებ­ზე აგე­ბუ­ლი წარ­მოდ­გე­ნე­ბით ჯერ ისევ მდი­და­რია ევ­რო­პუ­ლი თე­ატ­რე­ბის რე­პერ­ტუ­ა­რე­ბი.

მარ­მა­რი­ნო­სის ტექ­ს­ტი მუდ­მი­ვად ცვლა­დი კომ­პო­ზი­ცი­ით გა­მო­ირ­ჩე­ვა. ძველ ის­ტო­რი­ას ახ­ლე­ბუ­რად ხან მო­სამ­სა­ხუ­რე პედ­როს თვალ­თა­ხედ­ვით მივ­ს­დევთ, ხა­ნაც მღვდლის, ხა­ნაც კი­დევ სხვი­სი - ერ­თი შე­ხედ­ვით, მე­ო­რე­ხა­რის­ხო­ვა­ნი პერ­სო­ნა­ჟით, ან­და სა­ერ­თოდ უხი­ლა­ვი გმი­რის თვა­ლე­ბით. ამ ტექ­ს­ტ­ში დრო არ არის სა­მი. ამ ტექ­ს­ტ­ში წარ­სუ­ლი და აწ­მ­ყო სრუ­ლი­ად აზე­ლი­ლია და მო­ნა­წი­ლე­ე­ბი ხან ემ­ს­გავ­სე­ბი­ან წარ­სულ­ში გა­თა­მა­შე­ბუ­ლი ტრა­გე­დი­ის გან­მა­სა­ხი­ე­რე­ბელ მსა­ხი­ო­ბებს, ხა­ნაც უბ­რა­ლოდ მე­დი­ა­ტო­რე­ბი არი­ან - და­უ­კონ­კ­რე­ტე­ბელ დრო­ში მე­დი­ტა­ცი­ურ მდგო­მა­რე­ო­ბა­ში მოძ­რა­ვი სხე­უ­ლე­ბი - გამ­ტა­რი სა­ხე­ე­ბი. მგო­ნი, ეს ტენ­დენ­ცია ყვე­ლა­ზე კარ­გად წარ­მოდ­გე­ნა­ში მო­ნა­წი­ლე გი­ორ­გი ნა­კა­ში­ძეს აქვს გა­აზ­რე­ბუ­ლი.

სივ­რ­ცე - მი­ხე­ილ მარ­მა­რი­ნო­სი ამ ცნე­ბას თე­ატ­რ­ში სა­უ­კე­თე­სოდ იაზ­რებს. რო­გორც სცე­ნი­სა და დარ­ბა­ზის სივ­რ­ცის ათ­ვი­სე­ბის თვალ­საზ­რი­სით, ისე მსა­ხი­ო­ბე­ბის მოძ­რა­ო­ბის გა­და­ნა­წი­ლე­ბის თვალ­საზ­რი­სით. რაც შე­ე­ხე­ბა მი­ზან­ს­ცე­ნებს, რო­მე­ლიც ამ სივ­რ­ცე­ში უნ­და იშ­ლე­ბო­დეს. მი­ზან­ს­ცე­ნე­ბი, რო­მე­ლიც ტექსტს პი­რო­ბით თე­ატ­რა­ლურ ენად აქ­ცევ­და, აქ არ არის. მარ­მა­რი­ნო­სის თე­ატ­რ­ში ის სა­ერ­თოდ არ არ­სე­ბობს. ეს თე­ატ­რი მსვლე­ლო­ბი­სა და პრე­ზენ­ტა­ცი­ის თე­ატ­რია და სწო­რედ ამი­ტო­მაც, ახ­ლოს დგას პერ­ფორ­მან­სის თე­ატ­რ­თან. რაც შე­ე­ხე­ბა მთხრო­ბე­ლებს - უფ­რო მო­ნა­წი­ლე­ებს, ვიდ­რე მსა­ხი­ო­ბებს ამ შემ­თხ­ვე­ვა­ში. მათ­შია წარ­მოდ­გე­ნის ყვე­ლა­ზე კარ­გი და ყვე­ლა­ზე სუს­ტი მხა­რე­ე­ბიც.

თით­ქ­მის ყვე­ლა­ფე­რი სა­ინ­ტე­რე­სოდ აწყო­ბი­ლია. მაგ­რამ მარ­მა­რი­ნო­სის პოს­ტ­მო­დერ­ნის­ტულ ინ­ტერ­ტექ­ს­ტუ­ა­ლუ­რი კომ­პო­ზი­ცია ყველ­გან არ არის მკა­ფიო და ზუს­ტი. რა­ტომ? შე­საძ­ლოა იმი­ტო­მაც, რომ მე­ო­რე მოქ­მე­დე­ბა­ში მათ ახა­ლი ენერ­გია სჭირ­დე­ბათ ტემ­პის შე­სა­ნარ­ჩუ­ნებ­ლად, ან­და რე­ჟი­სორს ენერ­გი­უ­ლი მო­ტი­ვე­ბის შე­ტა­ნა ავიწყ­დე­ბა. შე­საძ­ლოა, იმი­ტო­მაც, რომ ყვე­ლა მო­ნა­წი­ლე ერ­თ­ნა­ი­რად კარ­გად ვერ ეწე­რე­ბა იმ გა­რე­მო­ში, რო­მელ­საც მარ­მა­რი­ნო­სი ქმნის და ვერ ითა­ვი­სებს იმ მა­ნევ­რებს, რო­მელ­საც ტექ­ს­ტით ახორ­ცი­ე­ლე­ბენ. ახა­ლი ამ თვალ­საზ­რი­სით, პირ­ველ რიგ­ში, მა­ინც ის მა­გონ­დე­ბა, რო­მე­ლიც მთე­ლი წარ­მოდ­გე­ნის ღერ­ძი უნ­და იყოს, მაგ­რამ არ არის. ყვე­ლა­ზე მე­ტად დატ­ვირ­თუ­ლი მთხრო­ბე­ლი - პა­ა­ტა ინა­უ­რი. ის არ გახ­ლავთ იმ­დე­ნად მყი­ფე და გა­თა­ვი­სუფ­ლე­ბუ­ლი გავ­ლე­ნე­ბის­გან და წარ­სუ­ლი გა­მოც­დი­ლე­ბის­გან, რომ მრა­ვალ­ფე­რო­ვა­ნი ამო­ცა­ნე­ბის წი­ნა­შე ნე­იტ­რა­ლი­ტე­ტი გა­მო­აცხა­დოს და თა­ვი­სუფ­ლად შექ­მ­ნას და ცვა­ლოს ტი­პა­ჟე­ბი, იმოძ­რა­ოს და­ვა­ლე­ბი­დან მო­რიგ და­ვა­ლე­ბამ­დე. მი­სი თხრო­ბის მა­ნე­რა­ში რა­ტომ­ღაც ხში­რად ის­მის ტრა­დი­ცი­უ­ლი ქარ­თუ­ლი თე­ატ­რის ექო. პი­რა­დად ჩემ­ზე სრუ­ლი­ად გან­ს­ხ­ვა­ვე­ბუ­ლი გავ­ლე­ნა მო­ახ­დი­ნა და გან­ს­ხ­ვა­ვე­ბუ­ლი მი­ზე­ზე­ბის გა­მო გახ­და და­სა­მახ­სოვ­რე­ბე­ლი მაგ­და ლე­ბა­ნი­ძე. იგი ხში­რად მარ­მა­რი­ნო­სის პერ­ფორ­მან­სუ­ლი ქმე­დე­ბის პე­რი­ფე­რი­ა­ში დგას, მაგ­რამ სა­ო­ცა­რია თა­ვი­სი უნა­რით, შექ­მ­ნას ზუს­ტი კონ­ტექ­ს­ტი - მა­ნე­რით, დგო­მით, ჯდო­მით, შე­ძა­ხი­ლით თუ გა­მო­მეტყ­ვე­ლე­ბით. მთა­ვა­რია, ამ მსა­ხი­ობს ზუს­ტი მიგ­ნე­ბე­ბი სა­მო­მავ­ლოდ მა­ნე­რუ­ლო­ბად და სტი­ლი­ზა­ცი­ად არ ექ­ცეს. ზო­გა­დად კი, მი­ხე­ილ მარ­მა­რი­ნო­სი ამ­ჯე­რა­დაც სა­უ­კე­თე­სო სამ­სა­ხი­ო­ბო ჯგუ­ფით წარ­დ­გა ქარ­თ­ვე­ლი მა­ყუ­რებ­ლის წი­ნა­შე. მო­ნა­წი­ლე­თა გუნ­დი თა­ვის­თა­ვად უკ­ვე არის გან­ს­ხ­ვა­ვე­ბუ­ლი ხა­სი­ა­თე­ბის პა­ლიტ­რა - მაია გე­ლო­ვა­ნი, ქე­თა შა­თი­რიშ­ვი­ლი, კა­ტო კა­ლა­ტო­ზიშ­ვი­ლი, გი­ორ­გი შარ­ვა­ში­ძე და ჩემ­გან უკ­ვე ხსე­ნე­ბულ­ნი...

• ამობეჭდე
• გაუგზავნე მეგობარს
• კომენტარი

ამბები

• პოლიტიკა
• უცხოეთი
• რეგიონი
• ინტერვიუ
• სამართალი

ბიზნესი

• ტექნოლოგიები
• ფინანსები
• ბანკები
• მშენებლობა
• რეალური კაპიტალი

სპორტი

• ფეხბურთი
• კალათბურთი
• ჭიდაობა
• რაგბი
• ჭადრაკი
• სხვა

საზოგადოება

• განათლება
• მედია
• მეცნიერება
• ევროპა ირჩევს

რევიუ

• ხელოვნება და დიზაინი
• თეატრი
• კინო
• წიგნები
• ტელევიზია
• მუსიკა

სტილი

• სახლი
• მოდა
• მარანი
• კულინარია
• ავტო

თვალსაზრისი

• აგორა
• ფოსტა
• ბლოგი
• პრესომბუდსმენი

ტენდერები

The New York Times