ინგლისის 2012 წლის ფესტივალის 12-კვირიანი სანახაობის ერთ-ერთ ნაწილად, ორგანიზატორებმა პოეტური ფესტივალიც მოიაზრეს.
24 საათი 12.07.12

ინგლისის 2012 წლის ფესტივალის 12-კვირიანი სანახაობის ერთ-ერთ ნაწილად, ორგანიზატორებმა პოეტური ფესტივალიც მოიაზრეს.
ეს სახალხო ზეიმი, რომელიც 21 ივნისიდან 9 სექტემბრის ჩათვლით მიმდინარეობს ინგლისში, 2008 წელს დაწყებული კულტურული ოლიმპიადის დამამთავრებელი ეტაპია. შესაბამისად, ფესტივალი "პოეტური პარნასი" ისეთივე მასშტაბური იყო, როგორც თავად ოლიმპიადა: 26 ივნისიდან 2 ივლისის ჩათვლით, ლონდონში თავი მოიყარეს 204 ქვეყნის პოეტებმა. ფესტივალი "პოეტური პარნასი" სამხრეთ სანაპიროს ცენტრის ხელოვნების საკონსულოს ფინანსური მხარდაჭერით ჩატარდა და იგი ერთ-ერთ პროექტად მოაზრებოდა სამხრეთ სანაპიროს ცენტრის საერთაშორისო პოეტური ფესტივალებისა, რომელიც წელიწადში ორჯერ ტარდება და რომლის გახსნაც 1967 წელს თედ ჰიუზის სახელს უკავშირდება. ფესტივალი "პარნასი" ერთჯერადი პროექტი იყო და მიზნად ისახავდა თაობის სათქმელის წარმოჩენას.
"ასეთ დანაწევრებულ და არეულ ეპოქაში ფესტივალი "პოეტური პარნასი" ცდილობს, საზღვრები დაძლიოს, ბარიერები უგულებელყოს და ხელი შეუწყოს ხალხის გაერთიანებას. ყველა ეპოქაში ისტორიული მნიშვნელობის რაღაც მოვლენა ხდება. ადრე პოეზიის გავლენა ძლიერი იყო. თანამედროვე ეპოქაში პოეტური სათქმელი აღარ ისმის, პოეზია ადამიანებზე გავლენას ვეღარ ახდენს. ვფიქრობთ, ამგვარი მასშტაბური ღონისძიება, როგორიც ჩვენი ფესტივალია, 21-ე საუკუნის ისტორიულ მოვლენად დარჩება," - ამბობს ფესტივალის კურატორი და იდეის ავტორი სიმონ არმითეიჯი.
ამგვარი ფესტივალის ჩატარების იდეა სიმონ არმითეიჯმა გასულ წელს "ბიბისის" 31 მაისის გადაცემაში გააჟღერა და პოეტურმა სამყარომ მსწრაფლ აიტაცა. მისკენ პოეტური ტექსტები პირდაპირ ნიაღვრად დაიძრა. ფესტივალის ორგანიზატორებისთვის არც ისე იოლი იყო 204 ქვეყნის მოქალაქისათვის ვიზის მოპოვება - სწორედ ამდენი ქვეყანა მონაწილეობდა კულტურის ოლიმპიადაში და პოეტებიც ამ ქვეყნებიდან მოიწვიეს. როგორც ფესტივალის ორგანიზატორი ანა შელბი აღნიშნავს, მსგავსი მასშტაბის ფესტივალის ჩატარება მთარგმნელთა მხარდაჭერის გარეშე შეუძლებელი იქნებოდა.
საქართველოდან "პოეტურ პარნასში" მაია სარიშვილი მონაწილეობდა, რომელიც პირველ შთაბეჭდილებად სწორედ მონაწილეთა მრავალრიცხოვნებასა და მრავალფეროვნებას ასახელებს. განსაკუთრებით შთამბეჭდავად ეროვნულ ტანსაცმელში გამოწყობილი, აზია-აფრიკის ქვეყნების პოეტები გამოიყურებოდნენ. ლექსების კითხვისას გამომსვლელთა ამპლიტუდა რიტუალსა და პერფორმანსს შორის მერყეობდა. როგორც ფესტივალების წესია, ყველა საკუთარ ენაზე კითხულობდა, ხოლო ფესტივალის ორგანიზატორი ბრიტანელი პოეტები მათ პოეზიას ინგლისურად ახმოვანებდნენ.
იმავე მრავალრიცხოვნობის გამო, პოეტური საღამოებიც ჯგუფ-ჯგუფად ტარდებოდა. მაია სარიშვილი იმ გამონაკლისთა შორის იყო, რომელსაც ორი გამოსვლა ჰქონდა, 10-მდე ლექსით. მათ შორის, წინასაფესტივალო განწყობით დაწერილი ლექსი, სათაურით "203 პოეტს", ფესტივალის ჰიტად იქცა. ლექსი თითქოს ჩვეულებრივია, სადაც პოეტი ქალი საკუთარ გამგზავრებისწინა განწყობას გადმოსცემს, ქვეყანასთან, ოჯახთან და შვილებთან მიმართებაში. ლექსი დალილა გოგიამ თარგმნა. როგორც მაია სარიშვილი აღნიშნავს, ლექსი მას დაუმთავრებელიც კი ეჩვენებოდა, ხოლო მისი წარმატება მთარგმნელის დამსახურებაა, რომელმაც სწორად წამოსწია ლექსის იდეა და მთავარი სათქმელი. ფესტივალის მონაწილეებს ლექსის გულწრფელობამ ისე აუჩუყა გული, ისეთი დიდი იყო მასზე მოთხოვნა, რომ ორგანიზატორთა გადაწყვეტილებით, იგი 203-ვე მონაწილეს გადაეგზავნა!
როცა საერთაშორისო ფესტივალებსა და მასში მონაწილეობაზე ვსაუბრობთ, რასაკვირველია, პირველ რიგში იმ წარმატებას აღვნიშნავთ, რასაც ამა თუ იმ ავტორის გამოსვლას სდევს თან. მაია სარიშვილის ლექსები საფესტივალო ალმანახში მოხვდა სხვა 12 ავტორთან ერთად. ფესტივალმა, გარდა შემაჯამებელი ანთოლოგიისა, სადაც ყველა მონაწილე თითო ლექსით შევიდა, სპეციალური ალმანახიც გამოსცა. გარდა ამისა, მაია სარიშვილის პოეტური კრებულის გამოცემით დაინტერესდა ბრიტანული გამომცემლობა. ხოლო მას შედეგ, რაც ქართველმა პოეტმა თავისი ლექსები კიდევ გადაგზავნა ინგლისურენოვანი პერიოდიკისათვის, ინგლისურ მხარეს გაუჩნდა შეკითხვა: "ამგვარ ლექსებს კიდევ ვინმე წერს თქვენთან?"
მაია სარიშვილი: "მათთვის სრულიად უცხო იყო სახეებითა და ემოციებით დატვირთული პოეზია, რომლის დეფიციტიც მათ აქვთ. ემოციების შეკოწიწება სჭირდებათ იმისათვის, რომ ლექსი შექმნან, მაშინ როცა ჩვენ იმდენი ემოცია გვაქვს, აღარ ვიცით, სად წავიღოთ. ვერ ვხვდები, ეს ქართული ფენომენია თუ სხვა ფაქტორებით არის გამოწვეული. მაგრამ ფესტივალის მონაწილეებთან საუბრისას ქართული პოეზიის ახსნამდე არც მიდიოდა საქმე, უმრავლესობამ არ იცოდა, სად იყო საქართველო.
რაც უფრო მასშტაბურია ფესტივალი, უფრო საინტერესოა მონაწილე ქვეყნების ლიტერატურის გაცნობის თვალსაზრისით. ასეთი მრავალფეროვან ფესტივალზე არასდროს ვყოფილვარ და ხიბლი სწორედ ეს იყო - ამდენი ეროვნების ადამიანის ერთად ნახვა. საორგანიზაციო საკითხების მოგვარებაში იქაური პოეტები გვეხმარებოდნენ, გარდა ამისა, მომაგრებული გვყავდა თარჯიმნებიც. ჩემთვის სიურპრიზი იყო ქართულის მცოდნე ინგლისელი პოეტი ადამ სმიტი, რომელიც დედით ეგვიპტელია და ამჟამად ლონდონის ერთ-ერთ უნივერსიტეტში სწავლობს. იგი დაინტერესედა ქართული ენით, როგორც დამოუკიდებელი ფენომენით და შემდეგ გაეცნო კულტურას. ახლა უსმენს ხალხურ სიმღერებს, კითხულობს ბევრს საქართველოს ისტორიასა და ხელოვნებაზე და ფიქრობს, უნივერსიტეტის დამთავრების შედეგ ჩამოვიდეს საქართველოში და ნახოს ქვეყანა, რომელისთვისაც უამრავი ლექსი აქვს მიძღვნილი."
ფესტივალის კურატორის სიმონ არმითეიჯის ნათქვამს რომ დავუბრუნდეთ, პოეზიამ დაკარგა საზოგადოებრივ ცხოვრებაში კულტურული ზეგავლენა. ის არ არის კომერციული, ამას ერთხმად აღნიშნავდნენ მაია სარიშვილთან საუბრისას უცხოელი პოეტები და იმასაც ამატებდნენ, რომ მიუხედავად ამისა, რაღაცნაირად ბოლო დროს პოეტური ტექსტების მოძალება იგრძნობა. ეს შეიძლება ერთგვარ რეაქციადაც ჩავთვალოთ იმ დაძაბულ ყოფასა და სტრესებზე, რითიც თანამედროვე სამყარო გამოირჩევა. ფესტივალის მონაწილეთა სათქმელიც, გამომდინარე აქედან, პირადი ისტორიები უფრო იყო, ვიდრე გლობალური პრობლემები. "ისეთი განცდა მქონდა, ყველას სურდა, საკუთარი ემოცია გაეზიარებინა. შეიძლება, ფესტვალის ორგანიზატორებმაც იმუშავეს ამ კუთხით. ჩემი ლექსებიც მათ შეარჩიეს, თუმცა მე ისედაც პირად ამბებზე ვწერ. ამან რაღაცნაირად მგრძნობიარე გახადა ფესტივალი. ამ ოჯახური ისტორიების პარალელურად ქვეყნის ისტორიაც ჩანდა და ამ კუთხით დანახული ქვეყანა უფრო საინტერესო იყო," - ამბობს მაია სარიშვილი.
გახდება თუ არა ფესტივალი "პოეტური პარნასი" საუკუნის ერთ-ერთი მოვლენა, ამას ის კონტაქტები გვიჩვენებს, რომლებიც ფესტივალზე 204 ქვეყნის მონაწილეს შორის დამყარდა და სამომავლოდ განვითარდება. ჯერჯერობით კი იმის თქმა შეიძლება, რომ 203-მა ადამიანმა დედამიწის სხვადასხვა წერტილში საქართველოს არსებობის შესახებ უკვე იცის.