ბერლინის სურათების გალერეა, სადაც მხატვრობის კლასიკოსების შედევრებია გამოფენილი, იცლება.
24 საათი 26.07.12
ბერლინის სურათების გალერეა, სადაც მხატვრობის კლასიკოსების შედევრებია გამოფენილი, იცლება.
კლასიკოსებს ადგილს საცავში მიუჩენენ. მათი გატანის მიზეზი კი ახალი მიზნებისა და სტრატეგიის ამოცანაა - სივრცე თანამედროვე ხელოვნებას უნდა დაეთმოს. სწორედ ეს პროცესი გახდა მწვავე კამათის საგანი ხელოვნების ისტორიკოსებსა და პრუსიული კულტურული მემკვიდრეობის ფონდის წარმომადგენლებს შორის. გალერეის ხელმძღვანელი სწორედ აღნიშნული ფონდია...
ყველაზე საინტერესო ის არის, რომ შუა საუკუნეების ხელოვნების ნიმუშები გალერეიდან ისე გააქვთ, ალტერნატიული სივრცე ჯერ არ გამოუძებნიათ და როგორც გერმანულ პრესაში იუწყებიან, შესაფერისი გალერეა მომავალ რამდენიმე წელიწადში ქალაქში საეჭვოა რომ გაჩნდეს. ყოველ შემთხვევაში, მისი აშენება გეგმაში არ არის. ხელოვნების ისტორიკოსებისა და ძველი ხელოვნების უბრალოდ მოყვარულთა ძალიან დიდი ნაწილი გაოცებას ვერ ფარავს იმის გამო, რომ ტიციანსა და რემბრანდტს ფონდმა უორჰოლი და როტკო ამჯობინა.
როგორც უკვე აღვნიშნეთ, ბერლინის სურათების გალერეა ნაწილია პრუსიის კულტურული მემკვიდრეობისა, რაც თავისთავად ორგანიზებულია როგორც მთლიანობა კონკრეტული ფონდის მიერ. დასახელებაც იგივეა - პრუსიული კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ფონდი. გალერეა მდებარეობს დასავლეთ ბერლინში, სხვა არაერთ სახელმწიფო მუზეუმთან ერთად, შპრეეინზელზე, მდინარე შპრეეს სამუზეუმო კუნძულზე. სადაც, მუზეუმების გარდა, არის ბერლინის ფილარმონია და სახელმწიფო მუზეუმი.
პრუსიული კულტურული მემკვიდრეობის ფონდის ხელმძღვანელებმა დიდი რეორგანიზაცია განიზრახეს. სურათების გალერეის კოლექცია დროებით გადააქვთ სამუზეუმო კუნძულის სხვა ნაგებობებში, თუმცა, როგორც აღინიშნა, მეცამეტე-მეცხრამეტე საუკუნეების ხელოვნების საბოლოო მისამართი იქნება ბოდე მუზეუმის ახალი შენობა, რომელიც მომავალში უნდა აშენდეს. სურათების გალერეაში კი განთავსდება მეოცე საუკუნის კოლექციები, რომლებსაც გადმოიტანენ სხვადასხვა მუზეუმებიდან, ყველაზე დიდი წილი კი ბერლინის ეროვნული გალერეის ფონდებიდიდან იქნება, ასევე მარქსისა და პიტცშების ოჯახების კოლექციებიდან.
გერმანელმა მეწარმემ ერიხ მარქსმა თანამედროვე ხელოვნებას თავისი პირადი კოლექცია სახელმწიფო მუზეუმს 1990-იან წლებში გადასცა. მაშინ ეს კოლექცია განთავსდა თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმში, ჰამბურგის ყოფილი სადგურის შენობაში. აღნიშნული კოლექცია უპირველესად ცნობილია იოსებ ბოისის, ანსელ კიფერის, რობერტ რაუშენბერგის, ენდი უორჰოლისა და საია ტვომბლის ნამუშევრებით.
პიტცშების ოჯახმა (Pietzsch) საკუთარი კერძო კოლექცია ბერლინს 2010 წელს გადასცა. კოლექციაში შედის 150 ფერწერული ტილო და სიურრეალიზმისა და აბსტრაქტული ექსპერიონიზმის მიმდინარეობების სკულპტურები. ნახატებს შორის აღსანიშნავია მარქს ერნსტის, ჟან მიროს, ფრიდა კალოს, მარკ როტკოს და ბარნეტ ნიუმანის ნამუშევრები. აქვე აღსანიშნავია ისიც, რომ პიტცშების წყვილმა საჩუქარს დაურთო პირობაც. მათი კოლექცია არ უნდა ინახებოდეს საცავებში და არც "ჩაკეტილ" დაწესებულებაში, არამედ ხელმისაწვდომი იყოს ნებისმიერი დამთვალიერებლისთვის.
შეიძლება ითქვას, რომ სწორედ კერძო კოლექციების მფლობელების სურვილმა თუ დიდსულოვნებამ, სახელმწიფოსთვის ესახსოვრათ მეტად სერიოზული "კაპიტალი", გადააწყვეტინა კულტურის მმართველთ ბერლინის კულტურფორუმში შექმნან თანამედროვე ხელოვნების ცენტრი. თანამედროვე ხელოვნების კოლექციების სიმრავლე სხვადასხვა დროს სხვაგანაც გამხდარა სტიმულატორი მსგავსი ქმედებისა - ასე შეიქმნა ნიუ იორკის "მომა", პარიზის პომპიდუს ცენტრი, ლონდონის ტეიტ მოდერნი. თუმცა ისტორიული სამართლიანობისთვის ისიც უნდა აღინიშნოს, რომ ბერლინში თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმი არსებობდა. ოღონდაც 1933 წლამდე, ვიდრე ხელისუფლებაში მოსული ნაცისტები ავანგარდულ ხელოვნებას დეგენერატულ მოვლენად არ მონათლავდენ.
ყველაფერთან ერთად პრუსიული კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ფონდი მიზნად სხვა რამესაც ისახავს - საბოლოოდ გაერთიანებას საუკუნეების ხელოვნების კოლექციებისა. სამომავლოდ ბოდე მუზეუმში დარჩება აღიშნული პერიოდის მხოლოდ იტალიური ხელოვნება, მის ახალ შენობაში კი იგივე პერიოდის გერმანული და ჰოლანდიური ხელოვნების კოლექციები გამოიფინება. პრუსიული კულტურის ფონდში აღნიშნავენ, რომ "ბერლინის სამუზეუმო კუნძული ლუვრად გადაიქცევა."
თუმცა, პრესაში ამოიკითხავთ დასკვნებს, რომ ამ პოექტის განხორციელებამდე ჯერ დიდი დროა დარჩენილი. მანამდე კი შუა საუკუნეების კოლექციის საუკეთესო ექსპონატები გამოფენილი იქნება ბოდე მუზეუმში. ექსპოზიცია ხშირად შეიცვლება, ისე რომ დიდხანს საცავში ყოფნა ნამუშვრებს არ მოუწიოთ და ეტაპობრივად რომ ყველაფერი გამოიფინოს. რამდენი ხანი გაგრძელდება, ეს რეჟიმი ჯერჯერობით უცნობია.
ფონდის დირექტორი ჰერმან პარცინგერი განმარტავს, რომ ეს გეგმები გერმანიის გაერთიანების დღიდან არსებობს, თუმცა დღემდე ვერ დადგა დღის წესრიგში მათი განხორციელება. ივნისში ბუნდესტაგმა 2012 წლის ბიუჯეტში შეიტანა ცვლილება, სადაც გათვალისწინებულია სურათების გალერეის შენობის თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმად ქცევისთვის საჭირო ხარჯები. კონკრეტულად ამ საქმისთვის, ქვეყნის 2012 წლის ბიუჯეტში გამოყოფილია ათი მილიონი ევრო.
ამას გარდა, პერცინგერი ფიქრობს, რომ შუა საუკუნეების კოლექციის გადაბარგება სასარგებლო აღმჩნდება როგორც ბოდე მუზეუმისთვის, ისე თავად კოლექციისთვის. ცალ-ცალკე ისინი დამთვალიერებლის არც თუ ფართო საზოგადოებას იზიდავენ.
მიუხედავად იმისა, თუ რას ამბობენ და რაზე ფიქრობენ პრუსიის კულტურის მემკვიდრეობის დაცვის ფონდში, ისტორიკოსები წერილს წერილზე წერენ, სადაც მთავარი არგუმენტები არის შემდეგი: მკვლევარები ვეღარ მიადევნებენ თვალს მსოფლიო სახვითი ხელოვნების განვითარების ეტაპებს, რაც კარგად ჩანდა სურათების გალერეის კოლექციით. აღნიშნული კოლექცია საუკუნეების განმავლობაში გროვდებოდა და გამოფენილი გახლდათ მხოლოდ 14 წელი.
ამ ისტორიაში ყველაზე მნიშვნელოვანი ჩვენთვის არა კონკრეტულად ბერლინში მიმდინარე პროეცესებია, ანდა ვისიმე მიწერ-მოწერა, არამედ ორი რამ: ტენდენცია, როდესაც მეოცე საუკუნის ხელოვნება უტოლდება შუა საუკუნეების კოლექციებს და კიდევ სახელმწიფოს გადაწყვეტილება, ისტორიის ყოველ ეტაპს მნიშვნელოვანი და თანმიმდევრული ყურადღება დაუთმოს, რათა შენარჩუნდეს სრული სურათი, თუ რამ მოიტანა თანამედროვე ევროპამ და რაზე დგას თანამედროვე კულტურა. ამას გარდა მნიშვნელოვანია ისიც, თუ რა როლს ანიჭებენ სურათების გალერეას.