თანამედროვე ალტამირა

ვახო მუსხელიშვილი გამოფენა "ალტამირა", რომელიც "ბაია გალერიაში" მიმდინარეობს, გალერისტისა და მხატვრის ერთობლივი პროექტის განხორციელების კიდევ ერთ მცდელობას წარმოადგენს.

24 საათი 29.06.12

ვახო მუსხელიშვილი “ბაია გალერეაში”

შემკვეთი ამ შემთხვევაში ბაია წიქორიძეა, ხოლო შემსრულებელი - ვახო მუსხელიშვილი, ემიგრანტი მხატვარი, რომელიც 21 წელია ამერიკის ქალაქ სიეტლში ცხოვრობს. ბაია წიქორიძის პროექტის მიხედვით "კულტურა და მხატვარი", რომელიც ითვალისწინებს კულტურის ისტორიიდან რაიმე თემის შერჩევას და მის თანამედროვე ინტეპრეტაციას, უკვე ვიხილეთ ვახო ბუღაძის გამოფენა კენტავრის სიყვარულის თემაზე. ამჟამად ჩვენს წინაშეა ალტამირას გამოქვებულის მხატვრობის ინსპირაციით შექმნილი ნამუშევრები.

ბაია წიქორიძისთვის ვახო მუსხელიშვილი საინტერესო გახდა ფიგურატული ნამუშევრებით, რომელიც ამ ორი წლის წინ მის გალერეაში გამოიფინა. გალერისტის თქმით, ხელოვნებაში ძალიან საინტერესოა სხეულის თემა, რომელსაც ყველა მხატვარი თავისებურად აკეთებს, ვახო მუსხელიშვილის ნამუშევრების ნახვისას კი მას უნებურად გაუჩნდა ასოციაციები ალტამირასთან.

ვასო მუსხელიშვილს კი პირველყოფილი ადამიანების ნახატების გააზრება კიდევ ერთხელ მოუხდა რამდენიმე წლის წინ, სიეტლის სკოლაში ხელოვნების ისტორიაში ლექციების კითხვისას: "შეიძლება ითქვას, ეს ულტრათანამედროვე ხელოვნებაა, რომელიც შექმნილია პრიმიტიული ადამიანების მიერ და უდიდესი შენაძენია კაცობრიობისთვის. თანამედროვე მხატვრებმა ეს პრინციპები ხელახლა აღმოჩინეს და მე-20 საუკუნის დასაწყისში დიდხანს მიჰყვებოდნენ ამ ხედვას. ჩემი მიზანი იყო, უფრო ხელშესახები გამეხადა ის სამყარო, მეგრძნო ის ხედვა, რაც ჰქონდა პირველყოფილ მხატვარს. ეს კი ჩემგან პრიმიტივიზმს კი, არა, უდიდეს პროფესიონალიზმსა და ცოდნას მოითხოვდა. გამოქვაბულთა მხატრობაში იმდენად ესტეტიკურ კონტურთან, ფერწერულ სიბრტყესთან და დინამიკასთან გვაქვს საქმე, რომ თანამედროვე მხატვარს მთელი თავისი ცოდნა და გამოცდილება სჭირდება, რათა ის უშუალობა გადმოსცეს, რასაც პირველყოფილი მხატვარი აღწევს. მინდა ვთქვა, რომ ძალიან ბენეფიტური იყო ჩემთვის ამ თემაზე მუშაობა, ბევრი სიახლე მომცა, სხვაგვარი ხედვა გამიხსნა".

სირთულე, რის დაძლევასაც მხატვრები წლობით ესწრაფიან, ესაა ფიგურათა მოძრაობის დინამიკა, ფიგურათა შორის დამოკიდებულება, კომპოზიციური განაწილება, რაც პირველყოფილი ადამიანების მხატვრობისაა დამახასიათებელი და რის გამოც ხდება იგი ფასეული, როგორც ხელოვნების ნიმუში და არ რჩება მხოლოდ კაციობრიობის განვითარების მაჩვენებლ საფეხურად. აქვე აღსანიშნავია ისიც, რამდენადაც ცხოველთა გამოსახულებები დახვეწილია და მაღალმხატვრული, იმდენად ფორმალურია ადამიანთა გამოსახულებანი, რამდენიმე კონტურული მინიშნებით შექმნილი. ჩანს, პირველი მხატვრებისთვის ერთმანეთზე მეტად ცხოველებზე დაკვირვება იყო საინტერესო, როგორც მათთვის სასიცოცხლო საკვები ობიექტის, რომელზეც ნადირობდნენ და თაყვანს სცემდნენ.

ვახო მუსხელიშვილისთვისაც ალტამირას თემაზე მუშაობისას, რასაკვირველია, ინსპირაციის წყარო ცხოველები იყო, რომლებიც ისევე დინამიურები და ემოციურები არიან, როგორც ალტამირას ცხოველები. მათი სიდიდე და ძალა არ გვაშინებს, სპილოები იქნება თუ ბიზონები, არც ცხენები არიან მქროლავი რაშები, მხატვარმა მოახერხა, ყველაფერს გარდასული დროის სევდა ჰქონოდა, და გვიჩენს შეგრძნებას რომ ეს ცხოველები ჩვენსკენ კი არ მოდიან, არამედ ბრუნდებიან იქ, საიდანაც გამოიძახეს. რაც შეეხება ადამიანებს, აქ ვახო მუსხელიშვილი თანამედროვე მხატვრია, საუკუნეების მანძილზე დაგროვილი ცოდნით, რომელიც მას თბილისის სამხატვრო აკადემიაში თავისმა პედაგოგმა ჯუნა მიქატაძემ გადასცა. ასე რომ, აქ წარმოდგენილი ადამიანთა სხეულები რენესანსული სუნთქვით ფეთქავენ, თუმცა, პირველყოფილი სევდა და რაღაცნაირი დაბნეულობა მათაც თან ახლავს. ერთადერთი ფერი, რომელიც ამ გარფიკულ ნამუშევრებში შემოდის, კვლავაც ალტამირასთან დიალოგშია. მოშვინდისფროა ყვავილი, რომელსაც პირველყოფილი მამაკაცი ზურგს უკან მალავს, და კიდევ ფონი, ცხოველებგამოსახულ კედელზე, რომელიც შეგვიძლია ჩამავალ მზის სხივებსაც შევადაროთ და გამოქვაბულში დანთებული ცეცხლის ანარეკლსაც.

გამოფენა "ალტამირა" 75 გრაფიკულ ნამუშევარს აერთიანებს, და მხატვარმა მათზე ბოლო ერთი წლის მანძილზე იმუშავა.

რაც შეეხება ამერიკაში ცხოვრებას და ამერიკულ ინსპირაციებს, ვახო მუსხელიშვილი მიიჩნევს, რომ ემიგრაციაში ცხოვრებამ მას ბრძოლისუნარიანობა შესძინა, რაც ძალიან ჯანმრთელი გრძნობაა და რაც უცხო და დიდ ქვეყანში თავის დამკვიდრებაში ეხმარება. ძნელია, აჩვენო უზარმაზარ ქვეყანას, რომ გამორჩეული ხარ და მათ ყურადღებას იმსახურებ, ხოლო ამავე დროს, საკუთარ ქვეყანას უთხრა, რომ ტყუილ-უბრალოდ არ წასულხარ და რომ ამ წლებს უქმად არ ჩაუვლია. ვახო მუსხელიშვილის ბოლო ორი წლის თბილისური გამოფენები სწორედ ამის მცდელობაა.

თა­ნა­მედ­რო­ვე ალ­ტა­მი­რა

თანამედროვე ალტამირა