• შესვლა
• დარეგისტრირება

• ტექსტი

• ამობეჭდე
• გაუგზავნე მეგობარს
• კომენტარი

გზამ­კ­ვ­ლე­ვი წიგ­ნის სამ­ყა­რო­ში, ანუ რი­სი უფ­ლე­ბა აქვს პა­ტა­რა მკითხ­ველს

“ადა­მი­ა­ნი სახლს იმი­ტომ აშე­ნებს, რომ ცოცხა­ლია, წიგნს კი იმი­ტომ წერს, რომ იცის - მოკ­ვ­და­ვია.

24 საათი 30.01.12

“ადა­მი­ა­ნი სახლს იმი­ტომ აშე­ნებს, რომ ცოცხა­ლია, წიგნს კი იმი­ტომ წერს, რომ იცის - მოკ­ვ­და­ვია.

ის ცხოვ­რობს კო­ლექ­ტივ­ში, რად­გან სა­ზო­გა­დო­ებ­რი­ვი ცხო­ვე­ლია, მაგ­რამ კითხუ­ლობს იმი­ტომ, რომ მარ­ტო­სუ­ლია. წიგ­ნი მის ცხოვ­რე­ბა­ში ისეთ ად­გილს იკა­ვებს, რო­მელ­საც სხვა ვე­რა­ვინ და ვე­რა­ფე­რი და­ი­კა­ვებს, თუმ­ცა ამ სხვა­საც ვე­რას­დ­როს შეც­ვ­ლის წიგ­ნი. კითხ­ვა არას­დ­როს იძ­ლე­ვა ცხოვ­რე­ბის მზა რე­ცეპტს, თუმ­ცა ურ­ღ­ვევ ბა­დეს აბამს ადა­მი­ან­სა და ცხოვ­რე­ბას შო­რის. ეს თხე­ლი, იდუ­მა­ლი ძა­ფე­ბია, რომ­ლე­ბიც ცხოვ­რე­ბის ბედ­ნი­ე­რე­ბი­სა და მი­სი აბ­სურ­დუ­ლო­ბის ურ­თი­ერ­თ­გა­მომ­რიცხავ ამ­ბებ­ზე ეგე­ბა. ამი­ტომ ჩვენ­თ­ვის კითხ­ვის სა­ფუძ­ვე­ლი ისე­თი­ვე უც­ნა­უ­რია, რო­გორც არ­სე­ბო­ბის,” - ამ­ბობს თა­ნა­მედ­რო­ვე ფრან­გი მწე­რა­ლი და­ნი­ელ პე­ნა­კი წიგ­ნ­ში “რო­მა­ნი­ვით სა­კითხა­ვი”, რო­მე­ლიც იმა­ზე გვიყ­ვე­ბა, რო­გორ შე­იძ­ლე­ბა შე­ვაყ­ვა­როთ კითხ­ვა ჩვენს შვი­ლებს თუ მოს­წავ­ლე­ებს.

მკითხ­ვე­ლი­სად­მი წიგ­ნის წარ­დ­გი­ნე­ბა და მის მთარ­გ­მ­ნელ­თან შეხ­ვედ­რა რამ­დე­ნი­მე დღის წინ მოხ­და მა­ღა­ზია “დი­ო­გე­ნე­ში”. მათ, ვინც ეს ინ­ფორ­მა­ცია მო­ის­მი­ნა, მაგ­რამ პრე­ზენ­ტა­ცი­ა­ზე წა­სას­ვ­ლე­ლად ვერ მო­ი­ცა­ლა, ან­და ვინც ამ სტა­ტი­ის წა­კითხ­ვას ახ­ლა აპი­რებს, გვინ­და ვუთხ­რათ, რომ და­ნი­ელ პე­ნა­კის წიგ­ნი არ არის კითხ­ვის შე­საყ­ვა­რე­ბე­ლი მე­თო­დო­ლო­გი­ის სა­ხელ­მ­ძღ­ვა­ნე­ლო, ეს მწერ­ლის და პე­და­გო­გის დაკ­ვირ­ვე­ბებ­სა და ცხოვ­რე­ბი­სე­ულ გა­მოც­დი­ლე­ბებ­ზე აგე­ბუ­ლი ნა­წარ­მო­ე­ბია (რო­მე­ლიც რო­მა­ნი­ვით მსუ­ბუ­ქად იკითხე­ბა) და არა დი­დაქ­ტი­კუ­რი შე­გო­ნე­ბე­ბით აღ­სავ­სე ოპუ­სი. თუმ­ცა კი, ისიც უნ­და აღ­ვ­ნიშ­ნოთ, რომ ბევ­რის თვალ­ში სწო­რედ ამ­გ­ვარ ოპუ­სებს აქვს ხოლ­მე ფა­სი და წო­ნა. და­ნი­ელ პე­რა­კი ასეთ ადა­მი­ა­ნებს ნამ­დ­ვი­ლად გა­უც­რუ­ებს იმე­დებს, სა­მა­გი­ე­როდ, მი­სი “რო­მა­ნი­ვით სა­კითხა­ვი” სა­უ­კეთ­სო მრჩე­ვე­ლი და მე­გო­ბა­რი იქ­ნე­ბა მათ­თ­ვის, ვი­საც გულ­წ­რ­ფე­ლად აწუ­ხებს ის, რომ ახალ­გაზ­რ­და თა­ო­ბა მხატ­ვ­რულ ლი­ტე­რა­ტუ­რას არ კითხუ­ლობს და ვინც ამას არა თავ­მოყ­ვა­რე­ო­ბა­შე­ლა­ხუ­ლი მშობ­ლის პო­ზი­ცი­ი­დან უყუ­რებს ან­და სნო­ბუ­რი წამ­ბაძ­ვე­ლო­ბით, არა­მედ ენა­ნე­ბა, რომ ახალ­გაზ­რ­დე­ბის­თ­ვის შე­უც­ნო­ბი რჩე­ბა ისე­თი ბედ­ნი­ე­რე­ბა, რა­საც წიგ­ნის სამ­ყა­რო ჰქვია.

ქარ­თულ ენა­ზე გა­მოს­ვ­ლამ­დე, პე­ნა­კის ნა­წარ­მო­ე­ბის სა­კუ­თარ თავ­ზე ზე­მოქ­მე­დე­ბა პირ­ვე­ლად მის­მა მთარ­გ­მ­ნელ­მა ია ბერ­სე­ნა­ძემ გა­ნი­ცა­და, რო­მელ­საც, ისე­ვე რო­გორც ყვე­ლა პირ­ველ­კ­ლა­სე­ლის მშო­ბელს, სა­კუ­თარ შვილ­თან სა­ბე­დის­წე­რო ჭი­დი­ლი ჰქონ­და - მკაც­რი მზე­რით დღე­ნი­ა­დაგ თავ­ზე დას­ჭექ­და: “უნ­და იკითხო, შვი­ლო, უნ­და იკითხო”! და­ნი­ელ პე­ნა­კის “რო­მა­ნი­ვით სა­კითხა­ვი” არა­თუ მშვი­დო­ბის მან­დი­ლად და­ი­ფი­ნა დე­და-შვილს შო­რის, ტრი­უმ­ფა­ლურ თა­ღა­დაც კი იქ­ცა, სა­ერ­თო მტერ­ზე - წიგ­ნის არ­სიყ­ვა­რულ­ზე გა­მარ­ჯ­ვე­ბის და­საძ­ლე­ვად რომ აღ­მარ­თეს ოჯახ­ში.

“რა იცო­და პა­ტა­რა ბიჭ­მა, რომ დე­და­მი­სის სა­ო­ცა­რი ტრან­ს­ფორ­მა­ცია ამ ერ­თი პა­ტა­რა წიგ­ნის დამ­სა­ხუ­რე­ბა იყო. ახა­ლი ვე­ლო­სი­პე­დი არ გა­მო­მი­გო­ნია, უბ­რა­ლოდ, მივ­ყე­ვი პე­ნა­კის რჩე­ვებს და რო­ცა ზუს­ტად ერთ კვი­რა­ში, მქუ­ხა­რე “უნ­და იკითხო!”-ს ნაც­ვ­ლად, რბი­ლი და მე­ლო­დი­უ­რი “საკ­მა­რი­სია, დე­დი­კო, კითხ­ვა, უკ­ვე გვი­ა­ნია, და­ი­ძი­ნე” გა­ის­მა, მგო­ნი, ორი­ვე­ნი ერ­თ­ნა­ი­რად სახ­ტად დავ­რ­ჩით,” - იხ­სე­ნებს ია ბერ­სე­ნა­ძე.

და მა­ინც, რა რჩე­ვებს გვაძ­ლევს დე­ნი­ელ პე­ნა­კი და რა არის ის შეც­დო­მე­ბი, რა­საც მშობ­ლე­ბი შვი­ლებ­თან ურ­თი­ერ­თო­ბა­ში სა­თა­ვე­ში­ვე უშ­ვე­ბენ?

პირ­ვე­ლი, რა­საც მწე­რა­ლი შეგ­ვახ­სე­ნებს, ისაა, რომ “კითხ­ვა”, ისე­ვე რო­გორც “სიყ­ვა­რუ­ლი”, ან­და “ოც­ნე­ბა” ვერ ჰგუ­ობს ბრძა­ნე­ბით კი­ლოს. რაც უნ­და მო­წა­დი­ნე­ბუ­ლი ვი­ყოთ, შე­გო­ნე­ბე­ბით ვე­რა­ვის და­ვაწყე­ბი­ნებთ ვერც სიყ­ვა­რულს და ვერც ოც­ნე­ბას. ზუს­ტად ასეა წიგ­ნის კითხ­ვის შემ­თხ­ვე­ვა­შიც. სწო­რედ ამი­ტომ, იმა­ზე სა­უ­ბა­რი, რომ წიგ­ნის კითხ­ვა სა­სი­ა­მოვ­ნო, სა­ჭი­რო, სა­სარ­გებ­ლო და აუცი­ლე­ბე­ლია, მი­ზანს არა­სო­დეს აღ­წევს და კე­დელ­ზე შეყ­რი­ლი ცერ­ც­ვი­ვით ძირს ცვი­ვა. და მა­შინ, რა ქნას მშო­ბელ­მა? - იკითხავთ თქვენ. რა და, ადე­ქით და წა­უ­კითხეთ! ჩვენ ხომ ასე გვსი­ა­მოვ­ნებ­და მათ­თ­ვის ზღაპ­რის მო­ყო­ლა? ისი­ნი მო­უთ­მენ­ლად ელოდ­ნენ იმ წუთს, რო­ცა დე­და, მა­მა, ბე­ბო, ძი­ლის წინ მათ ლო­გინ­თან წიგ­ნით ხელ­ში დაჯ­დე­ბო­და, ან­და სა­კუ­თარ ფან­ტა­ზი­ას მი­ე­ცე­მო­და და ერ­თი ზღაპ­რის ახალ-ახალ ვა­რი­ა­ცი­ებს თხზავ­და ექ­ს­პ­რომ­ტად. მა­შინ ოჯახ­ში იდი­ლია სუ­ფევ­და, ბავ­შ­ვი თავს და­ცუ­ლად და ბედ­ნი­ე­რად გრძნობ­და და მშობ­ლის გუ­ლიც სიყ­ვა­რუ­ლით იყო დამ­დ­ნა­რი. მაგ­რამ მე­რე შვი­ლე­ბი გა­ი­ზარ­დ­ნენ (გა­ვი­ზარ­დეთ), სკო­ლა­ში წა­ვიდ­ნენ და ყვე­ლა­ფე­რი შე­იც­ვა­ლა. ახ­ლა სა­ჭი­რო იყო არა მხო­ლოდ ან­ბა­ნის სწავ­ლა, კითხ­ვა­ში გა­წაფ­ვაც და და­იწყო გა­მუდ­მე­ბუ­ლი “წა­ი­კითხე, წა­ი­კითხე”. მშობ­ლე­ბი, ხა­სი­ა­თი­სა და გან­წყო­ბის მი­ხედ­ვით სხვა­დას­ხ­ვა მე­თო­დებს იყე­ნებ­დ­ნენ: და­პი­რე­ბის, მუ­ქა­რის, მე­გობ­რის შვი­ლებ­თან თუ თა­ნაკ­ლა­სე­ლებ­თან შე­და­რე­ბის და ა.შ.

და­ნი­ელ პე­ნა­კი მშობ­ლე­ბი­სა და შვი­ლე­ბის ამ ორ­თაბ­რ­ძო­ლას დახ­ვე­წი­ლი იუმო­რით აღ­წერს და იქ­ვე სიყ­ვა­რუ­ლით შეგ­ვახ­სე­ნებს იმ პა­წია არ­სე­ბებს, ახალ­ნას­წავ­ლი ანა­ბა­ნით მარ­ტი­ვი წი­ნა­და­დე­ბე­ბის შედ­გე­ნაც რომ უჭირთ ჯერ კი­დევ და ჩვენ ამ დროს მძი­მე­ტა­ნი­ან სა­თავ­გა­და­სავ­ლო-სა­მოგ­ზა­უ­რო წიგ­ნებს ვა­ჩე­ჩებთ, თან ვა­მუ­ნა­თებთ: ასე­თი უინ­ტე­რე­სო რო­გორ ხარ, რო­გორ არ გინ­და სამ­ყა­როს შეც­ნო­ბაო.

და­ნი­ელ პე­ნა­კის სა­ხე­ლი გა­გე­ბუ­ლიც არ მქონ­და, რო­ცა და­ახ­ლო­ე­ბით 14-15 წლის წინ ერთ ცნო­ბილ ქალ­ბა­ტონ­თან ინ­ტერ­ვი­უ­ზე ვი­ყა­ვი. სა­უ­ბა­რი მის ვაჟს შე­ე­ხე­ბო­და, რო­მელ­მაც ახ­სე­ნა, რომ ძა­ლი­ან დიდ­ხანს თვი­თონ უკითხავ­და არა­თუ ბა­ღის, სკო­ლის საკ­მა­ოდ მა­ღალ კლა­სებ­შიც. “ვიდ­რე პა­ტა­რა იყო, ნე­ლა კითხუ­ლობ­და, ამი­ტომ ეზა­რე­ბო­და, შემ­დეგ კი უკ­ვე რი­ტუ­ა­ლად გვექ­ცა ხმამ­ღ­ლა კითხ­ვა და წა­კითხულ­ზე მსჯე­ლო­ბა,” - ამიხ­ს­ნა მან და ეს დე­დაშ­ვი­ლუ­რი რი­ტუ­ა­ლი იმ­დე­ნად მომ­ხიბ­ლა­ვად მო­მეჩ­ვე­ნა, რომ იგი­ვეს გა­მე­ო­რე­ბა სა­კუ­თარ შვილ­თან ვცა­დე. თუ შე­იძ­ლე­ბა წიგ­ნის კითხ­ვის შეყ­ვა­რე­ბას დე­დამ წარ­მა­ტე­ბა უწო­დოს, მა­შინ მე წარ­მა­ტე­ბუ­ლი დე­და ვარ დღე­საც.

მე­ო­რე შეც­დო­მა, რა­საც პე­ნა­კი მშობ­ლებს შეგ­ვახ­სე­ნებს, ეს ან­გა­რე­ბაა. ეს სიტყ­ვა ცო­ტა უც­ნა­უ­რად ჟღერს, მაგ­რამ ზუს­ტად გა­მო­ხა­ტავს სათ­ქ­მელს - წა­უ­კითხეთ უან­გა­როდ! არ მო­ითხო­ვოთ სა­ნაც­ვ­ლოდ არა­ფე­რი! წიგ­ნის კითხ­ვა არც პრი­ზია და არც ჯილ­დო, აქ ყვე­ლა­ფე­რი უსას­ყიდ­ლოდ უნ­და ხდე­ბო­დეს, სწო­რედ ეს არის ხე­ლოვ­ნე­ბის ერ­თა­დერ­თი საზღა­უ­რი. და კი­დევ, არ მოს­თხო­ვოთ აგიხ­ს­ნათ, რა გა­ი­გო წა­კითხუ­ლი­დან. აცა­ლეთ იოც­ნე­ბოს, დარ­ჩეს სა­კუ­თარ შეგ­რ­ძ­ნე­ბებ­თან, ის სა­ი­დუმ­ლო, რაც მას წიგ­ნ­ში აღ­წე­რილ ახალ სამ­ყა­როს­თან შე­ხე­ბით გა­და­ე­ცა, მას­თან უნ­და დარ­ჩეს.

თა­ნა­მედ­რო­ვე მშობ­ლე­ბი ალ­ბათ თავს გა­და­აქ­ნე­ვენ და იტყ­ვი­ან, რომ ყვე­ლა­ფერ­ში დამ­ნა­შა­ვე ელექ­ტ­რო­ნუ­ლი ტექ­ნო­ლო­გი­ე­ბია, რო­მე­ლიც ბავშვს წიგ­ნის­გან აშო­რებს და რომ მათ­თ­ვის მშობ­ლებს მე-8 კლა­სამ­დე წიგ­ნი არ უკითხავს, მაგ­რამ სას­კო­ლო ბიბ­ლი­ო­თე­კა ათ­ვი­სე­ბუ­ლი ჰქონ­დათ. ამ­გ­ვარ მშობ­ლებს გვინ­და შე­ვახ­სე­ნოთ, რომ მე-18 სა­უ­კუ­ნე­ში, რო­ცა საფ­რან­გეთ­ში ჟან ჟაკ რუ­სო ცხოვ­რობ­და, ადა­მი­ა­ნებს ტე­ლე­ვი­ზო­რი და კომ­პი­უ­ტე­რი არ ჰქონ­დათ, მაგ­რამ ამ მწერ­ლი­სა და ფი­ლო­სო­ფო­სის თვალს მა­ინც არ გა­მოჰ­პარ­ვია, რომ “კითხ­ვა ის მათ­რა­ხია, რო­მელ­საც ბავშვს ხში­რად გა­და­უ­ჭე­რენ ხოლ­მე. ჩვე­ნი აზ­რით, მას ხომ კითხ­ვის მე­ტი არა­ფე­რი ევა­ლე­ბა”. აქ დას­კ­ვ­ნე­ბის გა­კე­თე­ბას თქვენ მო­გან­დობთ...

დე­ნი­ელ პე­ნა­კი კითხ­ვის სიყ­ვა­რულს ზო­გა­დად სიყ­ვა­რულს ადა­რებს, რომ­ლის “მოს­ვ­ლის” შემ­თხ­ვე­ვა­ში არას­დ­როს ვსვამთ კითხ­ვას: გვაქვს თუ არა ამის დრო. და­ნი­ელ პე­ნა­კი უტო­პისტ დი­დაქ­ტი­კო­სად არ რჩე­ბა, მან კარ­გად იცის, რომ “კითხ­ვის დრო მო­პა­რუ­ლი დროა”, რო­მელ­საც ცხოვ­რე­ბი­სე­ულ ვალ­დე­ბუ­ლე­ბებს ვპა­რავთ. “კითხ­ვის დრო არას­დ­როს მქო­ნია, მაგ­რამ თუ რო­მან­მა და­მა­ინ­ტე­რე­სა, ვე­რა­ფე­რი შე­მიშ­ლის ხელს მის დამ­თავ­რე­ბა­ში” - პე­ნა­კის ეს სიტყ­ვე­ბი ყვე­ლა ჩვენ­გა­ნის­თ­ვის კარ­გად ნაც­ნო­ბი გან­ც­დაა.

მთა­ვა­რია, ბავ­შ­ვ­ში მკითხ­ვე­ლი გა­აღ­ვი­ძოთ და ის სა­კუთრ თავს თვი­თონ გა­უძღ­ვე­ბა, თვი­თონ გა­იკ­ვ­ლევს გზას წიგ­ნე­ბის უზარ­მა­ზარ ლა­ბი­რინ­თებ­ში, და გე­მოვ­ნე­ბაც ნელ-ნე­ლა და­იხ­ვე­წე­ბა, წიგ­ნ­ზე მსჯე­ლო­ბაც თვი­თონ მო­უნ­დე­ბა და აზ­რის გა­მო­სა­ხა­ტად კა­ლამ­საც თვი­თონ აიღებს ხელ­ში. პე­ნა­კის ეს რჩე­ვა სკო­ლის მას­წავ­ლებ­ლებ­საც ეხე­ბათ, რომ­ლე­ბიც გა­ნუწყ­ვეტ­ლივ ჩი­ვი­ან მოს­წავ­ლე­თა გა­უ­ნათ­ლებ­ლო­ბა­ზე. თუ­კი ქარ­თუ­ლი ენი­სა და ლი­ტე­რა­ტუ­რის მას­წავ­ლებ­ლე­ბი ცო­ტა ხანს და­ი­ვიწყე­ბენ სას­კო­ლო პროგ­რა­მას, და რამ­დე­ნი­მე გაკ­ვე­თილს, თუმ­დაც 1-2 თვეს წიგ­ნის ხმა­მა­ღალ კითხ­ვას მი­უძღ­ვ­ნი­ან, შე­დე­გი უფ­რო ეფექ­ტუ­რი იქ­ნე­ბა. ამას და­ნი­ელ პე­ნა­კი ფრან­გი მას­წავ­ლებ­ლე­ბის გა­მოც­დი­ლე­ბის სა­ფუძ­ველ­ზე გვიჩ­ვე­ნებს, ხო­ლო მოს­წავ­ლე­ე­ბი ყველ­გან ერ­თ­ნა­ი­რე­ბი არი­ან. ძი­რი­თა­დად ახალ­გაზ­რ­დებს წიგ­ნე­ბის მი­მართ რამ­დე­ნი სა­ხე­ო­ბის ში­ში აქვთ, მათ შო­რის ნა­წარ­მო­ე­ბის ვერ­გა­გე­ბის და სი­დი­დის ში­ში. ბევრს ადა­მი­ანს ეს ში­ში ცხოვ­რე­ბი ბო­ლომ­დე მიჰ­ყ­ვე­ბა და წიგ­ნის სამ­ყა­რო­დან გა­რი­ყუ­ლი რჩე­ბა - გა­დაწყ­ვეტს, რომ ეს მი­სი საქ­მე არ არის. მას­წავ­ლებ­ლის ძა­ლის­ხ­მე­ვა - კლას­ში ხმა­მა­ღა­ლი კითხ­ვა ან­და რო­მე­ლი­მე ნა­წარ­მო­ე­ბის ში­ნა­არ­სის მო­ყო­ლა მათ ამ ში­შებს და­აძ­ლე­ვი­ნებს, ისე, რომ არც საპ­როგ­რა­მო ნა­წარ­მო­ე­ბე­ბის ათ­ვი­სე­ბა გა­უ­ჭირ­დე­ბათ.

და რო­გო­რია თვი­თონ სა­ზო­გა­დო­ე­ბა, რო­მე­ლიც ახალ­გაზ­რ­დე­ბის მი­ერ წიგ­ნის არ­სიყ­ვა­რულ­ზე ჩი­ვის? თვი­თონ რას კითხუ­ლო­ბენ? სა­მა­გი­ე­როდ, მათ ძა­ლი­ან უყ­ვართ სა­უ­ბა­რი - კო­მენ­ტა­ტო­რო­ბა, ინ­ტერ­პ­რე­ტა­ტო­რო­ბა, ანა­ლი­ტი­კო­სო­ბა, კრი­ტი­კო­სო­ბა, ბი­ოგ­რა­ფო­ბა. “ამით ვი­თომ­და წიგ­ნის უზე­ნა­ე­სო­ბას ვა­ღი­ა­რებთ, მის წი­ნა­შე ვიხ­რით ქედს, სი­ნამ­დ­ვი­ლე­ში კი, უბ­რა­ლოდ ვა­მუნ­ჯებთ მას. ჩვე­ნი კომ­პე­ტენ­ტუ­რო­ბის ტყვე­ო­ბა­ში მყოფ­ნი, წიგ­ნის სათ­ქ­მელს ჩვე­ნი სათ­ქ­მე­ლით ვა­ნაც­ვ­ლებთ. იმის მა­გივ­რად, რომ ჩვე­ნი სა­ხით წიგ­ნი ღა­ღა­დებ­დეს, წიგნს ჩვე­ნი ჭკუ­ის გა­მო­სამ­ზე­უ­რე­ბელ ას­პა­რე­ზად ვხდით,” - ეს უკ­ვე და­ნი­ელ პე­ნა­კის მათ­რა­ხია, რა­ზეც ქარ­თ­ვე­ლი სა­ზო­გა­დო­ე­ბა, წე­სით, არ უნ­და შე­იშ­მუშ­ნოს. “წიგ­ნე­ბი იმი­ტომ კი არ იწე­რე­ბა, რომ მათ­ზე ილა­პა­რა­კონ, არა­მედ იმი­ტომ, რომ წა­ი­კითხონ,” - ეს და­ნი­ელ პე­ნა­კის შეხ­სე­ნე­ბის გა­რე­შეც ყვე­ლამ კარ­გად ვი­ცით, ხო­ლო ამ პრო­ცეს­ში, რა­საც მკითხ­ვე­ლის და წიგ­ნის ურ­თი­ერ­თო­ბა ჰქვია, ფრან­გი მწე­რა­ლი მკითხ­ვე­ლის ხელ­შე­უ­ვალ უფ­ლე­ბა­თა ჩა­მო­ნათ­ვალს გვთა­ვა­ზობს, რა­საც ჩვე­ნი გა­ზე­თის დახ­მა­რე­ბით თქვენც გა­გაც­ნობთ:

1 უფ­ლე­ბა - არ წა­ვი­კითხოთ.

2 უფ­ლე­ბა - გა­მოვ­ტო­ვოთ გვერ­დე­ბი.

3 უფ­ლე­ბა - ბო­ლომ­დე არ წა­ვი­კითხოთ.

4 უფ­ლე­ბა - ხე­ლახ­ლა წა­ვი­კითხოთ.

5 უფ­ლე­ბა - რაც გვინ­და, ის წა­ვი­კითხოთ.

6 უფ­ლე­ბა - ბო­ვა­რიზ­მის (ტექ­ს­ტუ­ა­ლუ­რი გზით გა­დამ­დე­ბი და­ა­ვა­დე­ბა).

7 უფ­ლე­ბა - სა­დაც გვინ­და, იქ ვი­კითხოთ.

8 უფ­ლე­ბა - სა­ი­და­ნაც გვინ­და, იქი­დან და­ვიწყოთ კითხ­ვა.

9 უფ­ლე­ბა - ხმა­მაღ­ლა ვი­კითხოთ.

10 უფ­ლე­ბა - არ ვი­ლა­პა­რა­კოთ წა­კითხულ­ზე.

ასე იქ­ცე­ვი­ან უფ­რო­სე­ბი და თუ გვინ­და, ჩვენ­მა შვი­ლებ­მა იკითხონ, მათ ყვე­ლა ის უფ­ლე­ბა უნ­და მი­ვა­ნი­ჭოთ, რომ­ლი­თაც ჩვენ თვი­თონ ვსარ­გებ­ლობთ.

• ამობეჭდე
• გაუგზავნე მეგობარს
• კომენტარი

ამბები

• პოლიტიკა
• უცხოეთი
• რეგიონი
• ინტერვიუ
• სამართალი

ბიზნესი

• ტექნოლოგიები
• ფინანსები
• ბანკები
• მშენებლობა
• რეალური კაპიტალი

სპორტი

• ფეხბურთი
• კალათბურთი
• ჭიდაობა
• რაგბი
• ჭადრაკი
• სხვა

საზოგადოება

• განათლება
• მედია
• მეცნიერება
• ევროპა ირჩევს

რევიუ

• ხელოვნება და დიზაინი
• თეატრი
• კინო
• წიგნები
• ტელევიზია
• მუსიკა

სტილი

• სახლი
• მოდა
• მარანი
• კულინარია
• ავტო

თვალსაზრისი

• აგორა
• ფოსტა
• ბლოგი
• პრესომბუდსმენი

ტენდერები

The New York Times