მარჯანიშვილის თეატრის მორიგი კონკურსი ახალი პიესებისთვის

16 მარტს კოტე მარჯანიშვილის თეატრში ახალი პროექტის პრეზენტაცია გაიმართება.

სოფო კილასონია

24 საათი 14.03.12

ლაშა ბუღაძე და ეკა მაზმიშვილი

საქართველოს კულტურის, ძეგლთა დაცვის სამინისტრო, კოტე მარჯანიშვილის სახელობის სახელმწიფო დრამატული თეატრი და გაეროს ქალთა ორგანიზაცია აცხადებს კონკურსს თანამედროვე მწერლებისათვის. ცნობილია ისიც, რომ პრეზენტაციას წარუძღვებიან: საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის მინისტრის პირველი მოადგილე დავით ცხადაძე; გაეროს მუდმივი კოორდინატორი საქართველოში ჯეიმი მაქგოლდრიკი; მარჯანიშვილის თეატრის მმართველი ეკატერინე მაზმიშვილი და დრამატურგი ლაშა ბუღაძე.

მაგრამ საქმე მხოლოდ კონკურსთან არ გვაქვს. პროექტის მნიშვნელოვანი კომპონენტი კონკურსში მონაწილე მწერლებისთვის დაგეგმილი სემინარიც უნდა გახდეს. პროექტის ამოცანა, ერთი მხრივ, გულისხმობს თანამედროვე თეატრის, ამ შემთხვევაში, დრამატურგიის ფუნქციის გააზრებას კონკრეტულ ეპოქაში, მეორე მხრივ კი უშუალოდ ეროვნული დრამატურგიის წახალისებას, როგორც თეატრის წარმომადგენლები აღნიშნავენ, “პირობების შექმნას ახალი თეატრალური ტექსტების შესაქმნელად და დაწერელი პიესების ფორმისეულ, სტილისტურ, ხარისხობრივ ანალიზს.”

წლევანდელი კონკურს-სემინარის სამუშაო თემად არჩეული იქნა საქართველოსათვის მეტად საჭირბოროტო და გარკვეული თვალსაზრისით ტაბუირებული მოვლენა; კერძოდ - ძალადობა ოჯახებში, ძალადობა ქალებზე. აღნიშნულ თემებზე ყველაზე ხშირად გენდერულ საკითხებზე ორიენტირებული ორგანიზაციები და ასოციაციები მუშაობენ. ამჯერად ქალთა უფლებებზე დისკუსიას თეატრში დაიწყებენ, უბრალოდ ფორმა ლიტერატურული იქნება.

ორგანიზატორებს სურთ, რომ სემინარი ერთდროულად კონკურსიც იყოს და ერთგვარი პროფესიულ-ლაბორატირიული კვლევაც. თბილისს გარეთ 7 დღის განმავლობაში, ვიდრე შერჩეული ავტორები თავიანთ ტექსტებზე იმუშავებენ, მოეწყობა დისკუსიები (როგორც თემატური, ასევე პროფესიული), კითხვა და მოწვეულ სტუმართა მოხსენებების პრეზენტაციები.

ვინც უკვე დაინტერესდა, მათ უნდა იცოდნენ, რომ სინოფსისები მიიღება 13 მარტიდან 20 აპრილამდე. შერჩეული 5-6 საუკეთესო იდეის ავტორი პიესის დასაწერად გაემგზავრება კახეთში სასტუმრო შატო “მერე”-ში. “თანამედროვე დრამატურგიის სემინარების ჩატარება უნდა იქცეს ტრადიციად და ხელი შეუწყოს ახალი სახელების აღმოჩენას, ასევე ახალი საინტერესო თუ სოციალური თემების ახლებურად გააზრებას.” - შესაბამისად დამწყებმა მწერლებმა აღნიშნული კონკურსი მათთვის მომზადებულ პროექტად უნდა აღიქვან.

თეატრალური ხელოვნების საფუძველი დრამატურგიაა, პიესები უშუალოდ თეატრისათვის იწერება და მის პოპულარიზაციას მეტწილად თეატრი განაპირობებს - აღნიშნავს ლაშა ბუღაძე, რომელიც რიგ შემთხვევაში, სხვადასხვა პროექტის ფარგლებში კოტე მარჯანიშვილის თეატრსაც წარმოადგენს. სწორედ ამან მოგვაგონა ორი პროექტი, რომლის შესახებაც დრამატურგს ჩავეკითხეთ. საქმე ეხება ბოლო 2 წელიწადში გამოცხადებული და დაწყებული პროექტი, რომელში მონაწილეობისკენაც თეატრი თანამედროვე მწერლებს მოუწოდებდა. საუბარია კონკურსზე ანტიკური თემების საუკეთესო რეცეფციისთვის და ომის თემაზე დაწერილ პიესებზე. ლაშა ბუღაძე აღნიშნავს, რომ ანტიკური თემების რეცეფცია ვერ გამოდგა დრამატურგი მწერლებისთვის საკმარისად საინტერესო და რადგან კონკურსის ფარგლებში თეატრმა ძალიან სუსტი ტექსტები მიიღო, პრემია არ გაცემულა. ალბათ ამიტომაც საკმაოდ გახმაურებული კონკურსის შედეგებზე საუბარი არ მომხდარა.

ბევრად უფრო რეზონანსული გახლდათ მარჯანიშვილის თეატრის ინიციატივით დაწერილი პიესების კითხვა. პიესებისა ომის თემაზე. კითხვებს მოჰყვა დისკუსიები და მეტიც, რამდენიმე სტატია ჩვენც მივუძღვენით იმას, თუ როგორ დაიწყეს რეჟისორებმა შერჩეულ პიესებზე მუშაობა. აღნიშნული პროექტის შედეგი სწორედ მათი სცენაზე განხორციელება უნდა ყოფილიყო. მას შემდეგ რამდენიმე თეატრალური სეზონი დასრულდა, მაგრამ არც ერთი დრამატურგიული ტექსტი განხორციელებული არ ყოფილა. მაშინ როდესაც ეს პიესები დაიდგა და გამოიცა სხვადასხვა ქვეყნებში, სხვადასხვა გამოცემებად. ლაშა ბუღაძე ამ ინფორმაციასაც ადასტურებს, თუმცა ამ პროექტის კარგ მხარედ იმას მიიჩნევს, რომ არაერთმა ავტორმა ამ პროექტისთვის დაწერილი პიესა შემდგომში სხვა ფორმატში განავითარა და სხვა პროექტსა თუ კონკურსში გამოიყენა. ასეც არის. ამის მაგალითად შეიძლება მოვიგონოთ ბასა ჯანიკაშვილის რომანი “ომობანა”, რომელიც თავდაპირველად მარჯანისვილის სცენაზე წაკითხული პიესა გახლდათ. ასევე ცნობილია რომ ჯანიკაშვილი და ბუღაძე, ცნობილი ლონდონური თეატრის - “როილ ქორთის” პროექტში, რომელშიც ქართველი დრამატურგებიც მონაწილეობენ, სწორედ მარჯანიშვილის თეატრისთვის დაწერილი პიესებით “გაწევრიანდნენ”.

ერთი საკითხია რას და რატომ ვერ და არ დგამენ ქართველი რეჟისორები. კიდევ სხვა საკითხია თუ რამდენად შესწევთ ძალა და პროფესიონალიზმი ქართველ მწერლებს გამართული დრამატურგიული ტექსტის შესაქმნელად. ალბათ ამ საკითხებისგან უნდა გავმიჯნოთ მარჯანიშვილის თეატრის სტრატეგიის ის მხარე, რომელიც თანამედროვე დრამატურგიის განვითარებასა და ხელშეწყობას ისახავს მიზნად. ყველა ეს მცდელობა, მეტად მნიშვნელოვანია, დღეს თუ არა უახლოეს მომავალში მაინც აუცილებლად მოიტანს შედეგს.

სტატიის მისამართი: http://24saati.ge/index.php/category/culture/theatre/2012-03-14/26542.html