ომბუდსმენი ბავშვთა სახლებს რეკომენდაციებით მიმართავს

სახალხო დამცველი ხელისუფლებას ბავშვთა სახლებში ნორმალური მართვის სისტემის, კონტროლისა და თანაბარ პირობებში ჩაყენების რეკომენდაციას აძლევს.

24 საათი 28.04.12

გიორგი ტუღუშის განმარტებით, 2011 წლის დეკემბერში, ბავშვთა სახლებში განხორციელებული მონიტორინგის შედეგების მიხედვით, ჩატარებულ რეფორმაში პოზიტიურ ნაბიჯებთან ერთად, პრობლემები კვლავ ფიქსირდება. გიორგი ტუღუში განათლების მინისტრ დიმიტრი შაშკინს საჯარო სკოლებში ბავშვთა მიმართ არასათანადო მოპყრობისა და განათლების შეზღუდვის ყველა ფაქტის შესწავლის და შესაბამისი პირების პასუხისმგებლობის საკითხის დაყენებისკენ მოუწოდებს.

სახალხო დამცველის აპარატის მიერ აღმოჩენილი დარღვევები ძირითადად დაკავშირებულია ბავშვთა მიმართ არასათანადო მოპყრობის, ფიზიკური და ემოციური ძალადობის ფაქტებთან, ბავშვთა სახლის პერსონალის მიერ სხვადასხვა ფორმების გამოყენებასთან. წკეპლით ცემა, ბოთლის ჩარტყმა, კუთხეში დაყენება, ახალი ტანსაცმლის ჩამორთმევა, შეჯანჯღარება, დასჯის მიზნით ფიზიკური შრომა და ა.შ. ღირსების შემლახველი მოპყრობა, უსაფრთხოების ნორმების დარღვევა, დიდი ზომის ბავშვთა სახლებში მყოფი ბავშვების მიერ ქუჩაში მათხოვრობა და სხვა სახის ანტისაზოგადოებრივი ქმედება, რომლის მენეჯმენტი ვერ ხორციელდება პასუხისმგებელი უწყებების მიერ. მოუწესრიგებელი სამედიცინო დოკუმენტაცია და ბავშვთა ადეკვატური სამედიცინო მომსახურებით უზრუნველყოფის ხარვეზები და ა.შ. - ბავშვთა მიმართ გამოყენებული ძალადობის ეს ფაქტები აღმოაჩინა სახალხო დამცველის პრევენციისა და მონიტორინგის დეპარტამენტის სპეციალურმა პრევენციულმა ჯგუფმა 2011 წლის დეკემბერში ბავშვთა სააღმზრდელო დაწესებულებებში განხორციელებული მონიტორინგისას, რომელიც 13 დიდ ბავშვთა სახლსა და 17 მცირე საოჯახო ტიპის სახლში განხორციელდა.

ომბუდსმენის ინფორმაციი, იყო შემთხვევა, როდესაც სახალხო დამცველის წარმომადგენლების ძალისხმევა გახდა საჭირო, რათა აღსაზრდელზე ძალადობისთვის აღმზრდელი და პერსონალის წარმომადგენლები სამსახურიდან გაეთავისუფლებინათ.

თუმცა, როგორც ომბუდსმდნი აცხადებს, მონიტორინგისას აღმოჩენილი მრავალი დარღვევის მიუხედავად, ბავშვთა სახლებში ბავშვთა უფლებები წინა წლებთან შედარებით, ზოგიერთი მიმართულებებით, უკეთ არის დაცული.

"წინა წლებთან შედარებით, ძალადობის ფაქტების შემცირების მიუხედავად, მონიტორინგის შედეგად, ამის არაერთი ფაქტი გამოვლინდა. პრობლემებია ბავშვთა უსაფრთხოების კუთხითაც. მაგალითად, ერთ-ერთ ბავშვთა სახლში ეზოში თამაშის დროს, ბავშვმა ნაჯახით თითი მოიჩეხა," - აცხადებს გიორგი ტუღუში.

მონიტორინგის შედეგებში ნათქვამია, რომ სახალხო დამცველის წარმომადგენლებთან საუბრისას, 12 წლის მ.კ. გულმოდგინედ ცდილობდა, ხელები სვიტერის სახელოებში დაემალა. როგორც აღმოჩნდა, მას ამპუტირებული ჰქონდა თითი. შემთხვევის გახსენებისას აღსაზრდელი იძაბებოდა და უხერხულად იშმუშნებოდა.

"ჩემით დამემართა "...ხო ნაჯახი დავირტყი, შეშას ვჩეხავდი.… მეც მინდოდა, რომ მუშა ვყოფილიყავი, საექთნოში შემიყვანეს, ჩემი თითი სად არის-მეთქი ვტიროდი... სასწრაფო გამოიძახეს... მიაკერეს მაგრამ მერე გაშავდა და ზუგდიდში მომაშორეს… ,700 ლარი დაუჯდა "მ" მასწავლებელს, თვითონ მითხრა, შენი თითი 700 ლარი დამიჯდაო," - თქვა წალენჯიხის ბავშვთა სახლის აღსაზრდელმა სახალხო დამცველის წარმომადგენლებთან საუბრისას.

ანგარიშის მიხედვით, სამედიცინო ბარათში აღნიშნული ფაქტის შესახებ ექიმის ჩანაწერი არასრულია. ანგარიშის მიხედვითვე, დაწესებულებაში დღემდე ხდება ამავე აღსაზრდელის ჯანმრთელობის მდგომარეობის უგულვებელყოფა.

"მითხრეს, გულის შუილი გაქვსო... პარნიკის უფროსად დამნიშნა დირექტორმა… მე ვმუშაობ, რომ დავთესო ყველაფერი. ვბარავთ... შაბათ-კვირას ვმუშაობ, სკოლიდან რომ მოვალ ვმუშაობ 3 საათიდან ასე 6 საათამდე... ფუტკრების 6 სკაა, ადრე 14 სკა იყო… წვიმა რომ იქნება, სათბურში შევიტანთ ხოლმე მე და "X" , ძალიან ვიღლები და დავჯდები ხოლმე", -განაცხადა იგივე ბენეფიციარმა სახალხო დამცველის წარმომადგენლებთან საუბრისას.

საქართველოს სახალხო დამცველი რეკომენდაციით მიმართავს სახელმწიფო ზრუნვის სააგენტოს უფროსს, უზრუნველყოს გაძლიერებული მონიტორინგი უსაფრთხოების პირობების დაცვასთან დაკავშირებით. ომბუდსმენი ასევე მოითხოვს ბავშვთა სახლების პერსონალის კვალიფიკაციის ამაღლებას.

ანგარიშის მიხედვით, მონიტორინგის პროცესში ბავშვთა მიმართ არასათანადო და ღირსების შემლახველი მოპყრობის ფაქტები დაფიქსირდა იმ საჯარო სკოლებშიც, სადაც მშობლების ზრუნვას მოკლებული ბავშვები დადიან.

"წყნეთის ბავშვთა სახლის ფსიქოლოგის გადმოცემით, 137-ე სკოლაში გასულ წელს შეიქმნა კლასი, სადაც მხოლოდ დევნილი ბავშვები და ბავშვთა სახლის აღსაზრდელები არიან ჩარიცხული. ბავშვთა სახლის დირექტორი ადასტურებს ამ ფაქტს. მიუხედავად იმისა, რომ 137-ე სკოლის ადმინისტრაციის თანახმად, ამგვარი სეგრეგაცია მიზანმიმართული ქმედების შედეგს არ წარმოადგენდა, ეს კლასი რეალურად არსებობს, რაც ბავშვთა სახლის აღსაზრდელების სერიოზულ პროტესტს იწვევს. ფსიქოლოგის მოსაზრებით, აღნიშნული წარმოადგენს ერთ-ერთ მიზეზს, რის გამოც ბავშვებს ბოლო 2 თვეა სკოლაში არ უვლიათ," - აღნიშნულია ანგარიშში. ბავშვთა სახლის ადმინისტრაციის განცხადებით, ამავე სკოლაში დამკვიდრებულია ბავშვების სკოლიდან დათხოვის ხშირი პრაქტიკა. ბავშვის მიერ რაიმე სახის დისციპლინური გადაცდომის შემთხვევაში, სკოლის ადმინისტრაცია დაუყოვნებლივ მიმართავს მათი დროებითი დათხოვნის ზომას.

ფსიქოლოგის განცხადებით, ხშირად ბავშვები ამ ქმედებისგან მეორად სარგებელსაც იღებენ - თუ რომელიმეს სკოლის გაცდენა სურს ხანგრძლივი პერიოდის განმავლობაში, ამის უმოკლესი გზა დისციპლინური გადაცდომის მიზანმიმართული ჩადენაა.

ბავშვთა სახლ "სათნოებაში" სპეციალურ პრევენციულ ჯგუფს სამი აღსაზრდელი ესაუბრა 131-ე საჯარო სკოლაში მათ მიმართ მოპყრობაზე.

"სხვა ბავშვები რომ რაღაცას აშავებენ, მე მაბრალებენ და ლეილა ინგლისურის მასწავლებელი თმებს მჩეჩავს, ასევე ე.შ-ც. ფიზკულტურის მასწავლებელი ლია მთელი გაკვეთილი კუთხეში გვაყენებს," - განცუცხადა 9 წლის მოზარდმა მონიტორინგის ჯგუფის წევრებს. ბავშვთა მიმართ არასათანადო მოპყრობაზე ინფორმაცია სახალხო დამცველის წარმომადგენლებთან საუბრისას კოჯრის ბავშვთა სახლის 6-მა ბენეფიციარმაც დაადასტურა.

თელავის ბავშვთა სახლის დირექტორმა და რამდენიმე აღმზრდელმა სპეციალურ პრევენციულ ჯგუფს მიაწოდეს დეტალური ინფორმაცია თელავის მე-8 საჯარო სკოლაში არსებულ მდგომარეობასთან დაკავშირებით. მათი გადმოცემით, სკოლის თანამშრომლები ახდენენ ბავშვების დიფერენცირებას შემდეგი იარლიყების მიწებებით: "ქალაქის ბავშვები" და "ინტერნატის ბავშვები".

ბათუმის საოჯახო ტიპის სახლში მონიტორინგის ჯგუფს 2 ბენეფიციარი ესაუბრა ბათუმის საჯარო სკოლაში მოპყრობის შესახებ. 9 წლის აღსაზრდელის მონათხრობის მიხედვით, სკოლის მასწავლებელი კუთხეში აყენებს ბავშვებს.

"კარიტასის" მცირე საოჯახო ტიპის სახლის აღსაზრდელებმა მონიტორინგის ჯგუფს წარუდგინეს ჩანაწერი იმ გამოთქმებისა, რომლებსაც თბილისის მე-12 საჯარო სკოლის გეოგრაფიის მასწავლებელი (ირმა) იყენებს მათთან და სხვა ბავშვებთან მიმართებაში: "ჭიაყელა, ღორის ტილი, ტურტლიანი, ნაძირალა". ის ასევე იყენებს ფრაზებს: "მანდ არ მომიყვანო, თორემ მიგაჭყლიტავ", "გაჩერდი, თორემ მოვედი და მიგძუყნე". აღნიშნული ფრაზების გამოყენება დაადასტურეს ასევე სხვა აღსაზრდელებმაც.

სახალხო დამცველის ინფორმაციით, იგივე მასწავლებელი გასულ წელს იყენებდა ჯოხს, რომელსაც თავი და ბოლო წითლად ჰქონდა შეფერადებული და დისციპლინის დამყარების მიზნით, ზურგზე ურტყამდა ბავშვებს. აღსაზრდელები ასევე საუბრობენ რუსულის მასწავლებლის შესახებ, რომელიც გასულ წელს თავში ბეჭედს უკაკუნებდა და ყურს უწევდა იმ ბავშვებს, ვისაც დავალება არ ჰქონდა შესრულებული.

სახალხო დამცველი იმედოვნებს, რომ როგორც წინა წლებში, წელსაც, სახელმწიფო სტრუქტურები, კვლავ ყურადღებით გაეცნობიან ანგარიშს და გაითვალისწინებენ მის რეკომენდაციებს.

სტატიის მისამართი: http://24saati.ge/index.php/category/news/2012-04-28/28098.html