რომელი ხარისხის სიმთვრალე ექვემდებარება მკაცრ სანქციებს

ექსპერტიზის ბიუროში ყოველდღიურად დაახლოებით 15-მდე ადამიანი მიდის და ნახევარზე მეტს ექსპერტები პატრულის დასკვნის საწინააღმდეგო პასუხს უდგენენ

თამარ კაციტაძე

24 საათი 21.12.10

საქართველოს კანონმდებლობით, ნასვამ მდგომარეობაში ავტომანქანის მართვა დასჯადია. ადმინისტრაციულ კანონდარღვევათა კოდექსის 116-ე მუხლით, ალკოჰოლური სიმთვრალის მდგომარეობაში სატრანსპორტო საშუალების მართვა ისჯება ჯარიმით, 200 ლარის ოდენობით, სატრანსპორტო საშუალების სამართავად გადაცემა წინასწარი შეცნობით ალკოჰოლური სიმთვრალის მდგომარეობაში მყოფი პირისათვის კი - 250 ლარით. ნასვამ პირს თუ არა აქვს ავტომობილის მართვის უფლება ან ეს უფლება ჩამორთმეული აქვს სხვა დარღვევებისთვის, იგი დაჯარიმდება 500 ლარით. ამავე რაოდენობით თანხით დაჯარიმდება ავტომობილის მფლობელი, თუ იგი ნასვამ პიროვნებას მანქანას ათხოვებს, რომელსაც არ აქვს მართვის მოწმობა. თუ სატრანსპორტო საშუალების გადამცემ პირს არა აქვს მართვის უფლება, იგი თავად დაჯარიმდება 500 ლარით.

თუ მოქალაქემ, რომელიც ერთხელ უკვე დაჯარიმებულია ნასვამ მდგომარეობაში მანქანის მართვის გამო და მან მსგავსი კანონდარღვევა წლის განმავლობაში კიდევ ჩაიდინა, მას ავტომობილის მართვის უფლება ჩამოერთმევა 1 წლით და მართვის უფლების ასაღებად თავიდან უნდა ჩააბაროს გამოცდა. ხოლო, თუ ნასვამ მდგომარეობაში მართვის მოწმობის გარეშე ავტომობილის მართვა პატრულმა წლის განმავლობაში განმეორებით გამოგივლინათ, ამ შემთხვევაში, დაჯარიმდებით 700 ლარის ოდენობით ან ადმინისტრაციული პატიმრობით 90 დღემდე.

საქართველოში ნასვამ მდგომარეობაში მანქანის მართვა რომ აკრძალულია, ყველამ კარგად იცის, მაგრამ რა დონის ალკოჰოლური სიმთვრალეა დასჯადი, მძღოლების დიდი ნაწილისთვის უცნობია.

შინაგან საქმეთა და ჯანდაცვის მინისტრების 2006 წლის 13 ივნისის 768-161/N ბრძანებით, სისხლში ალკოჰოლის დასაშვები ოდენობა არ უნდა აღემატებოდეს 0,2 პრომილეს. ანუ, ალკოჰოლის მცირე რაოდენობის მიღების შემდეგ, მანქანის მართვა საქართველოში, ისევე როგორც მსოფლიოს თითქმის ყველა ქვეყანაში, აკრძალული არ არის. თუმცა, როგორ უნდა დადგინდეს, რა რაოდენობის (რამდენი ჭიქა) ალკოჰოლის მიღების შემდეგ შეუძლია მძღოლს მანქანის მართვა, ამის ზუსტი გაშიფვრა არ არსებობს. როგორც ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო-სამედიცინო ექსპერტიზის ბიუროს უფროსის მოადგილე ვახტანგ კარგარეთელი ამბობს, რა ოდენობის სასამელის მიღების შემდეგ არის არის ადამიანი ნასვამი, ამის განსაზღვრა ინდივიდუალურად ხდება. ეს დამოკიდებულია ადამიანის ორგანიზმზე, იმაზე, თუ რა რაოდენობის ალკოჰოლი მიიღო, ჭამა თუ არა საჭმელი, რა სახეობის საკვები მიიღო დალევის შემდეგ და ასე შემდეგ. თუმცა, როგორც ექსპერტიზის ბიუროს წარმომადგენლებისგან შევიტყვეთ, პატრულის მიერ დადგენილი სიმთვრალის გადასამოწმებლად ექსპერტიზის ბიუროში ყოველდღიურად დაახლოებით 15-მდე ადამიანი მიდის და მათ ნახევარზე მეტს ექსპერტები პატრულის დასკვნის საწინააღმდეგო პასუხს ანუ სიფხიზლეს უდგენენ. ეს კი იმას ნიშნავს, რომ მძღოლი საკმაოდ ძვირი ჯარიმიდან და ხშირად მართვის უფლების ჩამორთმევისგან თავისუფლდება. ექსპერტიზის ბიუროში ალკოჰოლზე შემოწმება ოფიციალურად 30 ლარი ღირს, თუმცა სიმართლის დასადგენად ამ თანხის გაღება მძღოლებს ნამდვილად უღირთ.

მართალია, ჩვენ გარშემო ხშირად ისმის მძღოლების პრეტენზია, რომ სიფხიზლის დროსაც სიმთვრალე-სიფხიზლის დამდგენი აპარატები ხშირად სიმთვრალეს აფიქსირებენ და სიტყვიერი მტკიცების მიუხედავად, ისინი ჯარიმას ვერ ცდებიან, მაგრამ ბევრმა მათგანმა დღემდე არ იცის, საკუთარი სიმართლის დადგენა ექსპერტიზის გზით რომ შეუძლიათ. მიუხედავად არსებული სტატისტიკისა, პატრულის თანამშრომლები ოფიციალური კომენტარისას საწინააღმდეგოს ამტკიცებენ, მათი განმარტებით, სპეციალური აპარატები მძღოლის სიმთვრალეს სწორედ 0,2 პრომილის შემდეგ აფიქსირებენ და ფხიზელი ადამიანის უსამართლოდ დაჯარიმება საქართველოში არ ხდება.

ბოლო პერიოდში შესული ცვლილებები დღემდე საზოგადოებაში დიდ უკმაყოფილებას იწვევს. იმაში უკეთ გასარკვევად, თუ რამდენად რეალურია ავტოსაგზაო მოძრაობის სფეროში ქართველი კანონმდებლების მიერ დაწესებული სანქციები და რა მდგომარეობაა ამ მხრივ საზღვარგარეთის ქვეყნებში გთავაზობთ უცხოეთის ქვეყნებში არსებულ პრაქტიკას.

ლიტვის ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსით, ავტოსატრანსპორტო საშუალების ნასვამ მდგომარეობაში ექსპლუატაციისათვის ჯარიმის ოდენობა დამოკიდებულია სიმთვრალის ხარისხზე, სისხლში ალკოჰოლის დასაშვები ოდენობა არ უნდა აღემატებოდეს 0,4 პრომილეს: ავტოსატრანსპორტო საშუალების სიმთვრალის მსუბუქი ხარისხის მდგომარეობაში მართვისას მძღოლი ჯარიმდება 1000-დან 1500 ლიტამდე (289-დან 429 ევრომდე), ან სატრანსპორტო საშუალების მართვის უფლების ჩამორთმევა 1-დან 1,5 წლამდე ვადით, სიმთვრალის საშუალო ხარისხის მდგომარეობაში მართვისას 1500-დან 2000 ლიტამდე ანუ 429-დან 571 ევრომდე.

"საგზაო მოძრაობის დროს დანაშაულების შესახებ" დიდი ბრიტანეთის კანონის მიხედვით, ალკოჰოლური ზემოქმედების ქვეშ (ალკოჰოლის 0,4 პრომილეზე მაღალი შემცველობა) ავტოსატრანსპორტო საშუალების მართვის შემთხვევაში, დამნაშავეს შეეფარდება თავისუფლების აღკვეთა 6 თვემდე ვადით ან ჯარიმით 5 000 ან ორივე სასჯელი ერთად. ამასთანვე, მძღოლი დისკვალიფიცირებულ იქნება მინიმუმ 12 თვით, ხოლო 10 წლის მანძილზე განმეორებითი დანაშაულის ჩადენისას - მინიმუმ 3 წლით. რაც შეეხება ამერიკის შეერთებულ შტატებს, აქ სხვადასხვა შტატში ავტოსაგზაო მოძრაობის სფეროში სხვადასხვა სანქციები არსებობს, კერძოდ, კალიფორნიის შტატში არაფხიზელ მდგომარეობად ითვლება მდგომარეობა, როდესაც მძღოლის სისხლში ალკოჰოლის შემცველობა 0,8 პრომილე ან მეტია. ასეთ მდგომარეობაში პირველადი დარღვევის შემთხვევაში დადგენილია ციხე - 96 საათიდან 6 თვემდე ან ჯარიმა - 390-დან 1000 დოლარამდე და მართვის მოწმობის დროებითი ჩამორთმევა - 6 თვით. მეორადი დარღვევის შემთხვევაში, 10 წლის განმავლობაში სანქციები მკაცრდება. ამ დროს გათვალისწინებულია ციხე - 90 დღიდან 1 წლამდე, ჯარიმა კვლავ 390-დან 1000 დოლარამდე რჩება, თუმცა მართვის მოწმობა უკვე 2 წლით ჩამოერთმევა. კალიფორნიის შტატში თუ მართვის მოწმობა ჩამორთმეულია მანქანის ცუდად მართვის გამო (გზაზე ხიფათის შექმნა, გაუმართავობა და ა.შ.) და მძღოლი მაინც მართავს მანქანას, პირველ შემთხვევაში იგი მოხვდება ციხეში 5 დღიდან 6 თვემდე და დაჯარიმდება 300-დან 1000 დოლარამდე. განმეორებით შემთხვევაში კი, მას ელის პატიმრობა 5 დღიდან 1 წლამდე და ჯარიმა 500-დან 2000 დოლარამდე.

თუ წინასწარ ცნობილია, რომ პირი არის არაფხიზელ მდგომარეობაში და მას ავტომობილის მფლობელი მანქანას გადასცემს, ავარიის შემთხვევაში, სრული პასუხისმგებლობა ავტომობილის მფლობელს ეკისრება. პასუხისმგებლობა ეკისრება მფლობელს, ასევე, იმ შემთხვევაშიც, თუ ავტომობილს სამართავად გადასცემს პირს, რომელსაც ჰქონდა მრავლობითი დარღვევები, მაგალითად, სიჩქარის გადაჭარბებისთვის ან ნასვამ მდგომარეობაში მართვისთვის.

სტატიის მისამართი: http://24saati.ge/index.php/category/news/justice/2010-12-21/12606.html