აზერბაიჯანის მილი მეჯლისის (პარლამენტის) პირველ პლენარულ სხდომაზე რამდენიმე დეპუტატმა წამოაყენა იდეა ქვეყნისთვის სახელის შეცვლის შესახებ.
24 საათი 02.02.12
აზერბაიჯანის მილი მეჯლისის (პარლამენტის) პირველ პლენარულ სხდომაზე რამდენიმე დეპუტატმა წამოაყენა იდეა ქვეყნისთვის სახელის შეცვლის შესახებ.
მათ უნდათ "აზერბაიჯანის რესპუბლიკა" შეცვალონ "ჩრდილოეთ აზერბაიჯანის რესპუბლიკით."
ოპოზიციური პარტიის "აზერბაიჯანის სახალხო ფრონტის ერთიანი პარტია" წარმომადგენელმა, დეპუტატმა გუდრატ ჰასანგულიევმა წამოაყენა წინადადება მიეცეს იურიდიული შეფასება გიულისტანისა და თურქმენჩაის ხელშეკრულებებს და, აქედან გამომდინარე, აზერბაიჯანის რესპუბლიკას ჩრდილოეთ აზერბაიჯანის რესპუბლიკა ეწოდოს. "აზერბაიჯანის ტერიტორიის ორი მესამედი დღევანდელი ირანის შემადგენლობაში შედის, ამიტომ აუცილებელია, აზერბაიჯანს ჩრდილოეთ აზერბაიჯანი ეწოდოს," - აღნიშნა ჰასანგულიევმა.
მის ინიციატივას მხარი დაუჭირეს სხვა დეპუტატებმაც. მმართველი პარტიის "ენი აზერბაიჯანის" აღმასრულებელი მდივნის მოადგილის, დეპუტატ სიავუშ ნოვრუზოვის სიტყვებით, მსოფლიოში მსგავსი პრეცედენტები არსებობს: "ეს ძალიან მნიშვნელოვანი საკითხია.
მსოფლიოში არსებობს ასეთი მაგალითები, მაგალითად, ჩრდილოეთ და სამხრეთ კორეა, ჩრდილოეთ და სამხრეთ კვიპროსი. მიზანშეწონილი იქნება, თუ აზერბაიჯანი, როგორც გაყოფილი ქვეყანა, მოიხსენიება როგორც ჩრდილოეთ აზერბაიჯანი," - განაცხადა ნოვრუზოვმა.
დეპუტატმა ფაზილ აღამალიმ წამოაყენა რეფერენდუმის ჩატარების იდეა, რომლის საფუძველზეც შესწორება უნდა შევიდეს აზერბაიჯანის კონსტიტუციის მე-11 მუხლში. მასში ჩაიწერება, რომ აზერბაიჯანი შედგება ჩრდილოეთ, სამხრეთ და დასავლეთ აზერბაიჯანისგან.
გიულისტანის სამშვიდობო ხელშეკრულებას - ხელშეკრულებას რუსეთსა და სპარსეთს (ირანს) შორის ხელი მოეწერა 1813 წლის 12 (24) ოქტომბერს სოფელ გიულისტანში (ყარაბაღში), რუსეთ-სპარსეთის 1804-1813 წლების ომის დამთავრების შემდეგ. ხელშეკრულების თანახმად, სპარსეთი აღიარებდა დაღესტანის, ქართლის, კახეთის, სამეგრელოს, იმერეთის, გურიის, აფხაზეთისა და დღევანდელი აზერბაიჯანის ნაწილის რუსეთის ხელში გადასვლას. აზერბაიჯანული ტერიტორიებიდან მაშინ რუსეთის ხელში გადავიდა ბაქოს ყარაბაღის, განჯის, შირვანის შექის, დერბენტის ყუბის სახანოები, აგრეთვე, თალიშის სახანოს ნაწილი.
თურქმენჩაის ხელშეკრულება - სამშვიდობო ხელშეკრულება რუსეთსა და სპარსეთს (ირანს) შორის გაფორმდა 1828 წლის 10 (28) თებერვალს სოფელ თურქმენჩაიში (თავრიზთან) ახლოს. ხელშეკრულების მომზადებაში მონაწილეობდა ალექსანდრ გრიბოედოვი. ხელშეკრულება კიდევ ერთხელ ადასტურებდა რუსეთის ტერიტორიულ შენაძენს, რომელიც 1813 წლის გიულისტანის ხელშეკრულებით გაფორმდა. ამას გარდა, თურქმენჩაის ხელშეკრულებით რუსეთის ხელში გადავიდა ერევნისა და ნახიჩევანის სახანოები.
მმართველი პარტიის წარმომადგენლების მიერ ოპოზიციონერი დეპუტატის წამოყენებული ინიციატივის ოპერატიულად მხარდაჭერა იმაზე მიუთითებს, რომ საკითხი, გარკვეულ დონეზე მაინც, უკვე მომზადებულია და შეთანხმებულია სახელმწიფოს ხელმძღვანელობასთან. ამ ეტაპზე მხოლოდ ქვეყნისთვის სახელის გადარქმევაზე ალაპარაკდნენ და ტერიტორიული პრეტენზიები არავისთვის წაუყენებიათ. თუმცა ამ საკითხის რეალიზაცია მომავალში შეიძლება, გარკვეული პროცესების კატალიზატორი გახდეს. პრეცედენტების ჩამოთვლისას აზერბაიჯანელებს რატომღაც არ უხსენებიათ საბერძნეთის და მაკედონიის დავა სწორედ სახელის გამო, რომელიც სერიოზულ პრობლემას უქმნის ამ უკანასკნელს ნატოსა და ევროსტრუქტურებში ინტეგრაციის პროცესში, და არა მხოლოდ ამაში. საყურადღებოა აზერბაიჯანელების ინიციატივის გაჟღერების დროც. ირანის გარშემო შექმნილი დაძაბული სიტუაციის ფონზე ჩნდება იმის ეჭვიც, რომ პარლამენტის რიგით დეპუტატებს ეს საკითხი არა მხოლოდ აზერბაიჯანის ხელისუფლებასთან აქვთ "შეთანხმებული".