• შესვლა
• დარეგისტრირება

• ტექსტი

• ამობეჭდე
• გაუგზავნე მეგობარს
• კომენტარი (2)

ორ ცეცხლს შუა

დი­ახ, მე ნამ­დ­ვი­ლად ვარ სუ­ბი­ექ­ტუ­რი, რად­გან ვა­ჟა მე­ლი­ქიშ­ვი­ლი ჩვე­ნი დრო­ის გა­მორ­ჩე­უ­ლი მო­ქა­ნა­და­კე მგო­ნია და, შე­სა­ბა­მი­სად, მი­სი "თა­მარ მე­ფეც", რო­მე­ლიც ახ­ლა­ხან და­იდ­გა მეს­ტი­ა­ში, მომ­წონს;

24 საათი 23.01.12

დი­ახ, მე ნამ­დ­ვი­ლად ვარ სუ­ბი­ექ­ტუ­რი, რად­გან ვა­ჟა მე­ლი­ქიშ­ვი­ლი ჩვე­ნი დრო­ის გა­მორ­ჩე­უ­ლი მო­ქა­ნა­და­კე მგო­ნია და, შე­სა­ბა­მი­სად, მი­სი "თა­მარ მე­ფეც", რო­მე­ლიც ახ­ლა­ხან და­იდ­გა მეს­ტი­ა­ში, მომ­წონს;

დი­ახ, მეც ვი­ცი, რომ ნე­ბის­მი­ე­რი მო­ნუ­მენ­ტი პო­ლი­ტი­კურ კონ­ტექსტს იმ­თა­ვით­ვე გუ­ლის­ხ­მობს, გა­ნურ­ჩევ­ლად იმი­სა, ჩვენს თა­ნა­მედ­რო­ვეს ვუდ­გამთ ძეგლს თუ ჩვე­ნი­ვე ის­ტო­რი­ის ყვე­ლა­ზე გა­მორ­ჩე­ულ პერ­სო­ნას;

დი­ახ, მეც იმათ რი­გებ­ში მი­გუ­ლეთ, ვინც ფიქ­რობს, რომ არა­თუ ორი, არა­მედ სა­მი და ოთხი პო­ლი­ტი­კუ­რი ცენ­ტ­რის არ­სე­ბო­ბა თუნ­დაც პა­ტა­რა სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში საქ­მეს წა­ად­გე­ბა. და თუ მკითხავთ, რა შუ­ა­შია აქ პო­ლი­ტი­კა, გი­პა­სუ­ხებთ: არა­თუ შუ­ა­შია, არა­მედ თავ­შია, რად­გან ვა­ჟა მე­ლი­ქიშ­ვი­ლის სკულ­პ­ტუ­რა­ზე ჩვენს დრო­ში სწო­რედ ჩვე­ნი­ვე გა­უ­კუღ­მარ­თე­ბუ­ლი პო­ლი­ტი­კუ­რი დის­კურ­სის ფონ­ზე ალა­პა­რაკ­დ­ნენ.

თა­მარ მე­ფის მო­ნუ­მენ­ტი მეს­ტი­ა­ში რომ არ მო­ე­წო­ნათ, ეს გა­საკ­ვი­რი არ არის. პი­რი­ქით რომ მომ­ხ­და­რი­ყო, ის უფ­რო უც­ნა­უ­რი იქ­ნე­ბო­და. მსოფ­ლიო ის­ტო­რი­ის მან­ძილ­ზე უამ­რა­ვი მა­გა­ლი­თის მოყ­ვა­ნა შე­იძ­ლე­ბა, რო­დე­საც ნი­ჭი­ე­რი ხე­ლო­ვა­ნის შე­მოქ­მე­დე­ბას მი­სი­ვე თა­ნა­მედ­რო­ვე­ე­ბი ჯე­როვ­ნად ვერ აფა­სებ­დ­ნენ, მით უფ­რო მა­შინ, თუ ხე­ლი­სუფ­ლე­ბას ერ­თი ჩა­ნა­წე­რიც არ მო­ე­პო­ვე­ბა, კულ­ტუ­რის პო­ლი­ტი­კის არ­სე­ბო­ბა­ზე რომ მი­უ­ი­თი­თებ­დეს. არა­და, იყო დრო, რო­ცა არც თუ კარგ საქ­მე­ებ­ში გა­წა­ფუ­ლი ხე­ლი­სუფ­ლე­ბე­ბიც კი ყო­ფი­ლან შემ­ჩ­ნე­უ­ლი სა­ხე­ლოვ­ნე­ბო ელი­ტის (ამ სიტყ­ვის თავ­და­პირ­ვე­ლი გა­გე­ბით) მფარ­ვე­ლო­ბა­ში. მაგ­რამ ეს ამ­ბა­ვი ისე შორს წაგ­ვიყ­ვანს, მგო­ნი, ბორ­ჯი­ე­ბამ­დე მი­ვალთ, ასე რომ, აჯო­ბებს, აქ წერ­ტი­ლი დავ­ს­ვათ. ვა­ჟა მე­ლი­ქიშ­ვი­ლის ჯერ "მწუ­ხა­რე დე­დას" და ახ­ლა უკ­ვე "თა­მარ მე­ფეს" ასე აგ­რე­სი­უ­ლად რომ შეხ­ვ­და სა­ზო­გა­დო­ე­ბის გარ­კ­ვე­უ­ლი ნა­წი­ლი, ესეც ჩვე­უ­ლებ­რი­ვი ამ­ბა­ვია - ძნე­ლია, ქვეყ­ნის მო­სახ­ლო­ე­ბის იმ ერთ მე­ხუ­თედს მა­ინც, რო­მე­ლიც სა­ხელ­მ­წი­ფომ უსახ­ს­როდ აღი­ა­რა და თა­ვის გა­სა­ტა­ნად მხო­ლოდ 40 ლა­რი გა­მო­უ­ყო, მში­ერ კუჭ­ზე მა­ღალ მა­ტე­რი­ებ­ზე ელა­პა­რა­კო. თუმ­ცა ისიც უნ­და ვთქვათ, რომ მათ შო­რის, ვინც აწ გარ­დაც­ვ­ლილ მო­ქან­და­კეს ხე­ლო­ბას უწუ­ნებს, ბევ­რი პო­ლი­ტი­კურ კო­ნი­უნ­ქ­ტუ­რა­საა აყო­ლი­ლი. ეს, რო­გორც ჩანს, ამ მო­ქან­და­კის ბე­დის­წე­რა იყო. ასე, მა­გა­ლი­თად, რო­დე­საც მო­წი­ფულ ასაკ­ში თბი­ლი­სის მა­შინ­დელ­მა მერ­მა ზუ­რაბ ჭი­ა­ბე­რაშ­ვილ­მა ფრო­ი­დი წა­ი­კითხა, ფსი­ქო­თე­რა­პი­ის სე­ან­სე­ბის დროს ბევ­რი იფიქ­რა თუ ცო­ტა, ელ­გუ­ჯა ამა­შუ­კე­ლის "ქარ­თ­ლის დე­დას" მი­ად­გა და ამ ისე­დაც გა­სუ­ლი სა­უ­კუ­ნის რკი­ნის ქალს ხელ­ში ხმლის მა­გივ­რად ფა­ლო­სი და­ა­კა­ვე­ბი­ნა. ღვი­ნის თას­მა რა ასო­ცი­ა­ცია აღუძ­რა ფი­ლო­სო­ფოს მერს, სი­მარ­თ­ლე გითხ­რათ, აღარ მახ­სოვს. რა­საკ­ვირ­ვე­ლია, ვაი-უშ­ვე­ლე­ბე­ლი ატყ­და და ხე­ლი­სუფ­ლე­ბით უკ­მა­ყო­ფი­ლო სა­ზო­გა­დო­ე­ბის რის­ხ­ვა სრუ­ლი­ად და­უ­სა­ბუ­თებ­ლად ვა­ჟა მე­ლი­ქიშ­ვი­ლის "მწუ­ხა­რე დე­დას" და­ატყ­და (და­იდ­გა 2002 წ.). არა­და, ავ­ტორს ქან­და­კე­ბა ქარ­თ­ლის დე­დის ჩა­სა­ნაც­ვ­ლებ­ლად არ შე­უქ­მ­ნია. მან, უბ­რა­ლოდ, ის დე­და გა­მო­ა­ქან­და­კა (ბრწყინ­ვა­ლედ!), რო­მე­ლიც ვა­გონ-ვა­გონ და­დის და მათხოვ­რობს - შვილ­მ­კ­ვ­და­რი, უსახ­ლ­კა­რო, მში­ე­რი, გა­თო­ში­ლი ... რო­გორც ჩანს, დე­დის ამ რა­კურ­სით და­ნახ­ვა და­ქუც­მა­ცე­ბულ სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში იმ­დე­ნად მტკივ­ნე­უ­ლი აღ­მოჩ­ნ­და, ისევ ძველ გზას და­ვა­დე­ქით: არც ამ­ჯე­რად გა­ვუს­წო­რეთ თვა­ლი სი­მარ­თ­ლეს და თა­ვი მო­ვიტყუ­ეთ, რომ დღე­ვან­დე­ლი სა­ქარ­თ­ვე­ლოს დე­და სი­ლი­კო­ნის ძუ­ძუ­ე­ბი­ა­ნი ქა­ლი უნ­და იყოს - და­ახ­ლო­ე­ბით ისე­თი, შო­რე­ნა ბე­გაშ­ვი­ლი რომ იქ­ნე­ბა ოცი-ოც­და­ა­თი წლის შემ­დეგ.

"თა­მარ მე­ფის" შემ­თხ­ვე­ვა­შიც იგი­ვე ხდე­ბა. მე არ ვამ­ბობ, რომ ეს მო­ნუ­მენ­ტი უკ­ლებ­ლივ ყვე­ლამ უნ­და მო­ი­წო­ნოს; არც ის მომ­წონს, რომ, რო­გორც ყო­ველ­თ­ვის, ამ­ჯე­რა­დაც ხე­ლი­სუფ­ლე­ბამ ჭკუა არა­ვის არ მოჰ­კითხა. არა­და, ვინ­მე ღვთის­ნი­ე­რი აუცი­ლებ­ლად ურ­ჩევ­და, რომ ამ ძეგ­ლის დად­გ­მა მა­ინ­ც­და­მა­ინც მეს­ტი­ა­ში მი­ზან­შე­წო­ნი­ლი არ არის, თუნ­დაც იმი­ტომ, რომ სა­დაც ახ­ლა ის დგას, იქ ტრა­დი­ცი­უ­ლად სვა­ნე­ბი მხო­ლოდ ამ კუთხის­თ­ვის და­მა­ხა­სი­ა­თე­ბელ რი­ტუ­ა­ლებს მარ­თავ­დ­ნენ. და ისე­დაც, კა­ციშ­ვილ­მა არ იცის, რა სა­ხეს მი­ი­ღებს სა­ბო­ლო­ოდ გა­ნახ­ლე­ბუ­ლი მეს­ტია. არც ის მიკ­ვირს, რომ, მა­გა­ლი­თად, ჩემს კო­ლე­გებს 7 წლის წინ გარ­დაც­ვ­ლი­ლი სკულ­პ­ტო­რი ცოცხა­ლი ჰგო­ნი­ათ და აწ­მ­ყო­ში მი­მარ­თა­ვენ სე­რი­ო­ზუ­ლი ტო­ნით ... მე იმ ადა­მი­ა­ნე­ბის გამ­კ­ვირ­ვე­ბია, ვინც ვა­ჟა მე­ლი­ქიშ­ვი­ლის ფა­სი იცის, ვინც თუნ­დაც "მწუ­ხა­რე დე­დის" შემ­თხ­ვე­ვა­ში გა­აფ­თ­რე­ბით იცავ­და მას, მაგ­რამ დღეს, ისევ და ისევ პო­ლი­ტი­კუ­რი კო­ნი­უნ­ქ­ტუ­რის გა­მო, ხმის ამო­ღე­ბას ვერ ბე­და­ვენ. არა, საპ­რო­ტეს­ტო აქ­ცი­ებ­ში მო­ნა­წი­ლე­ო­ბის მი­ღე­ბას, რო­მე­ლიც ამ მო­ნუ­მენ­ტის დე­მონ­ტაჟს უჭერს მხარს, ალ­ბათ, არ მი­ი­ღე­ბენ, მაგ­რამ მხო­ლოდ შო­რი­დან დგო­მა დი­დი ვე­რა­ფე­რი შე­ღა­ვა­თია.

ხმა კი, აი, რა­ზეა ამო­სა­ღე­ბი: საკ­მა­რი­სია, სა­ჯა­როდ და­იც­ვა და მო­ი­წო­ნო "თა­მარ მე­ფე", ავ­ტო­მა­ტუ­რად ხდე­ბი ნა­ცი­ო­ნა­ლუ­რი მოძ­რა­ო­ბის მომ­ხ­რე, რად­გან ეს მო­ნუ­მენ­ტი დღე­ვან­დელ­მა ხე­ლი­სუფ­ლე­ბამ მო­ი­წო­ნა. მე თუ მკითხავთ, თა­მარ კვე­სი­ტა­ძის "ალი­სა და ნი­ნოს" და ვა­ჟა მე­ლი­ქიშ­ვი­ლის "თა­მარ მე­ფის" შე­და­რე­ბა უხერ­ხუ­ლიც კია, მაგ­რამ კვე­სი­ტა­ძის - ჩე­მი აზ­რით ინ­ს­ტა­ლა­ცია და არა სკულ­პ­ტუ­რა - ასე­ვე უსა­მარ­თ­ლოდ აკ­რი­ტი­კეს ხე­ლი­სუფ­ლე­ბის მო­წი­ნა­აღ­მ­დე­გე მო­ხე­ლოვ­ნე­ბათ­მ­ცოდ­ნე პერ­სო­ნებ­მა. დღეს კი საქ­მე იქამ­დეც მი­ვი­და, რომ "თა­მარ მე­ფე" ლა­მის იმ უნი­ჭო­ბას შე­და­რონ, რო­მე­ლიც ბა­თუ­მის ცენ­ტ­რ­ში და­იდ­გა - მხედ­ვე­ლო­ბა­ში მაქვს კვერ­ცხე­ბი და "შლი­ო­პან­ცე­ბი". გა­იხ­სე­ნეს ისიც, რომ მარ­თ­ლ­მა­დი­დე­ბე­ლი სამ­ყა­რო წმინ­და­ნე­ბის გა­მო­ქან­და­კე­ბას კრძა­ლავს. არა­და, რა­ღაც ვერ ვი­გო­ნებ მრა­ვალ­რიცხო­ვან საპ­რო­ტეს­ტო გა­მოს­ვ­ლებს ვერც ზუ­რაბ წე­რეთ­ლის წმინ­და გი­ორ­გის (რომ­ლის ანა­ლო­გე­ბი ლა­მის რუ­სე­თის ყვე­ლა გუ­ბერ­ნი­ა­ში დგას) და ვერც მი­სი­ვე წმინ­და ნი­ნოს შემ­თხ­ვე­ვა­ში (რო­მე­ლიც რიო-დე-ჟა­ნე­ი­როს ქრის­ტეს ქან­და­კე­ბის უსუ­სუ­რი პლა­გი­ა­ტია). და ისე, თუ გულ­წ­რ­ფე­ლე­ბი ვიქ­ნე­ბით, ისიც ვთქვათ, რომ გა­დავ­სე­ბუ­ლი ეკ­ლე­სი­ე­ბის მი­უ­ხე­და­ვად, მე­ეჭ­ვე­ბა, ის სა­ზო­გა­დო­ე­ბა ვი­ყოთ, რო­მელ­საც იმ­დე­ნად კარ­გად გვაქვს შე­სის­ხ­ლ­ხორ­ცე­ბუ­ლი მარ­თ­ლ­მა­დი­დებ­ლო­ბა, რომ სუ­ლის საცხო­ნებ­ლად მხო­ლოდ ეს ერ­თი პრობ­ლე­მა­ღა დაგ­ვ­რ­ჩა მო­საგ­ვა­რე­ბე­ლი - ვი­გუ­ებთ თუ არა წმინ­და­ნე­ბის ქან­და­კე­ბებს. ეს არ­გუ­მენ­ტი, რა­ტომ­ღაც, არც მა­შინ მო­მის­მე­ნია, რო­დე­საც "და­ვით აღ­მა­შე­ნებ­ლის" მო­ნუ­მენ­ტი ერ­თი ად­გი­ლი­დან მე­ო­რე­ზე გა­და­ი­ტა­ნეს. პი­რი­ქით კი მახ­სოვს შე­ძა­ხი­ლე­ბი: წმინ­და­ნია დ ხელს ნუ ახ­ლებ­თო! ისე, ცნო­ბი­სათ­ვის, და­ვით აღ­მა­შე­ნე­ბე­ლიც და თა­მარ მე­ფეც მხო­ლოდ წმინ­და­ნე­ბი არ ყო­ფი­ლან და არა მგო­ნია, ეკ­ლე­სი­ა­ზე აპე­ლი­რე­ბა ამ შემ­თხ­ვე­ვა­ში ლო­გი­კას ექ­ვემ­დე­ბა­რე­ბო­დეს.

უც­ნა­უ­რი რე­ა­ლო­ბის წი­ნა­შე აღ­მოვ­ჩ­ნ­დით: თუ მოგ­წონს ხე­ლი­სუფ­ლე­ბა, უნ­და მო­ი­წო­ნო ყვე­ლა­ფე­რი, რაც ამ ხე­ლი­სუფ­ლე­ბის დროს აღი­მარ­თე­ბა, იხა­ტე­ბა, იწე­რე­ბა, იკ­ვ­რე­ბა, იმ­ღე­რე­ბა და იცეკ­ვე­ბა. და პი­რი­ქით: თუ არ მოგ­წონს ხე­ლი­სუფ­ლე­ბა, არა­ფე­რი არ უნ­და მო­ი­წო­ნო, რაც ამ ხე­ლი­სუფ­ლე­ბის დროს იცეკ­ვე­ბა, იმ­ღე­რე­ბა, იკ­ვ­რე­ბა, იწე­რე­ბა, იხა­ტე­ბა. რად­გან ხე­ლი­სუფ­ლე­ბა­ზე ვლა­პა­რა­კობთ, ისიც ვთქვათ, რომ ზუს­ტად იგი­ვე მოხ­და მას შემ­დეგ, რაც ბი­ძი­ნა ივა­ნიშ­ვილ­მა პო­ლი­ტი­კა­ში მოს­ვ­ლის გა­ნაცხა­დი გა­ა­კე­თა. ხელ­სუფ­ლე­ბის მომ­ხ­რე ასე­ვე მო­ხე­ლოვ­ნე­ბათ­მ­ცოდ­ნე სუ­ბი­ექ­ტებ­მა სრუ­ლი სე­რი­ო­ზუ­ლო­ბით და­უ­წუ­ნეს ივა­ნიშ­ვილს ექ­ს­პო­ზი­ცია. არა, ის ვერ თქვეს, რომ მუ­რი და ჰერ­ს­ტი არ ვარ­გო­და, მაგ­რამ რო­მე­ლი სად უნ­და ეკი­დოს და იდ­გას, ამის თა­ო­ბა­ზე "კომ­პე­ტენ­ტუ­რი" აზ­რი, რა­საკ­ვირ­ვე­ლია, გა­მო­ით­ქ­ვა. კი­დევ უფ­რო რომ ჩა­ვუღ­რ­მავ­დე­ბით პრობ­ლე­მას, უფ­რო არა­სა­სურ­ველ დას­კ­ვ­ნამ­დე მი­ვალთ. გა­მო­დის, რომ ვინც პრე­ტენ­ზი­ას აცხა­დებს ხე­ლოვ­ნე­ბის ცოდ­ნა­ზე და უყ­ვარს სა­ა­კაშ­ვი­ლი, არ მოს­წონს მუ­რი, ჰერ­ს­ტი თუ ლიხ­ტენ­შ­ტა­ი­ნი. და პი­რი­ქით: ვინც იჩე­მებს, რომ ხე­ლოვ­ნე­ბას­თან მო­ში­ნა­უ­რე­ბუ­ლია, მაგ­რამ უყ­ვარს ივა­ნიშ­ვი­ლი, კარ­გად ეს­მის ჰერ­ს­ტის, მუ­რის, ლიხ­ტენ­შ­ტა­ი­ნის, მაგ­რამ არ ეს­მის ვა­ჟა მე­ლი­ქიშ­ვი­ლის ეს­თე­ტი­კის. ცხა­დია, მე ამ ავ­ტო­რებს ერ­თ­მა­ნეთს არც ვა­და­რებ და არც არა­ვის არ ვა­მუ­ნა­თებ, გინ­და თუ არა რო­მე­ლი­მე მათ­გა­ნი მოს­წონ­დეს ან არ მოს­წონ­დეს. მე იმ რე­ა­ლო­ბა­ზე მი­ვუ­თი­თებ, რო­მე­ლიც, სამ­წუ­ხა­როდ, ჩვენ­ვე შევ­ქ­მე­ნით.

რაც შე­ე­ხე­ბა სა­ზო­გა­დო­ე­ბას: ასე მგო­ნია, ისევ და ისევ პო­ლი­ტი­კუ­რი კონ­ტექ­ს­ტის გათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბით, საჩხე­რის მთა­ვარ მო­ე­დან­ზე ანიშ კა­პუ­რის სკულ­პ­ტუ­რას თუ დად­გა­მენ, ეს საჩხე­რე­ლებს ზუს­ტად ისე­ვე არ გა­ა­ღი­ზი­ა­ნებთ, რო­გორც დღეს აღი­ზი­ა­ნებთ მეს­ტი­ე­ლებს "თა­მარ მე­ფე", ან - პი­რი­ქით. ვა­რი­ა­ცი­ე­ბი იმ­დე­ნად ბევ­რია, სა­გა­ზე­თო ფართს გა­ვუფ­რ­თხილ­დე­ბი. კი­დევ უფ­რო და­მა­ფიქ­რე­ბე­ლია, რომ სა­ა­კაშ­ვი­ლი­სა და ივა­ნიშ­ვი­ლის ხათ­რით თუ ში­შით ის ადა­მი­ა­ნე­ბი, ვი­საც სიტყ­ვა ეთ­ქ­მით და სა­ხე­ლოვ­ნე­ბო წრე­ებ­ში კარ­გი რე­პუ­ტა­ცი­ით სარ­გებ­ლო­ბენ, ამ­ჯე­რა­დაც ხმას არ ამო­ი­ღე­ბენ. რო­გორც ჩანს, ჩვენ ისევ ფე­ო­და­ლურ სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში ვცხოვ­რობთ. შემ­თხ­ვე­ვი­თი არაა, რომ სა­აკ­შ­ვი­ლის და ივა­ნიშ­ვი­ლის რე­ზი­დენ­ცი­ე­ბი სწო­რედ ფე­ო­და­ლის ციხ-სი­მაგ­რე­ე­ბი­ვით ზე­მო­დან დაჰ­ყუ­რე­ბენ ქლაქს და ამ ქა­ლაქ­ში მო­ფუს­ფუ­სე ადა­მი­ა­ნებს, რომ­ლებ­საც ჯერ კი­დევ დი­დი გზა გვაქვს გა­სავ­ლე­ლი, ვიდ­რე ბი­ურ­გე­რე­ბი გავ­ხ­დე­ბო­დეთ.

• ამობეჭდე
• გაუგზავნე მეგობარს
• კომენტარი (2)

ამბები

• პოლიტიკა
• უცხოეთი
• რეგიონი
• ინტერვიუ
• სამართალი

ბიზნესი

• ტექნოლოგიები
• ფინანსები
• ბანკები
• მშენებლობა
• რეალური კაპიტალი

სპორტი

• ფეხბურთი
• კალათბურთი
• ჭიდაობა
• რაგბი
• ჭადრაკი
• სხვა

საზოგადოება

• განათლება
• მედია
• მეცნიერება
• ევროპა ირჩევს

რევიუ

• ხელოვნება და დიზაინი
• თეატრი
• კინო
• წიგნები
• ტელევიზია
• მუსიკა

სტილი

• სახლი
• მოდა
• მარანი
• კულინარია
• ავტო

თვალსაზრისი

• აგორა
• ფოსტა
• ბლოგი
• პრესომბუდსმენი

ტენდერები

The New York Times