მეცამეტე რაიონი

- მოდი, ჩემი ოთახი გადაიღე, ნახე, რა დღეში ვარ ...

სოფიო თოდუა

24 საათი 06.01.12

- მოდი, ჩემი ოთახი გადაიღე, ნახე, რა დღეში ვარ ...

- ეს ფანჯარაა? ხედავ, როგორ უბერავს ქარი? «ფეჩსაც" აქრობს ...

- შვიდი თვისაა და ექიმმა მითხრა, ასთმააო. წავიყვან საავადმყოფოში, მაგრამ იქიდან 3 დღეში მწერენ, მეტი არ გეკუთვნისო....

- წყალი საერთოდ არა გვაქვს. გიკვირს, ეს ბავშვები დაუბანლები რომ არიან?!

- გაგვატელევიზორე რა, იქნებ ყურადღება მოგვაქციონ ...

- ასეთი ტუალეტი სადმე გინახავს ...

არა, ასეთი ტუალეტი მართლა არსად მინახავს და არც ადამიანები მეგულებიან სხვაგან მსგავს პირობებში. მიუხედავად იმისა, რომ სოციალურად დაუცველ ფენებთან ხშირად მიწევს ურთიერთობა, ვერ ვიხსენებ შემთხვევას, იქით არ მიხდებოდეს თხოვნა, როცა ჯერი ფოტოების გადაღებაზე მიდგება. ასეთი რამ მხოლოდ აქ, მეცამეტე რაიონში ხდება. ოფიციალურად ასეთი ადმინისტრაციული ერთეული, რასაკვირველია, არ არსებობს, თუმცა რატომ მოიხსენიებენ აქურობას სწორედ ასე - მე-13 რაიონი! - მგონი, ადვილი მისახვედრია. დიახ, ისინი ყველასგან გარიყულები და ყველასგან დავიწყებულები არიან. როგორც მეცამეტე გოჭისთვის არ არსებობს მხოლოდ მისთვის განკუთვნილი ძუძუ, ამათთვისაც ვერ გამოინახა საცხოვრებელი ადგილი თუნდაც უკიდურესად მიუვალ ადგილას.

სულ 15 ოჯახია და ამ თხუთმეტ ოჯახში 25 ბავშვი იზრდება. ცხოვრობენ ავჭალაში, პოლიციის ლამაზ და გამჭვირვალე შენობასთან ახლოს, ყოფილი პროფტექნიკური სასწავლებლის ნანგრევებში. სწორედაც რომ ნანგრევებში, რადგან აქურობას ვერც შენობას უწოდებ და ვერც უვარგის საცხოვრებელს. სავარაუდო შესასვლელს საპარტრიარქოს უნივერსიტეტის აბრა აქვს მიკრული - ეტყობა, ტერიტორია საპატრიარქოს ბალანსზე ირიცხება. აქაურ მაცხოვრებლებს მხოლოდ პირადობის მოწმობები გააჩნიათ, ყოველგვარი მისამართის გარეშე. მათი მისამართი - მე-13 რაიონია, სადაც ყოველი ახალი დღე წინაზე უარესია. ცხოვრობენ მარტოხელა და მარვალშვილიანი დედები და ამ დედებს, არნახული გაჭირვების მიუხედავად, აზრადაც არ მოსვლიათ საკუთარი შვილების საუკეთესო ბავშვთა სახლებში გამწესება; ცხოვრობენ მარტოხელა მოხუცები და ეს მოხუცები მათხოვორბით ირჩენენ თავს; ცხოვრობენ დევნილები და ამ დევნილებისთვის რატომღაც არანაირი ფართი არ გამოინახა; ცხოვრობენ სახლემგადამწვარი ოჯახები და მათი სახლების ადგილას ახლა სულ სხვა შენობებია აღმართული; ცხოვრობენ სოფლებიდან იძულებით გამოქცეული ადამიანები და ამ ადამიანებს ოჯახებში დაბრუნების იმედი გადაეწურათ; ცხოვრობენ რეგიონებიდან ჩამოსული სტუდენტები და ამ სტუდენტებს ბინის დასაქირავებელი ფული არა აქვთ.

ოთახები ან იმდენად პატარაა, რომ კუდს ვერ მოიქნევ, ან, პირიქით, იმდენად დიდია, ცხენი გაჭენდება, თუმცა აქაც და იქაც სიცივე ძვალსა და რბილში ატანს. ვინც შეძლო და შეშის ღუმელი დაიდგა, დიდად ვერ იხეირა, რადგან სახელდახელოდ ჩასმული კარ-ფანჯარა ქარს ვერ აკავებს, კვამლი ოთახში შემოაქვს და სუნთქვას აძნელებს, ელექტროგამათბობლების ჩართვა კი თითქმის შეუძლებელია. ერთ ასეთ ოთხაში მარტოხელა დედა ორ ბავშვს ზრდის, ორივე ასთმითაა დაავადებული. განსაკუთრებით უჭირს 7 თვის ლუკას. იგი მთელი ღამე ტირის და მეზობლებსაც სხვა რა დარჩენიათ, მასთან ერთად ათენებენ ღამეებს. აქაურობა კომუნას უფრო წააგავს, ვიდრე კეთილმეზობლურ ურთიერთობებს. ასე, მაგალითად: როდესაც 4 შვილის დედა ჯართის შესაგროვებლად მიდის, სკოლამდელი ასაკის ბავშვებს უფრო მოზრდილებს უტოვებს. "უფროსებიც" იტოვებენ, რასაკვირველია, რადგან იციან, რომ ჯართი მათი ოჯახებისთვის ერთადერთი შემოსავალია.

ჯართს იქვე, მშენებლობაზე აგროვებენ და დიდად ემადლიერებიან ჩინელებს, რომლებიც “ტერიტორიაზე" შესვლის უფლებას აძლევენ. ისინიც შედიან, შიშველი ხელებით მიწას ჩიჩქნიან და ეძებენ ლურსმნებს, მავთულებს, ძველი ინვენტარის ნაწილებს. კარგი კიდევ, იქვე იბარებენ - კილოს 33 თეთრად. ერთი ქალბატონი ამაყად მეუბნება თავის ცამეტი წლის ბიჭზე: “დედა ენაცვალოს, დღის ბოლოს 5 ლარი მომიტანა სახლში". 5 ლარი - ანუ, იმ დღეს იმ ბიჭმა 15 კილო ჯართი შეაგროვა. წყალს გვერდით მდებარე საამქროდან ეზიდებიან. როცა დასვენების დღეებში საამქროც იკეტება, ხან ვის სთხოვენ წყალს, ხან - ვის. “ბინებში" სველი წერტილების არარსებობის გამო, თითქმის შეუძლებელია პირადი ჰიგიენის დაცვა. უკვე აღარავის უკვირს, რომ აშმორებული დერეფნები ვირთხებითაა სავსე. უმოაჯირო და სახიფათო კიბეები, ჩამონგრეული კედლები თუ გაშიშვლებული სადენები აქ ყოფნას საშიშს ხდის. ძაბვა იმდენად სუსტია, აქა-იქ შემორჩენილ ტელევიზორებს მონაცვლეობით თუ ჩართავენ. ერთმანეთის ოთახებში ისე შედიან და გამოდიან, ძნელი წარმოსადგენია, რომ აქ ვინმე პირადი ცხოვრებითაც ტკბებოდეს. ასევე ერთად უმკლავდებიან ყოფილი ქმრებისა თუ ახლო ნათესავების დებოშებს, ერთადვე განიკითხავენ და ერთადვე იღებენ გადაწყვეტილებებს.

რასაკვირველია, მე-13 რაიონის ბავშვებიც დადიან სკოლაში, მაგრამ, სახლმძღვანელოების უქონლობის გამო, როგორც წესი, მათი აკადემიური მოსწრება არც ისე სახარბიელოა. განა აზრი აქვს სკოლაში მისვლას და დირექციის დამუნათებას, რომ ახალ-ახალ ფარდებს ან მასტიკამოსმულ დერეფნებს აჯობებდა, უკიდუერესად ხელმოკლე მოსწავლეებისთვის წიგნები შეეძინათ?! იყვნენ ყველგან, სადაც ხელი მიუწვდებათ და არ მიუწვდათ - გამგეობაში, მერიაში, საპატრიაქოში... ვერსად ვერაფერს ვერ გახდნენ, ყველგან უარით გამოისტუმრეს, თუმცა უარს სხვადასხვა ფორმითა და სხვადასხვა მიზეზით ეუბნებიან. ეშინიათ ყველასი - პოლიციის, რომელიც დროდადრო “აღსრულების ქაღალდებით" მოდის და გამოსახლებით ემუქრება; სკოლის მასწავლებლების, მოუმზადებელ შვილებს ბოლო მერხებზე რომ ამწესებენ; მაღაზიის გამყიდვლების, ჯერ კიდევ ნისიად რომ იძლევიან საქონელს.

დიახ, მათ ცხოვრებაშიც ხდება ხოლმე სასწაული. ყოფილა შემთხვევები, დილით კართან ტანსაცმლით სავსე ფუთა აღმოუჩენიათ და ერთმანეთში გადაუნაწილებიათ, ოღონდ ეგაა, ზაფხულის ფეხსაცმელი ზამთარში არ ათბობს და უკვე შეღერებულ გოგნას შიშველი ქუსლების გამოჩენა შუა ზამთარში ეთაკოლება. ერთი თვის წინ მოულოდნელად აქაურობას პატრიარქი ეწვია და მეორე დღესვე თითო ოჯახს ას-ასი ლარი შეაწია. უნდოდათ, პირადად ეამბათ პატრიარქისთვის თავიანთ გაჭირვებაზე, მაგრამ “მამაოებმა" თვალით ანიშნეს, ხმა არ ამოიღოთო და ისინიც გაჩუმდნენ - დაახლოებით ისე, როგორც “დიაკონი ვინმე", შუშანიკის გამხნევება რომ სცადა, მაგრამ ვარსქენის შიშით სიტყვა პირზე შეაშრა და მხოლოდ ეს წამოილუღლუღა: “მტკი ..." არადა, მთელი ფრაზის თქმას აპირებდა - “მტკიცედ დეგ!". ესენი კი გამხნევების გარეშეც მტკიცედ დგანან, ყოველ შემთხვევაში გაზაფხულამდე მაინც, რადგან სჯერათ, რომ შუა ზამთარში გარეთ არ გაყრიან.

მეც წავალ შობის ღამეს დამთბარ ეკლესიაში და გაპრიალებულ შანდლებში ჩემ წილ სანთლებს დავანთებ. მერე გაჩახჩახებულ რუსთაველზე გავისერინებ და სულაც არ მეწყინება, თბილისი ასე ლამაზად რომ გამოიყურება. იქ, ავჭალაშიც იციან, რომ ქალაქის ცენტრი საახალწლოდ მორთულ-მოკლაზმულია, მაგრამ აქამდე მოსაღწევად ფული არ ჰყოფნით. მხოლოდ ტელეეკრანიდან თუ შეავლებენ თვალს, ისიც ცოტა ხნით, რადგან პატარა ლუკას ოთახი აუცილებლად უნდა დაუთბონ და “აზბესტის ფეჩს" დიდხანს ვერ გამორთავენ. შობა მათთვისაც და ჩემთვისაც ერთნაირად თენდება. ჩემი და მათი სურვილები ამ მშვენიერ ღამეს, რასაკვირველია, განსხვავებული იქნება. დაახლოებით ვხვდები, რას ინატრებენ მე-13 რაიონში: ყოველდღიურ ლუკმა-პურს, საჭირო ტანსაცმელს, მცირეოდენ ყურადღებას... მეც მინდა ჩემს მფრაველ ანგელოზს ერთი სურვილი ჩავუთქვა: წმინდაო სოფიო, შენი თვალების ჭირიმე! ისე ჰქენი, რომ ამ განათებული ქუჩიდან, ამ დამთბარი ეკლესიიდან, ამ გაწკრიალებული სუპერმარკეტიდან, ამ ლამაზად მორთული ოფისიდან ჩემი წილი სითბო, სინათლე და სილამაზე იქ, ავჭალაში გადაისროლო. მე როგორმე გავძლებ, თუნდაც ერთი დღით.

სტატიის მისამართი: http://24saati.ge/index.php/category/society/2012-01-06/23919.html