• შესვლა
• დარეგისტრირება

• ტექსტი

• ამობეჭდე
• გაუგზავნე მეგობარს
• კომენტარი

რო­გორ და რო­დის უნ­და ის­წავ­ლე­ბო­დეს ქარ­თუ­ლი ენის გრა­მა­ტი­კა?

ის, რომ სკო­ლებ­ში ქარ­თუ­ლი ენის სწავ­ლე­ბის მე­თო­დი­კა და პროგ­რა­მა დღემ­დე სა­ბო­ლო­ოდ არ არის ჩა­მო­ყა­ლი­ბე­ბუ­ლი, მას­წავ­ლებ­ლე­ბი და მეც­ნი­ე­რე­ბი დი­დი ხა­ნია მსჯე­ლო­ბენ, მაგ­რამ, ოპ­ტი­მა­ლუ­რი გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბის მი­ღე­ბამ­დე, პე­და­გო­გე­ბის, სა­ხელ­მ­ძღ­ვა­ნე­ლო­ე­ბის ავ­ტო­რე­ბის თუ გა­ნათ­ლე­ბის სა­მი­ნის­ტ­როს მხრი­დან ექ­ს­პე­რი­მენ­ტე­ბი არ წყდე­ბა. ექ­ს­პე­ტი­მენ­ტი სა­სურ­ვე­ლია და აუცი­ლე­ბე­ლიც, რო­ცა საქ­მე მეც­ნი­ე­რე­ბას ეხე­ბა, მაგ­რამ პე­და­გო­გი­კა­ში, ვფიქ­რობთ, მე­ტი სი­ზუს­ტეა სა­ჭი­რო, მარ­თ­ლა სი­ბე­რემ­დე ხომ არ ვა­პი­რებთ, გრა­მა­ტი­კა ვის­წავ­ლოთ?

24 საათი 19.12.11

ის, რომ სკო­ლებ­ში ქარ­თუ­ლი ენის სწავ­ლე­ბის მე­თო­დი­კა და პროგ­რა­მა დღემ­დე სა­ბო­ლო­ოდ არ არის ჩა­მო­ყა­ლი­ბე­ბუ­ლი, მას­წავ­ლებ­ლე­ბი და მეც­ნი­ე­რე­ბი დი­დი ხა­ნია მსჯე­ლო­ბენ, მაგ­რამ, ოპ­ტი­მა­ლუ­რი გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბის მი­ღე­ბამ­დე, პე­და­გო­გე­ბის, სა­ხელ­მ­ძღ­ვა­ნე­ლო­ე­ბის ავ­ტო­რე­ბის თუ გა­ნათ­ლე­ბის სა­მი­ნის­ტ­როს მხრი­დან ექ­ს­პე­რი­მენ­ტე­ბი არ წყდე­ბა. ექ­ს­პე­ტი­მენ­ტი სა­სურ­ვე­ლია და აუცი­ლე­ბე­ლიც, რო­ცა საქ­მე მეც­ნი­ე­რე­ბას ეხე­ბა, მაგ­რამ პე­და­გო­გი­კა­ში, ვფიქ­რობთ, მე­ტი სი­ზუს­ტეა სა­ჭი­რო, მარ­თ­ლა სი­ბე­რემ­დე ხომ არ ვა­პი­რებთ, გრა­მა­ტი­კა ვის­წავ­ლოთ?

არა­და, აშ­კა­რაა, რომ მარ­თ­ლ­წე­რა და სწო­რად მეტყ­ვე­ლე­ბა ჩვე­ნი სა­ზო­გა­დო­ე­ბის აქი­ლევ­სის ქუს­ლად იქ­ცა და ხში­რად კუ­რი­ო­ზე­ბამ­დე მივ­დი­ვართ.

სი­ახ­ლეს სა­ზო­გა­დო­ე­ბა ძნე­ლად იღებს, მათ შო­რის, პე­და­გო­გე­ბიც, რომ­ლებ­საც გა­ნათ­ლე­ბა აკა­კი შა­ნი­ძი­სა და ლეო კვა­ჭა­ძის მი­ერ შედ­გე­ნი­ლი გრა­მა­ტი­კის სა­ხელ­მ­ძღ­ვა­ნე­ლო­ე­ბით აქვთ მი­ღე­ბუ­ლი და ხში­რად ისევ მას ირ­ჩე­ვენ. თუმ­ცა, ისიც უნ­და ით­ქ­ვას, რომ ამ­დენ ექ­ს­პე­რი­მენ­ტებ­ში პე­და­გო­გებ­საც თავ­გ­ზა აებ­ნათ, ამი­ტომ ბა­ზი­სად და საყ­რ­დე­ნად ისევ პარ­ტი­არ­ქებს მი­მარ­თა­ვენ.

ამ ცო­ტა ხნის წინ მეც­ნი­ე­რე­ბა­თა აკა­დე­მი­ას­თან არ­სე­ბულ­მა ქარ­თუ­ლი ენის კო­მი­სი­ამ, ქარ­თუ­ლი ენის სწავ­ლე­ბის პრობ­ლე­მებ­თან და­კავ­ში­რე­ბით, სკო­ლის პე­და­გო­გებ­თან შეხ­ვედ­რა მო­აწყო, რომ­ლის ერთ-ერ­თი ინი­ცი­ა­ტო­რი ქარ­თუ­ლი ენის კო­მი­სი­ის თავ­მ­ჯ­დო­მა­რის მო­ად­გი­ლე, ენათ­მეც­ნი­ე­რი ავ­თან­დილ არა­ბუ­ლი გახ­ლ­დათ. კო­მი­სი­ის მხრი­დან სიტყ­ვით გა­მო­ვიდ­ნენ: თა­მაზ გამ­ყ­რე­ლი­ძე, მზე­ქა­ლა შა­ნი­ძე, ენის კო­მი­სი­ის თამ­ჯ­დო­მა­რე გუ­ჩა კვა­რაცხე­ლია, გ. გო­გო­ლაშ­ვი­ლი, თ. ვა­შა­კი­ძე (არც ერ­თი სა­ხელ­მ­ძღ­ვა­ნე­ლოს ავ­ტო­რი არაა), პე­და­გო­გი ი. ტა­ბა­ტა­ძე და სხვა­ნი.

ავ­თან­დილ არა­ბუ­ლი, თა­ნა­მედ­რო­ვე ქარ­თუ­ლი ენის სა­ხელ­მ­ძღ­ვა­ნე­ლოს ერთ-ერ­თი ავ­ტო­რი, სა­კუ­თარ მე­თოდ­ზე სა­უბ­რი­სას არ­ნოლდ ჩი­ქო­ბა­ვას სიტყ­ვებს იშ­ვე­ლი­ებს: "გრა­მა­ტი­კა არის რუ­კა უცხო ქა­ლაქ­ში გზის გა­საკ­ვ­ლე­ვად" და იქ­ვე აგ­რ­ძე­ლებს: "მაგ­რამ მშობ­ლი­ურ ქა­ლაქ­ში რუ­კა არ გვჭირ­დე­ბა. იმ ასაკ­ში, რო­დე­საც ბავ­შ­ვე­ბი სწავ­ლას იწყე­ბენ, მათ მშობ­ლი­უ­რი ენის გრა­მა­ტი­კა თავ­ში უდევთ, უცხო ენის­გან გან­ს­ხ­ვა­ვე­ბით".

90-იანი წლე­ბის შუა ხა­ნებ­ში ავ­თან­დილ არა­ბულ­მა ქარ­თუ­ლი ენის სწავ­ლე­ბის ახ­ლე­ბუ­რი პროგ­რა­მა შე­მოგ­ვ­თა­ვა­ზა. ენა მხო­ლოდ გრა­მა­ტი­კა არ არის, იგი მდი­და­რი და სა­ინ­ტე­რე­სო ფე­ნო­მე­ნია. სა­ხელ­მ­ძღ­ვა­ნე­ლო “ქარ­თუ­ლი ენის სამ­ყა­რო", რო­მე­ლიც მე- 5-კლა­სე­ლე­ბის­თ­ვის იყო გან­კუთ­ვ­ნი­ლი, სწო­რედ ამ გან­წყო­ბით შე­იქ­მ­ნა. ენათ­მეც­ნი­ე­რი დაწყე­ბით კლა­სებ­ში კა­ტე­გო­რი­უ­ლად ეწი­ნა­აღ­მ­დე­გე­ბა სის­ტე­მუ­რი გრა­მა­ტი­კის სწავ­ლე­ბას. მი­სი სა­ხელ­მ­ძღ­ვა­ნე­ლოს კონ­ცეფ­ცი­ით, I-დან მე-4 კლა­სის ჩათ­ვ­ლით გრა­მა­ტი­კა ლი­ტე­რა­ტუ­რას­თან უნ­და იყოს ინ­ტეგ­რი­რე­ბუ­ლი. მე-5, მე-6, მე-7 კლა­სე­ბის­თ­ვის იგი მო­ზა­ი­კუ­რი ტი­პის სა­ხელ­მ­ძღ­ვა­ნე­ლოს გვთა­ვა­ზობს, სა­დაც იქ­ნე­ბა სა­კითხე­ბი გრა­მა­ტი­კი­დან, ლექ­სი­კი­დან და ა.შ. მე-8, მე-9 კლა­სებ­ში კი უნ­და შე­მო­სუ­ლი­ყო სის­ტე­მუ­რი გრა­მა­ტი­კა, სა­დაც ის ელე­მენ­ტე­ბი გამ­თ­ლი­ან­დე­ბო­და, რომ­ლე­ბიც მა­ნამ­დე მოს­წავ­ლე­ებ­მა გა­ი­ა­რეს, თუმ­ცა აქ­ცენ­ტი ამ კლა­სებ­შიც არა თე­ო­რი­ა­ზე, არა­მედ პრაქ­ტი­კულ სა­ვარ­ჯი­შო­ებ­ზე უნ­და გა­კეთ­დეს.

ავ­თან­დილ არა­ბუ­ლი: "რო­დე­საც მე ვსწავ­ლობ­დი სკო­ლა­ში, ქარ­თუ­ლი ენის გრა­მა­ტი­კის სა­ხელ­მ­ძღ­ვა­ნე­ლო რუ­სუ­ლის­გან არაფ­რით გან­ს­ხ­ვავ­დე­ბო­და - არც მა­სა­ლობ­რი­ვად, არც თე­ო­რი­უ­ლად, არც მე­თო­დუ­რად და არც სა­ვარ­ჯი­შო­ე­ბით. მას­წავ­ლებ­ლებ­ლებ­თან სა­უბ­რი­სას მომ­ყავს ხოლ­მე მთე­ლი რი­გი არ­გუ­მენ­ტე­ბი. ბავ­შ­ვი გრა­მა­ტი­კუ­ლი ფორ­მე­ბის ცოდ­ნას თან­და­თან იძენს და რო­ცა სკო­ლა­ში ას­წავ­ლი­ან, რომ გარ­და­მა­ვა­ლი ზმნის სუ­ბი­ექ­ტი მე-2 სე­რი­ა­ში უნ­და იყოს მოთხ­რო­ბით ბრუნ­ვა­ში, მას უკ­ვირს: ამას რად უნ­და ამ­დე­ნი გა­უ­გე­ბა­რი წი­ნა­და­დე­ბა, ეს ხომ ისე­დაც იცის! და უჩ­ნ­დე­ბა კონ­ფ­ლიქ­ტი რე­ა­ლო­ბა­სა და თე­ო­რი­ას შო­რის, ეს კი მის გა­ღი­ზი­ა­ნე­ბას იწ­ვევს. მით უფ­რო, რო­ცა ერ­თი და იგი­ვე სა­კითხე­ბი რამ­დენ­ჯერ­მე ბრუნ­დე­ბა სხვა­დას­ხ­ვა კლას­ში. ფსი­ქო­ლო­გებ­მა შე­ის­წავ­ლეს, რომ მე-4-მე-5 კლა­სე­ლე­ბი ცნე­ბებს ვერ აღიქ­ვა­მენ და კონ­კ­რე­ტუ­ლი ფაქ­ტე­ბის გან­ზო­გა­დე­ბას ვერ ახ­დე­ნენ. აქე­დან გა­მომ­დი­ნა­რე, ვთვლით, რომ ამ კლა­სებ­ში აქ­ცენ­ტი პრაქ­ტი­კულ სა­ვარ­ჯი­შო­ებ­ზე უნ­და გა­კეთ­დეს, ხო­ლო მა­ღალ კლა­სებ­ში, რო­ცა ბავ­შ­ვ­მა შე­იძ­ლე­ბა ცნე­ბე­ბი გა­ი­გოს, მას სის­ტე­მუ­რი გრა­მა­ტი­კა უნ­და ვას­წავ­ლოთ.

მას­წავ­ლებ­ლებ­თან შეხ­ვედ­რე­ბი­სას მათ ვე­კითხე­ბი ხოლ­მე: რას აბა­რე­ბენ მოს­წავ­ლე­ე­ბი სკო­ლის დამ­თავ­რე­ბი­სას ან­და ეროვ­ნულ გა­მოც­დებ­ზე? რას და, მე-9-მე-11 კლა­სებ­ში ნას­წავლ ფი­ზი­კის, ქი­მი­ის, მა­თე­მა­ტი­კის კურსს. მა­შინ, რა­ტომ აბა­რე­ბენ იმ გრა­მა­ტი­კას, რო­მე­ლიც მე-5-მე-6 კლა­სებ­ში ის­წავ­ლეს? ესეც ხომ მეც­ნი­ე­რე­ბაა?

გრა­მა­ტი­კა არის უმ­შ­ვე­ნი­ე­რე­სი შე­ნო­ბა და მი­სი არ­ქი­ტექ­ტუ­რა მა­შინ უნ­და ას­წავ­ლო, რო­ცა ამ მშვე­ნი­ე­რე­ბას და­ი­ნა­ხავს, სის­ტე­მას და­ი­ნა­ხავს და გა­ნათ­ლ­დე­ბა, მი­სი ცნო­ბი­ე­რე­ბა გან­ვი­თარ­დე­ბა. რო­დე­საც მას­წავ­ლებ­ლებს ამას ვე­უბ­ნე­ბი, იქ­ვე დავ­ძენ, რომ უნ­და არ­სე­ბობ­დეს შე­თან­ხ­მე­ბა ავ­ტორ­სა და პე­და­გო­გებს შო­რის: თუ ვართ პარ­ტ­ნი­ო­რე­ბი, მა­შინ უნ­და და­ე­მორ­ჩი­ლოთ იმ შე­მო­თა­ვა­ზე­ბას, რა­საც ავ­ტო­რი გთა­ვა­ზობთ. თუ­კი მას­წავ­ლე­ბე­ლი ამ­ბობს: "ვინ ჰკითხავს ავ­თო არა­ბულს ან­და ვინ ჰკითხავს შაშ­კინს", ეს იმას ნიშ­ნავს, რომ რე­ფორ­მა სწო­რად ვერ გა­ტარ­დე­ბა."

რამ­დე­ნი­მე წლის წინ, სას­კო­ლო რე­ფორ­მის დაწყე­ბი­სას, მას­წავ­ლე­ბე­ლი სა­ხელ­მ­ძღ­ვა­ნე­ლოს ინ­დი­ვი­დუ­ა­ლუ­რად ირ­ჩევ­და და პა­სუ­ხის­მ­გე­ბე­ლიც თვი­თონ იყო. რე­ფორ­მის შემ­დეგ ეტაპ­ზე მე­ტი ცენ­ტ­რა­ლი­ზე­ბა მოხ­და მას­წავ­ლებ­ლის "ინ­ფორ­მი­რე­ბი­საც" და სა­ხელ­მ­ძღ­ვა­ნე­ლო­ე­ბის შერ­ჩე­ვი­საც. პე­და­გო­გის ინი­ცი­ა­ტი­ვა ისევ ჩა­იხ­შო; თუმ­ცა პე­და­გო­გე­ბი კონ­კ­რე­ტულ სა­ხელ­მ­ძღ­ვა­ნე­ლო­ებს ისევ სა­კუ­თარ მე­თო­დებს არ­გე­ბენ და ავ­ტო­რე­ბი ვე­ღარ იგე­ბენ, რამ­დე­ნად შე­დე­გი­ა­ნია მა­თი მე­თო­დე­ბი. რო­გორც კი "ზე­მო­დან" ჩა­ე­რე­ვი­ან მას­წავ­ლებ­ლის არ­ჩე­ვან­ში, რო­გორც კი პე­და­გოგს შე­უზღუ­და­ვენ ინი­ცი­ა­ტი­ვის უფ­ლე­ბას, ტრე­ნერ­თა ინ­ს­ტი­ტუ­ტი­დან მომ­დი­ნა­რე იქ­ნე­ბა ეს, რე­სურ­ს­ცენ­ტ­რი­დან, დი­რექ­ცი­ი­დან თუ კა­თედ­რი­დან, დარ­წ­მუ­ნე­ბუ­ლი ბრძან­დე­ბო­დეთ, რომ პროგ­რე­სი ამ პრო­ცეს­ში სე­რი­ო­ზუ­ლად შე­ფერ­ხ­და. მო­მა­ვა­ლი მხო­ლოდ და მხო­ლოდ მას­წავ­ლებ­ლის ინ­ფორ­მი­რე­ბუ­ლო­ბა­სა და თა­ვი­სუფ­ლე­ბა­შია. მხო­ლოდ მის კომ­პე­ტენ­ცი­ა­სა და პი­რად პა­სუ­ხის­მ­გებ­ლო­ბას შე­უძ­ლია და­აზღ­ვი­ოს ჩვე­ნი მო­მა­ვა­ლი "ფალ­სი­ფი­ცი­რე­ბუ­ლი წამ­ლი­სა­გან". გა­სულ წელს სას­კო­ლო სა­ხელ­მ­ძღ­ვა­ნე­ლო­ე­ბის შე­საქ­მ­ნე­ლად ახა­ლი კონ­კურ­სე­ბი გა­მოცხად­და. ავ­ტო­რე­ბი ისევ რამ­დე­ნი­მე სა­ფე­ხუ­რად მუ­შა­ო­ბენ. 3 ჯგუ­ფის მი­ერ შე­იქ­მ­ნა I სა­ფე­ხუ­რის სა­ხელ­მ­ძღ­ვა­ნე­ლო­ე­ბი. სა­მი­ვე მე­თო­დი ინ­ტეგ­რი­რე­ბულ სწავ­ლე­ბას გუ­ლის­ხ­მობს - ლი­ტე­რა­ტუ­რულ ტექ­ს­ტებ­ზე მუ­შა­ო­ბას ახ­ლავს ენის სა­კითხე­ბი. სა­ავ­ტო­რი ჯგუ­ფე­ბის მიდ­გო­მა ერ­თ­მა­ნე­თის­გან დი­დად არ გან­ს­ხ­ვავ­დე­ბა, გან­ს­ხ­ვა­ვე­ბა მა­სა­ლე­ბის შერ­ჩე­ვა­შია, თუმ­ცა კი სა­ხელ­მ­ძღ­ვა­ნე­ლოს აწყო­ბა ავ­ტორ­თა გე­მოვ­ნე­ბა­ზეც მეტყ­ვე­ლებს ხოლ­მე, ასა­კობ­რი­ვად ტექ­ს­ტის შერ­ჩე­ვა წარ­მო­უდ­გენ­ლად რთუ­ლი ამო­ცა­ნაა.

დღეს სკო­ლებ­ში ქარ­თუ­ლი ენის სწავ­ლე­ბის I სა­ფე­ხუ­რი სტან­დარ­ტი­თაა გან­საზღ­ვ­რუ­ლი, და გრა­მა­ტი­კის ელე­მენ­ტე­ბი მე-3 კლა­სი­დან შე­დის. მე-6-მე-9 კლა­სე­ბის სა­ხელ­მ­ძღ­ვა­ნე­ლო ასე­ვე ინ­ტეგ­რი­რე­ბუ­ლია და გრა­მა­ტი­კის არა­სის­ტე­მურ კურსს მო­ი­ცავს, თუმ­ცა ბლო­კე­ბად არის და­ლა­გე­ბუ­ლი. ყვე­ლა სა­ხელ­მ­ძღ­ვა­ნე­ლოს ახ­ლავს მოს­წავ­ლის რვე­უ­ლი, სა­დაც ენობ­რი­ვი სა­კითხე­ბი ცალ­კეა წარ­მოდ­გე­ნი­ლი. რვე­უ­ლის პრაქ­ტი­კა, რო­მე­ლიც და­სავ­ლეთ­ში აპ­რო­ბი­რე­ბუ­ლი იყო, სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში სა­რე­ფორ­მო სა­ხელ­მ­ძღ­ვა­ნე­ლო­ე­ბით და­ი­ნერ­გა, და წარ­მა­ტე­ბი­თაც. ეს სა­შუ­ა­ლე­ბას იძ­ლე­ვა, ენის სა­კითხე­ბი ძი­რი­თა­დი სა­ხელ­მ­ძღ­ვა­ნე­ლო­სა­გან გა­მო­ა­ცალ­კე­ვო. მე-7-მე-8- მე-9 კლა­სებ­ში პრაქ­ტი­კუ­ლი გრა­მა­ტი­კა რვე­უ­ლე­ბის სა­ხით სის­ტე­მუ­რად არის მო­ცე­მუ­ლი. მე­სა­მე სა­ფე­ხურ­ზე, ანუ მე-10-მე-11-მე-12 კლა­სებ­ში, დე­ბუ­ლე­ბის მი­ხედ­ვით, გრა­მა­ტი­კა ლი­ტე­რა­ტუ­რას­თან ისევ ინ­ტეგ­რი­რე­ბუ­ლია, თუმ­ცა ახა­ლი კონ­კურ­სის შემ­დეგ ეს სა­ხელ­მ­ძღ­ვა­ნე­ლო რა ად­გილს და­ი­კა­ვებს, არ ვი­ცით. სა­ხელ­მ­ძღ­ვა­ნე­ლოს ეფექ­ტუ­რო­ბა იმა­ზე­ცაა და­მო­კი­დე­ბუ­ლი, სა­ა­თე­ბის რა რა­ო­დე­ბო­ნა ეთ­მო­ბა ქარ­თუ­ლი ენის სწავ­ლე­ბას სკო­ლა­ში. მა­შინ, რო­ცა ინ­გ­ლი­სუ­რი პრაქ­ტი­კუ­ლად გა­ნუ­საზღ­ვ­რე­ლი სა­ა­თე­ბით ის­წავ­ლე­ბა, ქარ­თულ ენას მხო­ლოდ 5 სა­ა­თი აქვს დათ­მო­ბი­ლი კვი­რა­ში, რაც წარ­მო­უდ­გენ­ლად მცი­რე დროა იმი­სათ­ვის, რომ ლი­ტე­რა­ტუ­რაც ვას­წავ­ლოთ და გრა­მა­ტი­კაც გა­ვა­აზ­რე­ბი­ნოთ.

სა­ქარ­თ­ვე­ლოს მეც­ნი­ე­რე­ბა­თა ეროვ­ნულ აკა­დე­მი­ა­ში პე­და­გოგ­თა შეხ­ვედ­რა ქარ­თუ­ლი ენის კო­მი­სი­ას­თან პირ­ვე­ლი პრე­ცე­დენ­ტი იყო და, იმე­დია, ამას ორ­მ­ხ­რი­ვი სარ­გებ­ლო­ბა ექ­ნე­ბა - ავ­ტო­რე­ბიც გა­ით­ვა­ლის­წი­ნე­ბენ მას­წავ­ლე­ბელ­თა შე­ნიშ­ვ­ნებს და მას­წავ­ლებ­ლე­ბიც გა­ი­აზ­რე­ბენ, რომ ისი­ნი სას­წავ­ლო პრო­ცეს­ში მარ­ტო­ნი არ არი­ან და რომ ქარ­თუ­ლი ენა სხვებ­საც ახ­სოვთ. პე­და­გო­გებ­მა მო­მა­ვა­ლი შეხ­ვედ­რე­ბის სურ­ვი­ლიც გა­მოთ­ქ­ვეს.

პე­და­გოგ­თა და მეც­ნი­ერ­თა ურ­თი­ერ­თო­ბას მარ­თ­ლაც შე­უძ­ლია სკო­ლის­თ­ვის სი­კე­თის მო­ტა­ნა. სკო­ლებ­ში ხში­რად ინ­ფორ­მა­ცი­აც კი აკ­ლი­ათ მეც­ნი­ე­რუ­ლი სი­ახ­ლე­ე­ბის შე­სა­ხებ. მა­გა­ლი­თად, ბევრ მას­წავ­ლე­ბელს არც კი გა­უ­გია, რომ ქარ­თუ­ლი ენის გან­მარ­ტე­ბი­თი ლექ­სი­კო­ნის ახა­ლი რე­დაქ­ცია გა­მო­დის. ამ­ჟა­მად მომ­ზა­დე­ბუ­ლია სას­კო­ლო ორ­თოგ­რა­ფი­უ­ლი ლექ­სი­კო­ნი. ლექ­სი­კო­ნი, რო­მე­ლიც სა­მა­გი­დო წიგ­ნად უნ­და ედოს ყვე­ლა მოს­წავ­ლეს, მო­უქ­ნე­ლი მე­ნეჯ­მენ­ტის გა­მო, დი­დი შან­სია, ისევ ჰა­ერ­ში და­ე­კი­დოს. ენის კო­მი­სია მი­იჩ­ნევს, რომ ამა­ზე გა­ნათ­ლე­ბის სა­მი­ნის­ტ­რომ უნ­და იზ­რუ­ნოს, ისე­ვე რო­გორც ზო­გა­დად ქარ­თულ ენა­ზე, რო­მე­ლიც სა­ხელ­მ­წი­ფო ენაა და რომ­ლის არ­სე­ბო­ბა­ზეც და­მო­კი­დე­ბუ­ლია სა­ხელ­მ­წი­ფოს არ­სე­ბო­ბა.

• ამობეჭდე
• გაუგზავნე მეგობარს
• კომენტარი

ამბები

• პოლიტიკა
• უცხოეთი
• რეგიონი
• ინტერვიუ
• სამართალი

ბიზნესი

• ტექნოლოგიები
• ფინანსები
• ბანკები
• მშენებლობა
• რეალური კაპიტალი

სპორტი

• ფეხბურთი
• კალათბურთი
• ჭიდაობა
• რაგბი
• ჭადრაკი
• სხვა

საზოგადოება

• განათლება
• მედია
• მეცნიერება
• ევროპა ირჩევს

რევიუ

• ხელოვნება და დიზაინი
• თეატრი
• კინო
• წიგნები
• ტელევიზია
• მუსიკა

სტილი

• სახლი
• მოდა
• მარანი
• კულინარია
• ავტო

თვალსაზრისი

• აგორა
• ფოსტა
• ბლოგი
• პრესომბუდსმენი

ტენდერები

The New York Times