რითი გვემუქრება მზის სხივები... მზე და მისი ტალღები – ყველაფერი მათ შესახებ
27 ივნისი, 2012
3942
print

მზე არის მზის სისტემის ცენტრში მოთავსებული ვარსკვლავი. იგი დედამიწასთან ყველაზე ახლოს მდებარე ვარსკვლავია. დედამიწა მზიდან 150 მილიონი კილომეტრით არის დაშორებული. ზოგადად, ვარსკვლავის შიგნით არსებული მაღალი ტემპერატურის პირობებში მიმდინარეობს თერმობირთვული რეაქციები, რომლის შედეგად წარმოქმნილი წნევის ძალა აბალანსებს ვარსკვლავის შრეებს შორის არსებულ მიზიდულობის ძალას და მყარდება ე.წ ჰიდროსტატიკური წონასწორობა. ამის შემდეგ ვარსკვლავი იკავებს ადგილს ვარსკვლავების კლასიფიკაციის ე.წ. მთავარ მიმდევრობაში. მზის ტიპის ანუ საშუალო ზომის ვარსკვლავური ობიექტები მთავარ მიმდევრობაში რჩება დაახლოებით ათი მილიარდი წლის განმავლობაში. ითვლება, რომ დღეს მზე თავისი ევოლუციის შუა ფაზაში იმყოფება. დროთა განმვალობაში ვარსკვლავის ცენტრში თერმობირთვული რეაქციისთვის საჭირო საწვავი ილევა და რეაქციებიც წყდება. როდესაც გრავიტაციული ძალა გადააჭარბებს ვარსკვლავური გაზის წნევის ძალას, იწყება ვარსკვლავის შეკუმშვა და პროცესი სრულდება მისი სხვადასხვა ტიპის ობიექტად ჩამოყალიბებით (წითელი ჯუჯა, წითელი გიგანტი, თეთრი ჯუჯა, ნეიტრონული ვარსკვლავი, შავი ხვრელი). ის, თუ რა ტიპის ობიექტად იქცევა ვარსკვლავი, დამოკიდებულია მის საწყის მასასა და ზომაზე. მზის რადიუსი საშუალოდ 700 000 კილომეტრია, რაც დაახლოებით 110 ჯერ აღემატება დედამიწის რადიუსს, ხოლო მზის მასა 330 000 ჯერ მეტია დედამიწის მასაზე.

მზეს ახასიათებს აქტივობის 11-წლიანი ციკლი. აქტივობის პერიოდში ფოტოსფეროს ზედაპირზე წარმოიქმნება მზის ლაქები. პერიოდს, როდესაც მზის ლაქების წარმოქმნა ყველაზე ინტენსიურია, მზის მაქსიმუმი ეწოდება, ხოლო მზის ლაქების წარმოქმნის მინიმალური ინტენსივობის შესაბამის პერიოდს-მზის მინიმუმი. თუ მზის აქტივობის ციკლი 11 წელია, მზის ლაქების ციკლი 22-წლიანია, რადგან ყოველ 11 წელიწადში მაგნიტური ველი იცვლის მიმართულებას. ანუ, მზის მაქსიმუმისას, მოცემული წერტილიდან მაქსიმალური სიძლიერის მაგნიტური ველი ამოდის მზის ზედაპირიდან, 11 წლის განმვალობაში ველი სუსტდება და ნულდება, შემდეგ წარმოიქმნება და ძლიერდება საპირისპირო მიმართულების ველი და ამ 11 წლიანი ციკლის ბოლოს, იგივე ადგილას, მაქსიმალური სიძლიერის ველი ჩადის მზეში. მომდევნო 11 წლის განმავლობაში ციკლი მეორდება და მეორე 11-წლიანი ციკლის ბოლოს მაქსიმალური სიძლიერის ველი კვლავ ამოდის მზიდან. მზის აქტივობის დასახასიათება ხდება მზიდან წამოსული რადიოგამოსხივების ნაკადის ინტენსიობის სიდიდით და მზის ლაქების რაოდენობით.

მზის აქტივობისას მიმდინარეობ ენერგეტიკული ისეთი დინამიური პროცესები როგორიცაა აალება, კორონალური მასის ამოფრქვევა. კორონალური მასის ამოფრქვევისას ხდება მზის ზედაპირული მატერიის დიდი რაოდენობით (ათობით მილიარდი ტონის) ამოტყორცნა მცირე დროში. ამოფრქვეული მასა მოძრაობს რამდენიმე ასეული კილომეტრი წამში სიჩქარით. იმ კორონალური ამოფრქვევების ნაწილს, რომლებიც აღწევს დედამიწის მაგნეტოსფერომდე, უწოდებენ მაგნიტურ ღრუბლებს. მაგნიტური ღრუბლის სიჩქარე დაახლოებით მზის ქარის სიჩქარეს უტოლდება, ხოლო დედამიწის მაგნეტოსფეროსთან მისი რადიუსი მზის რადიუსს დაახლოებით 40-ჯერ აღემატება. მზის ზედაპირზე მიმდინარე დინამიურ პროცესებს თან სდევს მზის ენერგეტიკული ნაწილაკების (სინათლის სიჩქარესთან მიახლოებული სიჩქარით მოძრავი ელექტრონების და პროტონების) წარმოშობა მზის ზედაპირზე. გარდა აქტიურ ფაზაში წარმოქმნილი ნაკადებისა, მზე ხასიათდება დამუხტული ნაწილაკების უწყვეტი ნაკადით რომელსაც ეწოდება მზის ქარი, რომელიც წარმოიქმნება მზის ცხელ კორონაში. ვარსკვალვური ქარის სიჩქარე, როგორც წესი, აღემატება ბგერის სიჩქარეს. ბგერის სიჩქარეზე ნაკლები სიჩქარით მოძრავ ნაკადს ეწოდება ვარსკვლავური ბრიზი. მზის ქარი არ არის ერთგვაროვანი, იგი შედგება 800 კილომეტრი წამში სიჩქარით მოძრავი სწრაფი ქარისაგან და ნელი ქარისაგან, რომელის სიჩქარე დაახლოებით 400 კილომეტრია წამში.

ერთი შეხედვით ბუნებრივია ვივარაუდოთ, რომ მზიდან წამოსულ გამოსხივებას და ვარსკვლავური მასის ნაკადებს (მზის ქარი, კორონალური ამოფრქვევები, ენერგეტიკული ნაწილაკები) შეეძლოთ ძალზე უარყოფითად ემოქმედათ დედამიწის კლიმატზე, ჩვენს პლანეტაზე არსებულ ცოცხალ და არა ცოცხალ ბუნებაზე და ჩვენს ყოფაზე. საბედნიეროდ, დედამიწას გარს აკრავს დამცავი შრე - ატმოსფერო, რომელიც ხელს უწყობს დედამიწაზე სიცოცხლისათვის საჭირო პირობების შენარჩუნებას. დედამიწის ატმოსფერო შედგება ტროპოსფეროსგან (დედამიწის ზედაპირიდან 17-კილომეტრიანი ფენა). ტროპოსფეროში ყალიბდება ღრუბლები და ამინდი.

ტროპოსფეროს მოდევნო შრე არის - სტრატოსფერო. ეს ფენა მთავრდება დედამიწის ზედაპირიდან 50 კილომეტრზე. სტრატოსფეროში არის ოზონის შრე, რომელიც შთანთქავს მზიდან წამოსულ ულტრაიისფერ (UV) გამოსხივებას. ჰაერის 99% თავმოყრილია ტროპოსფეროსა და სტრატოსფეროში. ტროპოსფეროს ზევით, სტრატოსფეროში მიმდინარე ქიმიურ პროცესებს და ამ ფენის თერმულს სტრუქტურას მნიშვნელოვნად განსაზღვრავს მზიდან წამოსული ულტრაიისფერი გამოსხივება. სტრატოსფეროს მოსდევს მეზოსფერო, რომელიც ატმოსფეროს ყველაზე ცივი შრეა. მეზოსფეროს ზედა საზღვარი დედამიწის ზედაპირიდან 80 კილომეტრზე მდებარეობს.

მეზოსფეროს მოსდევს თერმოსფერო, იგივე იონოსფერო, რომლის ზედა საზღვრის მდებარეობა დედამიწის ზედაპირიდან 300 დან 800 კილომეტრამდე მერყეობს. ტროპოსფეროში, სტრატოსფეროსა და მეზოსფეროში ტემპერატურა მცირდება სიმაღლის ზრდასთან ერთად ხოლო იონოსფეროში ტემპერატურა იზრდება. იონოსფეროში ტემპერატურის ზრდას იწვევს მზის გამოსხივება. მზის აქტივობისას, თერმოსფეროს ტემპერატურა 1.5-2-ჯერ მეტია, ვიდრე მისი ტემპერატურა იმ პერიოდში როდესაც მზე არ არის აქტიური. თერმოსფეროს მიერ მიღებული სითბო შეიძლება გადაეცეს მეზოსფეროს და ეს ენერგია გარდაიქმნას გამოსხივებად. თერმოსფეროს გაგრძელებაა ეგზოსფერო, რომელიც დედამიწის ზედაპირიდან 1000 კილომეტრზე მთავრდება. თითოეულ შრეს ახასიათებს ერთმანეთისგან განსხვავებული სიმკვრივე და ტემპერატურა.

ატმოსფერო ხელს უშლის მზიდან წამოსული, ცოცხალი ორგანიზმებისთვის საზიანო გამოსხივების გავრცელებას. დედამიწაზე ულტრა იისფერი გამოსხივების წილის შემცირება დამოკიდებულია ღრუბლიანობაზე და ოზონის რაოდენობაზე ატმოსფეროში. ოზონის რაოდენობის მცირე ცვლილებამ შეიძლება გამოიწვიოს მნიშვნელოვანი ცვლილებები ულტრაიისფერი გამოსხივების დედამიწის ატმოსფეროში გავრცელების პროცესში.

იონოსფერო ყველაზე აქტიურად ურთიერთქმედებს მზიდან წამოსულ გამოსხივებასთან და სხვადასხვა ტიპის ნაკადებთან. მზიდან წამოსული გრძელტალროვანი გამოსხივება (300 ნანომეტრზე გრძელი ტალღები), ხილული სინათლე აღწევს დედამიწის ზედაპირამდე. ულტრაიისფერი გამოსხივება (200-300 ნანომეტრის სიგრძის ტალღები) შთაინთქმება სტრატოსფეროში ოზონის შრის მიერ, ხოლო უფრო მოკლეტალროვანი გამოსხივება შთაინთქმება ატმოსფეროს მაღალ შრეებში. როგორც ჩანს, მოკლეტალღოვან და შესაბამისად მაღალენერგეტიკულ გამოსხივებას შთანთქავს ატმოსფერო.

როგორც აღვნიშნეთ, მზე ხასიათდება აქტივობის 11-წლიანი, ე.წ. შვაბეს ციკლით. უნდა აღინისნოს, რომ ეს, შედარებით მოკლეპერიოდიანი ციკლი ვერ ახდენს დიდ გავლენას გლობალურ ტემპერატურაზე დედამიწაზე. ასევე დაიკვირვება შედარებით გრძელ პერიოდიანი 70-80 წლიანი, გლეისბერგის ციკლი. გამოკვლებებმა აჩვენა, რომ ბოლო რამდენიმე საუკუნის მანძილზე დაიკვირვებოდა დედამიწაზე საშუალო ტემპერატურის პერიოდული დაცემა და ზრდა. მეთვრამეტე საუკუნის დასაწყისში დედამიწაზე საშუალო ტემპერატურა შემცირდა, ხოლო ამავე საუკუნის შუა წლებში კვლავ გაიზარდა. 1830-1870 წლებში დედამიწაზე იყო ყველაზე ცივი პერიოდი, ამის შემდეგ საშუალო ტემპერატურამ დედამიწაზე დაიწყო მომატება. 1500-1850 წლებში ჩრდილოეთ ევროპის ტერიტორიაზე, საშუალო ტემპერატურა უფრო მცირე იყო ვიდრე ეხლა არის (მცირე გამყინვარების პერიოდი), ამ მოვლენას უკავშირებენ მზეზე ლაქების მნიშვნელოვან სიმცირეს (ე.წ. მოუნდერის მინიმუმი). 1000-1300 წლებში მზე გამოირჩეოდა აქტივობით, ეს პერიოდი ცნობილია როგორც შუა საუკუნეების ცხელი პერიოდი, ცნობილია, რომ ამ პერიოდში ვიკინგები სახლობდნენ გრენლანდიაში. როგორც აღვნიშნეთ, კლიმატი ყალიბდება ტროპოსფეროში, ამავე დროს ტროპოსფერომდე აღწევს მზის გრძელტალღოვანი გამოსხივება, რომელიც მცირედ იცვლება მზის ციკლებისას. რადგან დედამიწაზე კლიმატის ცვლილება, კავშირშია მზის ციკლთან, სავარაუდოა, რომ არსებობს გრძელტალღოვან სპექტრში მცირე ცვლილებების გამაძლიერებელი მექანიზმი და ეს მექანიზმი განსაზღვრავს მზის აქტივობის გავლენას ტროპოსფეროზე.

ზოგიერთი რადიო და სანავიგაციო სისტემების მუშაობის პრინციპი დამყარებულია იონოსფეროს მიერ დედამიწიდან გაგზავნილი სიგნალების (ელექტრო მაგნიტური ტალღების) არეკვლაზე. ეს პრინციპი საშუალებას იძლევა სიგნალის გადაცემა განხორციელდეს დიდ მანძილებზე. მაგნიტური ქარიშხალი, რომელიც ასოცირდება მზის ქარში კორონალური მასის ამოფრქვევების მოძრაობასთან, იწვევს იონოსფეროს პარამეტრების ცვლილებას და ხელს უშლის მოცემული სიხშირის ტალღების არეკვლას იონოსფეროს მიერ. ეს კი თავის მხრივ აფერხებს სანავიგაციო და რადიო ხელსაწყოების მუშაობას. ისეთი სანავიგაციო სისტემა, როგორიც არის GPS (Global Position System), აგზავნის სიგნალს ხელოვნურ თანამგზავრთან და შემდეგ იქიდან იღებს მონაცემებს, ხოლო იონოსფეროში გამოწვეული ცვლილებები აფერხებენ კოსმოსში განთავსებულ თანამგზავრთან კავშირს. მაგნიტური ქარიშხლის დროს დედამიწის ატმოსფეროში შემოღწეული დამუხტული ნაწილაკები იწვევს ატმოსფეროს იონიზაციის ხარისხის ცვლილებას, რაც აფერხებს დედამიწაზე ელექტრული ხელსაწყოების მუშაობას.

მზიდან წამოსული ენერგეტიკული ნაწილაკები ჩაჭერილნი არიან დედამიწის მაგნიტური ველის მიერ და ისინი ვეღარ აღწევს დედამიწის ატმოსფეროში. ამ ნაწილაკების ერთობლიობა დედამიწის გარშემო ქმნის ე.წ. ვან ალლენის სარტყელს. მზის აქტივობისას, კორონალური მასის ამოფრქვევების მოძრაობასთან ასოცირებული მაგნიტური ქარიშხალი იწვევს დედამიწის მაგნიტური ველის სტრუქტურის ცვლილებას. ამის გამო ვან ალლენის სარტყელიდან, დამუხტული ენერგეტიკული ნაწილაკები ახერხებენ დედამიწის ატმოსფეროში შემოღწევას. მზის აქტივობისას (აალებისას) ხდება მზიდან წამოსული ენერგეტიკული პროტონების (მათი სიჩქარე სინათლის სიჩქარის სადარია) ნაკადის გაზრდა. ენერგეტიკულ პროტონებს შეუძლიათ მიაღწიონ შუა ატმოსფერომდე (მეზოსფერო, სტრატოსფერო) სადაც იწვევენ ქიმიური ელემენტები იონიზაციას და ოზონის რაოდენობის შემცირებას. ოზონის შემცირებისას იზრდება დედამიწამდე მოღწეული ულტრაიისფერი გამოსხივების ნაკადი. ულტრაიისფერი გამოსხივება უარყოფით გავლენას ახდენს ადამიანებზე, ცოცხალ და არაცოცხალ ბუნებაზე. ულტრაიისფერი გამოსხივება იწვევს კანის დაავადებებს (მაგ. კიბოს). დედამიწის იმ ნაწილში, რომლის თავზეც ოზონის შრე თხელია (მაგ. ახალი ზელანდია) მოსახლეობის დიდ ნაწილს აღენიშნება კიბო. ულტრაიისფერი გამოსხივევება იწვევს თვალის დაავადებებს და იმუნური სისტემის დაქვეითებას. ულტრაიისფერმა გამოსხივებამ შეიძლება გამოიწვიოს გენეტიკური გადაგვარებები. მზის აქტივობისას, გარდა პროტონებისა დედამიწის მაგნიტოსფეროში აღწევენ ენერგეტიკული ელექტრონებიც. ეს ელექტრონები, დედამიწის მაგნიტური ველის გავლენით მოძრაობენ დედამიწის პოლუსებისკენ.

მზიდან წამოსული ენერგეტიკული ნაკადების და დედამიწის ატმოსფეროს ურთიერთქმედების თვალსაჩინო და სანახაობრივად ლამაზი მაგალითია ე.წ. პოლარული ციალი. დედამიწის ატმოსფეროში შემოღწეული, მზიდან წამოსული დამუხტული ნაწილაკების იონოსფეროსთან ურთიერთქმედება იწვევს ნათებას, რომელიც ცნობილია ჩრდილოეთის ციალის სახელით. ჩრდილოეთის ციალის ფერი დამოკიდებულია მოცემული ატმოსფერული გაზის სახეობაზე და პარამეტრებზე.

დედამიწის მაგნიტოსფეროში შეუძლიათ შემოაღწიონ გალაქტიკურმა კოსმოსურმა სხივებმა, რომლებიც წარმოადგენენ მაღალენერგეტიკულ პროტონებს, ელექტრონებს და იონიზირებულ ბირთვებს რომლებიც წარმოიქმნებიან მზის სისტემიდან შორს მყოფ ობიექტებთან და აღწევენ მზის სისტემაში. მზის აქტივობისას, როდესაც მზის/პლანეტთშორისი მაგნიტური ველი ძლიერია გალაქტიკური კოსმოსური სხივები რთულად აღწევენ ჰელიოსფეროში (პანეტთშორისი მაგნიტური ველი აკავებს დამუხტულ ნაწილაკებს). როდესაც მზე პასიურია, პლანეტთშორისი მაგნიტური ველი სუსტია, გალაქტიკური კოსმოსური სხივები აღწევენ ჰელიოსფეროში და იქიდან დედამიწის ატმოსფეროში. გალაქტიკურ კოსმოსურს სხივებს შეუძლია გამოიწვიონ იონიზაცია ტროპოსფეროში და შეაფერხონ ღრუბლების წარმოქმნა, ეს გარემოება კი თავის მხრივ ხელს უწყობს ტემპერატურის ზრდას დედამიწაზე.

მზეზე აალებას თან სდევს X (რენტგენის) გამოსხივების გაძლიერება. თავის მხრივ ეს გამოსხივება იწვევს იონოსფეროში იონიზაციის ხარისხის ზრდას და შესაბამისად იონოსფეროს ელექტრული თვისებების ცვლილებას, ეს კი თავის მხრივ გავლენას ახდენს სანავიგაციო, საკომუნიკაციო და სხვა ელექტრული ხელსაწყოების მუშაობაზე. გამოიყენება სანავიგაციო სისტემების სხვადასხვა ტიპები Loren-C, OMEGA და GPS (Global Positioning System). Loren-C და OMEGA ტიპის სანავიგაციო ხელსაწყოდან გაგზავნილი რადიო ტალღები აირეკლებიან იონოსფეროდან და ასე ვრცელდება ინფორმაცია დიდ მანძილებზე. GPS-დან გაგზავნილი ელექტრომაგნიტური ტალღები იონოსფეროს გავლით აღწევენ თანამგზავრამდე და იქიდან უკან იღებენ მონაცემებს, ბუნებრივია იონოსფეროს ელექტრული თვისებების ცვლილება შეაფერხებს სანავიგაციო ხელსაწყოების მუშობას.

გეომაგნიტური აქტივობისას წარმოიქმნება გეომაგნიტური დენები. ამ დენების გავლენით შეიძლება გაიზარდოს მილსადენების კოროზია, შესუსტდეს მილსადენები ელექტრული დაცვა და შეფერხდეს ინფორმაციის მიღება მილსადენების პარალელურად გაყვანილი ელექტრობოჭკოვანი ქსელებიდან.

მზის ქარში მოძრავ ენერგეტიკულ ნაწილაკებს შეუძლია დააზიანოს ხელოვნური თანამგზავრები და საფრთხე შეუქმნას ასტრონავტების ჯანმრთელობას. ამ დამუხტულ ნაწილაკებს საკმარისი ენერგია გააჩნიათ თანამგზავრის ან კოსმოსური ხომალდის შიგნით შესაღწევად. თანამგზავრის დამცავ შრეში (კედლებში) მოძრაობისას ენერგეტიკული დამუხტული ნაწილაკები წარმოქმნის ძლიერ ელექტრულ ველს, რომელიც თავის მხრივ იწვევს ელექტრულ განმუხტვას, რომლის დროსაც ზიანდება თანამგზავრზე დამონტაჟებული ხელსაწყოები. ენერგეტიკულმა ნაწილაკებმა შეიძლება ასევე გამოიწვიოს ხელსაწყოების მხოლოდ ერთჯერადი გაუმართაობა. ენერგეტიკული ნაწილაკების ყველაზე ძლიერი ნაკადი მზის ქარში დაიკვირვებოდა 1972 წლის აგვისტოში. გამოთვლებმა აჩვენა, რომ ამ დროს კოსმოსში ასტრონავტები რომ ყოფილიყვნენ, ისინი 10 საათის განმავალობაში მიიღებდნენ დასხივების სასიკვდილო დოზას.

გეომაგნიტური ქარიშხლების დასახასიათებლად გამოიყენება ხუთბალიანი შკალა: G1 - ელექტრო ხელსაწყოებზე გავლენა შედარებით მცირეა, მაინც დაიკვირვება მცირე შეფერხებები ელექტრო ხელსაწყოების მუშაობაში, პოლარული ციალი დაიკვირვება მაღალ განედებზე, ასეთი გეომაგნიტური შტორმები უარყოფით გავლენას ახდენენ მიგრანტ ცხოველებზე. G2 – ამ დროს შეიძლება დაიკვირვებოდეს ელექტრო ხელსაწყოების დაზიანება, მეტწილად მაღალ განედებზე. შეიძლება დაიკვირვებოდეს გაუმართაობები კოსმოსურ ხომალდებზე და დიდ განედებზე მაღალის სიხშირის რადიოტალღების შეფერხება. სისტემების გაუმართავი მუშაობა. პოლარული ციალი შეიძლება დაიკვირვებოდეს დაბალ (55) განედებზეც. G3 - ზიანდება ელექტრო ხელსაწყოები, შეფერხებით ვრცელდება მაღალსიხშირული რადიოტალღები და დაიკვირვება შეფერხებები დედამიწასთან ახლოს განთავსებულ თანამგზავრებზე. პოლარული ციალი დაიკვირვება კიდევ უფრო დაბალ (50) განედებზე. G4 - მნიშვნელოვნად ზიანდება ელექტრო ხელსაწოები, დაიკვირვება გაუმართაობა დამცველ (ელექტრულ) სისტემებში. დაიკვირვება რამდენიმე საათიანი შეფერხება თანამგზავრებისმუშაობაში და შეფერხებით ვრცელდება დაბალსიხშირული ტალღები. ზიანდება მილსადენების ზედაპირები. პოლარული ნათება დაიკვირვება დაბალ (45) განედებზე. G5 - ელექტრო ხელსაწყოები ზიანდება მრავალ ადგილას. კოსმოსური ხომალდები და თანამგზავრები მნიშვნელოვნად ზიანდება. ზოგიერთ ადგილას, რამდენიმე დღის განმავლობაში შეიძლება შეუძლებელი იყოს მაღალსიხშირული რადიო სიგნალის გავრცელება. რამდენიმე საათის განმავლობაში შეიძლება დიბლოკოს დაბალსიხშირული ტალღების გავრცელება. პოლარული ციალი ჩანს ძალიან დაბალ (40) განედებზე.

მზის გამოსხივების ქარიშხალიც ხასიათდება ხუთბალიანი შკალით. S1 - არ განიცდიან ზემოქმედებას ბიოლოგიური ორგანიზმები. არ ფერხდება თანამგზავრების მუშაობა. პოლარულ რეგიონებში შეიძლება შეფერხდეს მაღალსიხშირული რადიო გამოსხივება. S2 - ბიოლოგიური ორგანიზმები არ განიცდიან გავლენას. თანამგზავრების გამართული მუშაობისთვის მნიშვნელოვანია იმის გათვალსიწინება, რომ შეიძლება ადგილი ქონდეს ერთჯერად გაუმართაობას. პოლაულს რეგიონებში შეიძლება ადგილი ჰქონდეს მაღალსიხშირული სიგნალების გავრცელების შეფერხებას და სანავიგაციო სისტემების გაუმართაობას. S3 - ასტრონავტებისთვის რეკომენდირებულია უსაფრთხოების ზომების გაძლიერება. თვითმფრინავების მგზავრებმა და ეკიპაჟმა შეიძლება მიიღოს მცირე დასხივება. თანამგზავრებზე შეიძლება ადგილი ჰქონდეს მნიშვნელოვან დაზიანებებს. დედამიწაზე შეიძლება შეფერხდეს სანავიგაციო სისტემების მუშაობა და მაღალსიხშირული რადიოგამოსხივების გავრცელება პოლარული რეგიონების გავლით. S4 - ასტრონავტებმა შეიძლება მიიღონ გამოსხივების საშისი დოზა. მკვეთრად იზრდება თვითმფრინავების მგზავრების მიერ მიღებული გამოსხივება. ადგილი აქვს მნიშვნელოვან გაუმართაობას თანამგზავრებზე. მნიშვნელოვნად ფერხდება სანავიგაციო სისტემების მუშაობა და მაღალსიხშირული რადიოტალღების გავრცელება. S5 - გარდაუვალია ასტრონავტების მიერ დასხივების დიდი დოზის მიღება. თვითმფრინავის მგზავრები მიიღებენ ძალიან მაღალ გამოსხივებას. თანამგზავრები შეიძლება დაზიანდნენ, ზოგიერთმა ხელსაწყო გამოვიდეს მწყობრიდან. შეიძლება შეუძლებელი გახდეს პოლარულ რეგიონებში მაღალსიხშირული რადიო გამოსხივების გავრცელება. ძნელად ფუნქციონირებს სანავიგაციო სისტემები.

გიორგი დალაქიშვილი

 

 

ტეგები
სხვა სიახლეები
01 იანვარი 20:17 დიდ აფეთქებასთან დაახლოება გრძელდება
15 სექტემბერი, 2016 ასტეროიდი ბენუ XXII საუკუნის ერთ-ერთი მთავარი საშიშროებაა
17 ივნისი, 2016 „გახდი მარსელი“
25 აპრილი, 2016 "ღმერთის თვალით დანახული" სამყაროს აგებულება
16 აპრილი, 2016 ფანტასტიკის ზღვარზე მყოფი პროექტი უახლოესი ვარსკვლავური სისტემისკენ გაფრენას გვპირდება
06 აპრილი, 2016 ჰაბლის თვალით ირმის ნახტომის გულში
29 მარტი, 2016 სტივენ ჰოუკინგი: "უახლოეს 100 წელიწადში კაცობრიობა მარსის კოლონიზაციას შეძლებს"
25 მარტი, 2016 ადრონული განხეთქილება – კოლაიდერში ჰომოფობები აღმოაჩინეს
24 მარტი, 2016 ენცელადზე სიცოცხლის ფორმის აღმოსაჩენად ყველანაირი პირობა უნდა არსებობდეს
22 მარტი, 2016 აღმოჩენილია ახალი ტიპის გიგანტური გალაქტიკები – „ზესპირალური გალაქტიკები“