აქ­ცი­ით გა­სა­გე­ბი იქ­ნე­ბა, რამ­დე­ნი პრო­ცენ­ტია მზად შე­ე­წი­ნა­აღ­მ­დე­გოს რუ­სეთს შე­მოჭ­რის შემ­თხ­ვე­ვა­ში
14 ნოემბერი, 2014
1470
print

ინტერვიუ ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორთან, 4D კვლევის ინსტიტუტის დირექტორთან, გიგი თევზაძესთან

       მაია ჭა­ლა­გა­ნი­ძე

 - ამ კვი­რას თსუ-ს სტუ­დენ­ტებ­მა საპ­რო­ტეს­ტო აქ­ცია გა­მარ­თეს და სას­წავ­ლო პრო­ცე­სით უკ­მა­ყო­ფი­ლე­ბა გა­მოთ­­ვეს. მო­ლო­დი­ნის მი­­ხე­და­ვად, რა არ შე­იც­ვა­ლა უნი­ვერ­სი­ტე­ტებ­ში?

- პრო­ტეს­ტი გა­მოთ­ქ­ვეს ჯა­ვა­ხიშ­ვი­ლის სა­ხე­ლო­ბის სა­ხელ­მ­წი­ფო უნი­ვერ­სი­ტე­ტის სტუ­დენ­ტებ­მა. რო­გორც ჩანს, მათ­თ­ვის მტკივ­ნე­უ­ლად ხელ­შე­სა­ხე­ბია აკა­დე­მი­უ­რი ბი­უ­როკ­რა­ტიზ­მი, კვლე­ვე­ბი­სად­მი ნაკ­ლე­ბი ყუ­რადღე­ბა. საქ­მე ისაა, რომ ეს არ არის ექ­ს­კ­ლუ­ზი­უ­რად ჯა­ვა­ხიშ­ვი­ლის უნი­ვერ­სი­ტე­ტის პრობ­ლე­მა: ჩე­მი აზ­რით, პრობ­ლე­მა ისევ უმაღ­ლე­სი გა­ნათ­ლე­ბის და­უ­ბა­ლან­სე­ბელ სის­ტე­მა­ში უნ­და ვე­ძე­ბოთ.

ად­რე, შე­ვარ­დ­ნა­ძის დროს, უნი­ვერ­სი­ტე­ტი სა­ჯა­რო სა­მარ­თ­ლის იური­დი­უ­ლი პი­რიც კი არ იყო და თით­ქ­მის სა­მი­ნის­ტ­რო­ე­ბის გან­ყო­ფი­ლე­ბე­ბის სტა­ტუ­სი ჰქონ­და. რექ­ტო­რი ინიშ­ნე­ბო­და მთავ­რო­ბის მი­ერ და მთავ­რო­ბას­თან, ფაქ­ტობ­რი­ვად, პო­ლი­ტი­კუ­რი ან­გა­რიშ­ვალ­დე­ბუ­ლე­ბა ჰქონ­და. მე­რე ეს ვი­თა­რე­ბა შევ­ც­ვა­ლეთ - წი­ნა ხე­ლი­სუფ­ლე­ბამ უნი­ვერ­სი­ტე­ტებს მო­ა­შო­რა პირ­და­პი­რი პო­ლი­ტი­კუ­რი კონ­ტ­რო­ლი, მაგ­რამ მარ­თე­ბუ­ლი გან­ვი­თა­რე­ბის შემ­დე­გი ეტა­პი, რაც სა­ზო­გა­დო­ე­ბას­თან ან­გა­რიშ­ვალ­დე­ბუ­ლე­ბის ინ­ს­ტი­ტუ­ცი­უ­რი სა­ფუძ­ვ­ლის შექ­მ­ნას გუ­ლის­ხ­მობ­და, ვე­ღარ გა­ა­კე­თა.

აქეთ­კენ მი­მარ­თუ­ლი მოძ­რა­ო­ბა კი არ­სე­ბობ­და, მაგ­რამ, მარ­გ­ვე­ლაშ­ვილ­მა, გა­ნათ­ლე­ბის მი­ნის­ტ­რო­ბის პე­რი­ოდ­ში, ვი­თა­რე­ბა ისევ შე­ატ­რი­ა­ლა უნი­ვერ­სი­ტე­ტე­ბის­თ­ვის აიპ-ების სტსა­ტუ­სის მოს­პო­ბით და ერ­თი მხრივ, სა­ხელ­მ­წი­ფო უნი­ვერ­სი­ტე­ტე­ბი კვლავ დიდ­წი­ლად და­მო­კი­დე­ბუ­ლი გა­ხა­და სა­ხელ­მ­წი­ფო­ზე, ხო­ლო მე­ო­რე მხრივ, ისევ გა­არ­თუ­ლა გზა სა­ხელ­მ­წი­ფო უნი­ვერ­სი­ტე­ტე­ბის სა­ზო­გა­დო­ე­ბას­თან ან­გა­რიშ­ვალ­დე­ბუ­ლო­ბის სის­ტე­მის შექ­მ­ნი­სა­კენ. დღეს გვაქვს სის­ტე­მა, რომ­ლის მი­ხედ­ვი­თაც უნი­ვერ­სი­ტე­ტე­ბის მმარ­თ­ვე­ლო­ბა ან­გა­რიშ­ვალ­დე­ბუ­ლია სა­მი­ნის­ტ­როს­თან, თა­ვის პრო­ფე­სო­რებ­თან, და პრო­ფე­სო­რე­ბის­გან და სტუ­დენ­ტე­ბი­სა­გან არ­ჩე­ულ საბ­ჭო­ებ­თან. კვლე­ვე­ბის გან­ვი­თა­რე­ბა კი ყო­ველ­თ­ვის გა­დაწყე­ტი­ლე­ბის სფე­როა, მარ­თ­ვაა, მით უმე­ტეს თა­ნა­მედ­რო­ვე სამ­ყა­რო­ში: კვლე­ვამ სა­ინ­ტე­რე­სო ევო­ლუ­ცია გა­ნი­ცა­და ბო­ლო 300 წლის გან­მავ­ლო­ბა­ში: მე-20 სა­უ­კუ­ნემ­დე კვლე­ვა იყო სამ­ყა­როს სტრუქ­ტუ­რე­ბი­სად­მი ინ­ტე­რე­სის გა­მო­ხატ­ვის სფე­რო, მე-20 სა­უ­კუ­ნე­ში მას და­ე­მა­ტა სა­ჯა­რო­ო­ბა, ანუ, კვლე­ვა იქ­ცა ქვეყ­ნის გან­ვი­თა­რე­ბის პო­ლი­ტი­კის სა­მიზ­ნედ და კვლე­ვის შე­დე­გე­ბის თვლა­დი კრი­ტე­რი­უ­მე­ბი გახ­და სა­ყო­ველ­თაო და აუცი­ლე­ბე­ლი. 21-ე სა­უ­კუ­ნე­ში ცხა­დი ხდე­ბა, რომ გარ­თუ­ლე­ბულ სამ­ყა­რო­ში წარ­მა­ტე­ბუ­ლი კვლე­ვა მარ­თ­ვის გა­რე­შე შე­უძ­ლე­ბე­ლია: მარ­თ­ვა გა­და­იქ­ცა კვლე­ვის აუცი­ლე­ბელ კომ­პო­ნენ­ტად.

შე­სა­ბა­მი­სად, რო­დე­საც უნი­ვერ­სი­ტე­ტის მმარ­თ­ვე­ლო­ბის დო­ნე­ზე მი­სა­ღე­ბია რთუ­ლი გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბე­ბი, ისე­თი რო­გო­რი­ცაა, მა­გა­ლი­თად - რო­მე­ლი დარ­გი გან­ვი­თარ­დეს და რო­მე­ლი მი­მარ­თუ­ლე­ბით შემ­ცირ­დეს და­ფი­ნან­სე­ბა, ჩვენ­ში არ­სე­ბულ სა­უ­ნი­ვერ­სი­ტე­ტო სის­ტე­მა­ში არა­სო­დეს იქ­ნე­ბა მი­ღე­ბუ­ლი უმ­რავ­ლე­სო­ბის სა­წი­ნა­ამ­ღ­დე­გო გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბა.

ვფიქ­რობ, მსოფ­ლი­ო­ში სა­ხელ­მ­წი­ფო უნი­ვერ­სი­ტე­ტე­ბის ერ­თა­დერ­თი სწო­რი სის­ტე­მა კა­ლი­ფორ­ნი­ა­ში არ­სე­ბობს - ეს არის კა­ლი­ფორ­ნი­ის უნი­ვერ­სი­ტე­ტე­ბის სის­ტე­მა (ჩვე­ნი წი­ნა მთავ­რო­ბის ბო­ლო წლებ­ში ამ სის­ტე­მის მა­ხინ­ჯი ანა­რეკ­ლის შექ­მ­ნის მცდე­ლო­ბა იყო: უნი­ვერ­სი­ტე­ტე­ბი გახ­დ­ნენ აიპ-ები, შე­იქ­მ­ნა სა­მე­ურ­ვეო საბ­ჭო, მაგ­რამ, ეს საბ­ჭო კვლავ პო­ლი­ტი­კუ­რი იყო და არ იყო ცოდ­ნის ეკო­ნო­მი­კის გან­ვი­თა­რე­ბა­ზე მი­მარ­თუ­ლი: სა­ბო­ლო­ოდ, ეს საბ­ჭო შეს­ყიდ­ვე­ბის კა­ნო­ნის გა­მარ­ტი­ვე­ბა/გარ­თუ­ლე­ბის მე­ქა­ნიზ­მად იქ­ცა). კა­ლი­ფორ­ნი­უ­ლი სის­ტე­მის წარ­მა­ტე­ბა­ზე მსოფ­ლიო რე­ი­ტინ­გებ­ში კა­ლი­ფორ­ნი­ის შტა­ტის უნი­ვერ­სი­ტე­ტე­ბის ად­გი­ლე­ბი მი­უ­თი­თებს: ეს არის ერ­თა­დერ­თი სა­ხელ­მ­წი­ფო უნი­ვერ­სი­ტე­ტე­ბი, რომ­ლე­ბიც შე­დი­ან მსოფ­ლი­ოს სა­უ­კე­თე­სო უნი­ვერ­სი­ტე­ტე­ბის ათე­ულ­ში და ოცე­ულ­ში. ჩა­მო­გით­ვ­ლით: University California Los angeles, University California San diego, University California Berkley, და ა.შ. კა­ლი­ფორ­ნი­ა­ში არ­სე­ბობს სა­უ­ნი­ვერ­სი­ტე­ტო რე­გენ­ტ­თა სა­მი საბ­ჭო - კვლე­ვი­თი უნი­ვერ­სი­ტე­ტე­ბის, სას­წავ­ლო უნი­ვერ­სი­ტე­ტე­ბის და სა­თე­მო კო­ლე­ჯე­ბის, სა­დაც შე­დი­ან ბიზ­ნეს­მე­ნე­ბი, სა­ერ­თა­შო­რი­სო ავ­ტო­რი­ტე­ტის მქო­ნე მეც­ნი­ე­რე­ბი, მეც­ნი­ე­რე­ბის მე­ნე­ჯე­რე­ბი, ის ხალ­ხი, ვინც და­ინ­ტე­რე­სე­ბუ­ლია თა­ვი­სი შტატ­ში მეც­ნი­ე­რე­ბის გან­ვი­თა­რე­ბით. ეს საბ­ჭო­ე­ბი ნიშ­ნა­ვენ უნი­ვერ­სი­ტე­ტის პრე­ზი­დენ­ტებს და პრე­ზი­დენ­ტე­ბი ან­გა­რიშ­ვალ­დე­ბუ­ლე­ბი არი­ან რე­გენ­ტ­თა საბ­ჭო­ე­ბის წი­ნა­შე. ამით, საბ­ჭო­ე­ბის გავ­ლით, ისი­ნი ან­გა­რიშ­ვალ­დე­ბუ­ლე­ბი ხდე­ბი­ან სა­ზო­გა­დო­ე­ბის წი­ნა­შე. მა­გა­ლი­თად, ახ­ლა რომ იყოს სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში მი­სა­ღე­ბი გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბა რა უნ­და გან­ვა­ვი­თა­როთ - ტრა­დი­ცი­უ­ლი მეც­ნი­ე­რე­ბა - ფი­ზი­კა-მა­თე­მა­ტი­კა, თუ უფ­რო ახა­ლი მეც­ნი­ე­რე­ბე­ბი - მა­გა­ლი­თად, ბი­ო­მეც­ნი­ე­რე­ბე­ბი, ან­და, სა­მე­დი­ცი­ნო კვლე­ვე­ბი - რა თქმა უნ­და, ეს იქ­ნე­ბა შე­ფა­სე­ბუ­ლი, რო­გორც სა­არ­ჩევ­ნო/პო­ლი­ტი­კუ­რი გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბა და გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბა მი­ღე­ბუ­ლი იქ­ნე­ბა უკ­ვე მყა­რად ფეხ­მო­კი­დე­ბუ­ლი მეც­ნი­ე­რე­ბე­ბის სა­სარ­გებ­ლოდ იმი­ტომ, რომ მა­თი წარ­მო­მად­გენ­ლე­ბი, უბ­რა­ლოდ, უფ­რო მეტ­ნი არი­ან. დღე­ვან­დელ მსოფ­ლი­ო­ში მეც­ნი­ე­რე­ბის გან­ვი­თა­რე­ბა და­მო­კი­დე­ბუ­ლია მარ­თ­ვა­ზე, სწორ მე­ნეჯ­მენ­ტ­ზე. რო­დე­საც დღეს სტუ­დენ­ტე­ბი ითხო­ვენ კვლე­ვის გან­ვი­თა­რე­ბას, ეს ვერ მოხ­დე­ბა, სა­უ­კე­თე­სო შემ­თხ­ვე­ვა­ში ის შე­ნარ­ჩუნ­დე­ბა არ­სე­ბულ დო­ნე­ზე, რად­გან დღეს უნი­ვერ­სი­ტე­ტე­ბის არ­სე­ბულ სის­ტე­მა­ში არ დევს კვლე­ვე­ბის გან­ვი­თა­რე­ბის წი­ნა­პი­რო­ბა.

ჩვენს ქვე­ყა­ნა­ში კვლე­ვე­ბის გან­ვი­თა­რე­ბის ინ­ს­ტი­ტუ­ცი­უ­რი სა­ფუძ­ვ­ლე­ბი არ იძებ­ნე­ბა. რა თქმა უნ­და, არ­სე­ბო­ბენ ადა­მი­ა­ნე­ბი, რომ­ლე­ბიც მი­მარ­თუ­ლე­ბი არი­ან ინო­ვა­ცი­ე­ბის და­ნერ­გ­ვის­კენ, ახა­ლი მი­მარ­თუ­ლე­ბე­ბის გან­ვი­თა­რე­ბის­კენ, მაგ­რამ ეს მა­თი პი­რა­დი ინი­ცი­ა­ტი­ვაა, ამის ხელ­შემ­წყო­ბი ინ­ს­ტი­ტუ­ცი­უ­რი სის­ტე­მა კი, უბ­რა­ლოდ არ არ­სე­ბობს. ვი­ღაც მეტყ­ვის, რომ არ­სე­ბობს რუს­თა­ვე­ლის ფონ­დი, რომ­ლის ხელ­მ­ძღ­ვა­ნე­ლა­დაც ახ­ლა და­ნიშ­ნეს მა­რი­ნა ჩი­ტაშ­ვი­ლი. მას, რა თქმა უნ­და, აქვს წარ­მოდ­გე­ნა თა­ნა­მედ­რო­ვე კვლე­ვა­ზე და მი­სი გან­ვი­თა­რე­ბის მი­მარ­თუ­ლე­ბებ­ზე, მაგ­რამ რამ­დე­ნად გა­ი­ტანს სა­ჭი­რო გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბებს სა­ხელ­მ­წი­ფო დო­ნე­ზე, სა­დაც გა­ნათ­ლე­ბა და მეც­ნი­ე­რე­ბა ჯერ კი­დევ არ­ჩევ­ნე­ბის ჩა­ტა­რე­ბის ინ­ს­ტ­რუ­მენ­ტე­ბია, სა­კითხა­ვია. რუს­თა­ვე­ლის ფონ­დის და­არ­სე­ბის დღი­დან ვერ მი­ვაღ­წი­ეთ იმას, რომ კვლე­ვი­თი პრო­ექ­ტის გან­ხორ­ცი­ე­ლე­ბის პი­რო­ბად სა­ერ­თა­შო­რი­სო peer reviewed ჟურ­ნა­ლებ­ში სტა­ტი­ის გა­მოქ­ვეყ­ნე­ბა ყო­ფი­ლი­ყო. არა­ფერს ვამ­ბობ იმა­ზე, რომ კვლე­ვით ფონ­დებ­ში ეს სა­ბა­ზი­სო მოთხოვ­ნაა და არა ყვე­ლა­ზე მკაც­რი. სკო­ლის დო­ნე­ზეც ასეა - ბევ­რ­ჯერ მით­ქ­ვამს და ალ­ბათ თქვენ­თან ინ­ტერ­ვი­უ­შიც - სა­ნამ პო­ლი­ტი­კო­სე­ბი არ გა­დაწყ­ვე­ტენ, რომ მეც­ნი­ე­რე­ბა­თა აკა­დე­მი­ას, სკო­ლას და უნი­ვერ­სი­ტე­ტებს არ­ჩევ­ნე­ბის ჭრილ­ში არ უყუ­რონ, მა­ნამ­დე არა­ფე­რი იქ­ნე­ბა.

ბევ­რი რა­მაა გა­სა­კე­თე­ბე­ლი, მაგ­რამ დღეს სა­მეც­ნი­ე­რო სა­ზო­გა­დო­ე­ბი­და­ნაც კი არ არ­სე­ბობს მოთხოვ­ნა, რომ კვლე­ვე­ბი გან­ვი­თარ­დეს. რამ­დე­ნი ხმა­ლა­მო­ღე­ბუ­ლი მეც­ნი­ე­რი გი­ნა­ხავთ, რო­მე­ლიც ერ­თა­დერთს ითხოვს - აღ­დ­გეს ძვე­ლი, საბ­ჭო­თა სის­ტე­მა?! ახალ­ზე არც არა­ვინ ლა­პა­რა­კობს. გა­მო­დის, რომ არც სა­ზო­გა­დო­ე­ბი­დან არ­სე­ბობს კვლე­ვე­ბის გან­ვი­თა­რე­ბის მოთხოვ­ნა და არც სა­ხელ­მ­წი­ფოს მი­აჩ­ნია ეს პრი­ო­რი­ტე­ტად. რო­დემ­დე იქ­ნე­ბა კვლე­ვე­ბის გან­ვი­თა­რე­ბა და ინო­ვა­ცი­ე­ბი ჩა­მო­კი­დე­ბუ­ლი ვი­ღა­ცე­ბის პი­რად ინი­ცი­ა­ტი­ვა­ზე?! რო­დე­საც უნი­ვერ­სი­ტე­ტე­ბის კვლე­ვი­თი ან­გა­რიშ­ვალ­დე­ბუ­ლე­ბა შიგ­ნით არის მი­მარ­თუ­ლი, ასე­თი დე­მოკ­რა­ტია კონ­ტ­რ­პ­რო­დუქ­ტი­უ­ლია. უნი­ვერ­სი­ტე­ტებ­ში აქ­ტი­ურ მეც­ნი­ერ­თა უმ­რავ­ლე­სო­ბა ძვე­ლი მეც­ნი­ე­რე­ბე­ბის წარ­მო­ად­გე­ნე­ლია (ეს მთელ მსოფ­ლი­ო­ში ასეა). ჩვე­ნი უნი­ვერ­სი­ტე­ტე­ბის მე­ნეჯ­მენ­ტი კი, კვლე­ვე­ბის გან­ვი­თა­რე­ბის მხრივ, მხო­ლოდ ამ ადა­მი­ა­ნე­ბის მი­მართ არის ან­გა­რიშ­ვალ­დე­ბუ­ლი. ცხა­დია, გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბის მი­ღე­ბის დროს არა­ვინ შე­იზღუ­დავს თავს და არა­ვინ აწყე­ნი­ნებს ან­გა­რიშ­ვალ­დე­ბუ­ლე­ბის სუ­ბი­ექ­ტებს.

კა­ლი­ფორ­ნი­ის სის­ტე­მის მთე­ლი ხიბ­ლიც ესაა - არის რე­გენ­ტ­თა საბ­ჭო, რო­მე­ლიც ერ­თი­ა­ნად ით­ვა­ლის­წი­ნებს თა­ნა­მედ­რო­ვე მეც­ნი­ე­რე­ბის მოთხოვ­ნებს და სა­ზო­გა­დო­ე­ბის გა­მოწ­ვე­ვებს და კვლე­ვით უნი­ვერ­სი­ტე­ტებ­საც ამ ჭრილ­ში უყუ­რებს. ამ უნი­ვერ­სი­ტე­ტე­ბის მმარ­თ­ვე­ლო­ბა, რე­გენ­ტე­ბის საბ­ჭო­ე­ბის გავ­ლით ან­გა­რიშ­ვალ­დე­ბუ­ლია არა შტატ­ში არ­ჩევ­ნე­ბის და პრო­ტეს­ტის ორ­გა­ნი­ზე­ბა/არა­ორ­გა­ნი­ზე­ბის მი­მართ, არა­მედ უნი­ვერ­სი­ტე­ტის გა­რეთ არ­სე­ბუ­ლი სა­ზო­გა­დო­ე­ბის მი­მართ.

სტუ­დენ­ტებს რომ ამ­გ­ვა­რი სა­კითხე­ბი აინ­ტე­რე­სებთ, ეს კარ­გია, მაგ­რამ თით­ქოს­და ძა­ლი­ან დე­მოკ­რა­ტი­უ­ლი პა­სუ­ხი, რომ ეს სა­კითხე­ბი უნი­ვერ­სი­ტეტ­მა უნ­და გა­დაწყ­ვი­ტო­სო, უაზ­როა: ჩვენს სის­ტე­მა­ში ამ პრობ­ლე­მებს უნი­ვერ­სი­ტე­ტის მმარ­თ­ვე­ლო­ბა ვე­რა­ნა­ი­რად ვერ გა­დაწყ­ვეტს. არა­და, სა­კითხის მარ­ტი­ვად გა­დაწყ­ვე­ტა შე­იძ­ლე­ბა - ჩვენ გვინ­და პო­ლი­ტი­კო­სე­ბი, რომ­ლე­ბიც იტყ­ვი­ან, რომ არ სურთ გა­ნათ­ლე­ბის ინ­ს­ტი­ტუ­ტე­ბის პო­ლი­ტი­კუ­რად გა­მო­ყე­ნე­ბა არ­ჩევ­ნე­ბის­თ­ვის და სურთ ცოდ­ნის ეკო­ნო­მი­კის, რო­გორც ყო­ვე­ლი მო­ქა­ლა­ქის კე­თილ­დღე­ო­ბის შე­საძ­ლებ­ლო­ბის, გან­ვი­თა­რე­ბა სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში. თუ მი­ზა­ნი ესაა, ყვე­ლა­ფე­რი გა­მო­ვა.

რაც შე­ე­ხე­ბა სკო­ლის გა­მოყ­ვა­ნას არ­სე­ბუ­ლი მდგო­მა­რე­ო­ბი­დან - ვინც ცო­ტას მა­ინც ფიქ­რობს სკო­ლა­ზე, ეჭ­ვი არა­ვის ეპა­რე­ბა, რომ გა­მო­სა­ვა­ლი ხელ­ფა­სე­ბის ზრდაა. პე­და­გო­გის მი­ნი­მა­ლუ­რი ხელ­ფა­სი GDP-ს ტო­ლი უნ­და იყოს. მხო­ლოდ ამის შემ­დეგ გან­ვი­თარ­დე­ბა სას­კო­ლო გა­ნათ­ლე­ბა. ეს შე­უძ­ლე­ბე­ლი სუ­ლაც არ არის. გვე­უბ­ნე­ბი­ან, რომ ბი­უ­ჯე­ტი ცო­ტაა და რა თქმა უნ­და, ასეა, მაგ­რამ გა­ვიხ­სე­ნოთ, რომ ბავ­შ­ვე­ბი ერ­თი სე­მეს­ტ­რის გან­მავ­ლო­ბა­ში სკო­ლა­ში 8-12 სა­განს სწავ­ლო­ბენ. 6 სა­გან­ზე მე­ტით დატ­ვირ­თ­ვის შემ­თხ­ვე­ვა­ში, რთულ­დე­ბა ახა­ლი ცოდ­ნის კონ­ს­ტ­რუ­ი­რე­ბა. სა­ჭი­როა ფუ­ლი შემ­ცი­რე­ბუ­ლი მას­წავ­ლებ­ლე­ბის კომ­პენ­სა­ცი­ის­თ­ვის - ად­ვი­ლია იშო­ვო ფუ­ლი ერ­თხელ, გა­და­უ­ხა­დო მას­წავ­ლებ­ლებს კომ­პენ­სა­ცია და შე­ამ­ცი­რო მა­თი რა­ო­დე­ნო­ბა, ვიდ­რე წლე­ბის გან­მავ­ლო­ბა­ში უაზ­როდ ხარ­ჯო. მას­წავ­ლებ­ლე­ბის და საგ­ნე­ბის რა­ო­დე­ნო­ბის შემ­ცი­რე­ბის შე­დე­გად, მი­ვალთ იმ ხელ­ფა­სამ­დე, რო­მე­ლიც სა­სურ­ვე­ლი და პრეს­ტი­ჟუ­ლი იქ­ნე­ბა. რო­დე­საც ვამ­ბობ, რომ მას­წავ­ლე­ბის ხელ­ფა­სი GDP-ს ტო­ლი უნ­და იყოს, იგუ­ლის­ხ­მე­ბა, რომ მას­წავ­ლებ­ლე­ბის მი­ნი­მა­ლუ­რი ხელ­ფა­სი უნ­და იყოს GDP-ს ტო­ლი: ანუ, 500-600 ლა­რი თვე­ში.

თუ მკითხავთ, რო­გორ უნ­და შემ­ცირ­დეს საგ­ნე­ბი, გეტყ­ვით, რომ მე-10 კლა­სამ­დე ფი­ზი­კის, მა­ტე­მა­ტი­კის, ბი­ო­ლო­გი­ის, ეკო­ლო­გი­ის, ის­ტო­რი­ის, გე­ოგ­რა­ფი­ის და სხვა საგ­ნე­ბის ცალ-ცალ­კე სწავ­ლას დი­დი აზ­რი არ აქვს: სამ­ყა­რო­ზე მეც­ნი­ე­რუ­ლი წარ­მოდ­გე­ნე­ბის სის­ტე­მა, რო­მე­ლიც ბავ­შ­ვ­მა უნ­და იცო­დეს, სა­ნამ მე-10 კლასს მი­აღ­წევს და და­ახ­ლო­ე­ბით შე­არ­ჩევს სა­სურ­ველ მი­მარ­თუ­ლე­ბას, სულ ოთხია - ჰუ­მა­ნი­ტა­რუ­ლი, სო­ცი­ა­ლუ­რი, სა­ბუ­ნე­ბის­მეტყ­ვე­ლო და ზუს­ტი მეც­ნი­ე­რე­ბე­ბი. კონ­ცეპ­ტუ­ა­ლუ­რი სა­კითხია ამ გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბამ­დე მის­ვ­ლა: აქ გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბის გზა არა მას­წავ­ლებ­ლე­ბის შე­სა­ხებ ზრუნ­ვა­ზე, არა­მედ, მას­წავ­ლებ­ლე­ბის არ­ჩევ­ნებ­ში გა­მო­ყე­ნე­ბა/არ­გა­მო­ყე­ნე­ბის გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბა­ზე გა­დის. პე­და­გო­გებს ისევ არ­ჩევ­ნე­ბის გა­მო არ ამ­ცი­რე­ბენ. ძა­ლი­ან კარ­გიც რომ იყოს მას­წავ­ლე­ბე­ლი 300 ლა­რი­ა­ნი ხელ­ფა­სით, ის კარ­გად ვერ ას­წავ­ლის, იმი­ტომ, რომ სულ ფიქ­რობს, ოჯა­ხი­სათ­ვის სა­ჭი­რო და­ნარ­ჩე­ნი ფუ­ლი სად იშო­ვოს. რა თქმა უნ­და, არ­სე­ბო­ბენ ენ­თუ­ზი­ას­ტი და/ან ოჯა­ხის შე­მო­სავ­ლით უზ­რუნ­ველ­ყო­ფი­ლი მას­წავ­ლებ­ლე­ბიც, მაგ­რამ ესე­ნი ერ­თე­უ­ლე­ბი არი­ან. უნ­და შემ­ცირ­დეს საგ­ნე­ბის რა­ო­დე­ნო­ბა, მას­წავ­ლებ­ლე­ბის რა­ო­დე­ნო­ბა და დარ­ჩე­ნი­ლებ­ზე გა­და­ნა­წილ­დეს არ­სე­ბუ­ლი ბი­უ­ჯე­ტი. მა­შინ მარ­თ­ლაც გახ­დე­ბა მას­წავ­ლებ­ლის მი­ნი­მა­ლუ­რი ხელ­ფა­სი 500-600 ლა­რი და პრო­ფე­სი­აც პრეს­ტიჟს შე­ი­ძენს.

- მიმ­დი­ნა­რე პო­ლი­ტი­კურ პრო­ცე­სებს თუ შე­ვე­ხე­ბით, ეს მიგ­ვიყ­ვანს იქამ­დე, რომ ბო­ლოს და ბო­ლოს გა­ნათ­ლე­ბის სის­ტე­მა გა­თა­ვი­სუფ­­დე­ბა პო­ლი­ტი­კის­გან? რაც დღეს ხდე­ბა არის ჯან­სა­ღი პო­ლი­ტი­კუ­რი ცხოვ­რე­ბა?

- დღეს რაც ხდე­ბა სა­ქათ­ვე­ლო­ში, არის პო­ლი­ტი­კუ­რი ცხოვ­რე­ბის და­საწყი­სი და სულ არ არის ცუ­დი - ქა­რიზ­მა­ტუ­ლი ლი­დე­რე­ბი მა­ინ­ც­და­მა­ინც აქ­ტი­უ­რად აღარ მო­ნა­წი­ლე­ო­ბენ ყო­ველ­დღი­ურ პო­ლი­ტი­კურ ცხოვ­რე­ბა­ში. შე­სა­ბა­მი­სად, დი­დი უმ­რა­ლე­სო­ბის მი­ერ არა­ვის სიტყ­ვა არ აღიქ­მე­ბა აბ­სო­ლუ­ტურ ჭეშ­მა­რი­ტე­ბად. პარ­ლა­მენ­ტ­ში დის­კუ­სი­ე­ბია, რა­ღაც კა­ნო­ნი გა­დის, ან არ გა­დის, აქ­ტი­უ­რო­ბენ არა­სამ­თავ­რო­ბო ორ­გა­ნი­ზა­ცი­ე­ბი... ეს პო­ლი­ტი­კუ­რი ცხოვ­რე­ბის და­საწყი­სია და თუ არ ჩავ­თ­ვ­ლით იმ გავ­ლე­ნას სა­ზო­გა­დო­ე­ბა­ზე, რაც დი­დი რა­ო­დე­ნო­ბით პა­ტიმ­რე­ბის გა­მოშ­ვე­ბამ გა­მო­იწ­ვია, სხვა პო­ლი­ტი­კურ მოვ­ლე­ნებს დღეს მა­ინ­ც­და­მა­ინც დი­დი სა­ზო­გა­დო­ებ­რი­ვი წო­ნა არ აქვთ. ნელ-ნე­ლა უკ­ვე ვხე­დავთ და­ყო­ფას პო­ლი­ტი­კურ და არა­პო­ლი­ტი­კურ სა­ზო­გა­დო­ე­ბე­ბად, რაც, ჩე­მი აზ­რით, კარ­გია.

- თუმ­ცა, სა­ხე­ზეა ტრა­დი­ცი­­ლი ში­და პო­ლი­ტი­კუ­რი და­პი­რის­პი­რე­ბა - ასე იყო ჩვენს ქვე­ყა­ნა­ში ყვე­ლა მთავ­რო­ბის დროს და­მო­­კი­დებ­ლო­ბის მო­პო­ვე­ბის შემ­დეგ. რო­გორ გგო­ნი­ათ, ამ ჯერ­ზე მი­ვი­ღეთ ახა­ლი პო­ლი­ტი­კუ­რი ძა­ლა?

- დი­ახ, ტრა­დი­ცი­უ­ლი არის, მაგ­რამ ეს შემ­თხ­ვე­ვა (ალა­სა­ნი­ას გუნ­დ­სა და კო­ა­ლი­ცი­ას შო­რის გან­ხეთ­ქი­ლე­ბა) გა­ცი­ლე­ბით სწრა­ფად მოხ­და.

ახა­ლი ძა­ლა არ ნიშ­ნავს ახალ ქურ­თუკს - ჩვენ­ში ასე ეს­მით, რომ ვი­ღაც ჩა­იც­ვამს ახ­ლე­ბუ­რად და ეს არის ახა­ლი ძა­ლა. შე­იძ­ლე­ბა ახა­ლი სა­ხე­ე­ბი არც იყოს კარ­გი, მაგ­რამ კარ­გია, რომ ახა­ლი სა­ხე­ე­ბის მო­ლო­დი­ნი არ­სე­ბობს. ეს იმას ნიშ­ნავს, რომ არ­სე­ბუ­ლე­ბის ძა­ლი­ან დი­დი იმე­დი არა­ვის აქვს. თუ ასე მი­ვე­დით შემ­დეგ არ­ჩევ­ნე­ბამ­დე, კი­დევ უფ­რო და­ყო­ფი­ლი პარ­ლა­მენ­ტი გვექ­ნე­ბა, რაც სულ არ არის ცუ­დი, რად­გან ეს ვი­თა­რე­ბა პო­ლი­ტი­კურ სუ­ბი­ექ­ტებს ერ­თ­მა­ნეთ­თან მო­ლა­პა­რა­კე­ბებს აიძუ­ლებს.

რა თქმა უნ­და, სე­რი­ო­ზუ­ლი პრობ­ლე­მაა რუ­სე­თი. იქი­დან გა­მომ­დი­ნა­რე, რომ ის ჯერ­ჯე­რო­ბით ორ ფრონ­ტ­ზე ვერ იბ­რ­ძო­ლებს - უკ­რა­ი­ნა­ში ბრძო­ლას სა­ქარ­თ­ვე­ლოს ვერ და­უ­მა­ტებს, - ფარ­თო­მას­შ­ტა­ბი­ან ანექ­სი­ას უახ­ლო­ეს მო­მა­ვალ­ში არ უნ­და ვე­ლო­დოთ. თუმ­ცა, თუ უკ­რა­ი­ნა­ში სწრა­ფი მარ­ცხი გა­ნი­ცა­და, ან, პუ­ტინ­მა ჩათ­ვა­ლა, რომ ის მარ­ცხ­დე­ბა, შე­იძ­ლე­ბა შე­მო­ვი­დეს კი­დევ ჯა­რით.

ჩემ­თ­ვის მთა­ვა­რი სა­კითხი ის კი არ არის, 15 ნო­ემ­ბერს რამ­დე­ნი ადა­მი­ა­ნი მი­ვა აქ­ცი­ა­ზე, ჩემ­თ­ვის მთა­ვა­რი სა­კითხია, თუ რამ­დე­ნი აიღებს ხელ­ში იარაღს რუ­სე­თის შე­მოჭ­რის შემ­თხ­ვე­ვა­ში. სწო­რედ ეს არ ვი­ცით დღეს. 2008 წლის­თ­ვის იმ­დე­ნად დი­დი ხარ­ჯე­ბი იყო გა­ღე­ბუ­ლი ბი­უ­ჯე­ტი­დან თავ­დაც­ვა­ზე, იმ­დენს ლა­პა­რა­კობ­დ­ნენ, ძა­ლი­ან მა­გა­რი ჯა­რი გვყავ­სო, რომ არც არა­ვინ იფიქ­რებ­და, თუ ჯარს დახ­მა­რე­ბა და­ჭირ­დე­ბო­და. თუმ­ცა, ვფიქ­რობ, მა­შინ PR არას­წო­რად წა­რი­მარ­თა - უნ­და აეხ­ს­ნათ, რომ ქვეყ­ნის და­მო­უ­კი­დებ­ლო­ბა და თა­ვი­სუფ­ლე­ბა ყო­ვე­ლი მო­ქა­ლა­ქის პა­სუ­ხის­მ­გებ­ლო­ბაა, რად­გან მხო­ლოდ და­მო­უ­კი­დე­ბელ და თა­ვი­სუ­ფალ ქვე­ყა­ნა­ში აქვს ყვე­ლა­ზე მა­ღა­ლი შან­სი თი­თო­ე­ულ მო­ქა­ლა­ქეს, მი­აღ­წი­ოს რა­საც უნ­და. ამას, მით უმე­ტეს ახ­ლა, არ ხსნი­ან. თან, ძა­ლი­ან ბევ­რი მის­ტი­რის საბ­ჭო­თა კავ­შირს და ბევრს სე­რი­ო­ზუ­ლად სჯე­რა, რომ სსრკ-ს დროს თა­ვი­სუფ­ლე­ბი იყ­ვ­ნენ. ასეთ ხალხს ვერ შეც­ვ­ლი, მაგ­რამ ახალ თა­ო­ბას უნ­და უთხ­რა, რომ ერ­თა­დერ­თი შან­სი, გახ­დე ყვე­ლა­ფე­რი, რა­საც მო­ი­სურ­ვებ, გაქვს და­მო­უ­კი­დე­ბელ, თა­ვი­სუ­ფალ ქვე­ყა­ნა­ში. დაპყ­რო­ბი­ლი ქვე­ყა­ნის მო­ქა­ლა­ქეს ამის შან­სი არ აქვს.

- ანა­ლი­ტი­კო­სებს თუ და­ვუ­ჯე­რებთ, ჩვე­ნი ქვეყ­ნის და­სავ­ლუ­რი კურ­სი საფ­­თხე­შია. ამის ნიშ­ნე­ბად, სხვა დე­ტა­ლებ­თან ერ­თად, სა­ხელ­დე­ბა - ჩვენს ოკუ­პა­ცი­­ზე ნაკ­ლე­ბი სა­უბ­რე­ბი სა­ერ­თა­შო­რი­სო არე­ნა­ზე, ავა­რეთ-კა­ხე­თის გზის მშე­ნებ­ლო­ბა და კი­დევ ერ­თი გახ­­ნი­ლი გზა ოკუ­პან­ტის­­ვის, რუ­სუ­ლი პრო­პა­გან­დის მომ­­ლავ­რე­ბა, მავ­თულ­­ლარ­თე­ბის მა­ტე­ბის მი­­ხე­და­ვად - დუ­მი­ლი. სომ­ხუ­რი მე­დი­­დან ისიც შე­ვიტყ­ვეთ, რომ რუ­სეთ-სა­ქარ­­ვე­ლოს რკი­ნიგ­ზის აფხა­ზე­თის მო­ნაკ­ვე­თის გახ­­ნა­ზე მო­ლა­პა­რა­კე­ბე­ბი მიმ­დი­ნა­რე­ობს და ა.შ. თქვენ ხე­დავთ კურ­სის ცვლი­ლე­ბის სა­ში­შორ­ბას?

- რაც არ უნ­და პრო­პა­გან­დის­ტუ­ლი პო­ლი­ტი­კა ჩა­ა­ტა­რონ რუ­სებ­მა, დღე­ვან­დე­ლი სო­ცი­ა­ლუ­რი მე­დია იმ­დე­ნად ძლი­ე­რია, რომ "სპუტ­ნი­კით" ვერ გა­და­ფა­რავ...

- თუმც, ინ­ტერ­ნე­ტი რე­გი­­ნებს ნაკ­ლე­ბად აქვთ. სა­მა­გი­­როდ, იქ ცხოვ­რე­ბაც გა­ცი­ლე­ბით ჭირს, უმუ­შევ­რო­ბაა, სსრ კავ­ში­რი­სად­მი ნოს­ტალ­გი­აც ცოცხა­ლია...

- გე­თან­ხ­მე­ბით, ეგეც პრობ­ლე­მაა - მთე­ლი სა­ქარ­თ­ვე­ლოს ინ­ტერ­ნე­ტი­ზა­ცია მა­ინც უფ­რო PR აღ­მოჩ­ნ­და, ვიდ­რე რე­ა­ლო­ბა.

ვფიქ­რობ, რომ დღეს ერ­თა­დერ­თი საფ­რ­თხე არის რუ­სე­თის ჯა­რის შე­მოს­ვ­ლა. თან ლა­პა­რა­კია რამ­დე­ნი­მე წე­ლი­წად­ზე, სა­ნამ თა­ნა­მედ­რო­ვე სამ­ყა­რი ბო­ლომ­დე მიხ­ვ­დე­ბა რას წარ­მო­ად­გენს რუ­სე­თი. ყვე­ლა­ფე­რი და­მო­კი­დე­ბუ­ლია ისევ ჩვენს სა­ზო­გა­დო­ე­ბა­ზე. ეს ყვე­ლა­ფე­რი, რაც ჩა­მოთ­ვა­ლეთ, თა­ვის­თა­ვად, რუ­სე­თის მი­მართ პო­ლი­ტი­კის შერ­ბი­ლე­ბის გარ­კ­ვე­ულ ნიშ­ნებს შე­ი­ცავს, მაგ­რამ სა­ქარ­თ­ვე­ლოს ად­გი­ლი რე­გი­ონ­ში ნელ-ნე­ლა გა­სა­გე­ბი ხდე­ბა სა­ერ­თა­შო­რი­სო დე­მოკ­რა­ტი­უ­ლი ქვეყ­ნე­ბის ერ­თო­ბის­თ­ვის, და თუ ჩვენ ღირ­სე­უ­ლად და­ვი­ცავთ თავს, რუ­სეთს ამის სა­შუ­ა­ლე­ბას არა­ვინ არ მის­ცემს. ვი­მე­ო­რებ - მხო­ლოდ იმ შემ­თხ­ვე­ვა­ში, თუ თავს და­ვი­ცავთ და რუ­სე­თის ჯა­რის შე­მოს­ვ­ლას იარა­ღით ხელ­ში შევ­ხ­ვ­დე­ბით.

გარ­და ამი­სა, პრობ­ლე­მა ისაა, რომ რუ­სე­თი უკონ­ტ­რო­ლოა, პუ­ტი­ნი არა­ა­დეკ­ვა­ტუ­რია. ახ­ლან­დე­ლი მთავ­რო­ბის მცდე­ლო­ბე­ბი, რა­ღაც და­ეთ­მოთ რუ­სე­თის­თ­ვის - გან­წი­რუ­ლია უნა­ყო­ფო­ბის­თ­ვის. სა­ქარ­თ­ვე­ლოს ყვე­ლა მთავ­რო­ბა ცდი­ლობ­და რუ­სეთ­თან ურ­თი­ერ­თო­ბის და­ლა­გე­ბას და ეს პო­ლი­ტი­კოს­მა უნ­და სცა­დოს კი­დეც, მაგ­რამ ყვე­ლა ცდე­ბო­და - რუ­სე­თის მმარ­თ­ვე­ლო­ბა­ში პუ­ტი­ნის­გან დი­დად გან­ს­ხ­ვა­ვე­ბუ­ლი რუ­სი არ მო­ვა. მათ ყვე­ლას ბავ­შ­ვო­ბი­დან ზრდი­ან ასე, სკო­ლა­ში უყა­ლი­ბე­ბენ იმ­პე­რი­ულ იდენ­ტო­ბას. რუ­სე­თის სა­თა­ვე­ში უკე­თე­სი რუ­სი მა­ნამ არ მო­ვა, სა­ნამ რუ­სუ­ლი სას­კო­ლო სა­ხელ­მ­ძღ­ვა­ნე­ლო­ე­ბი ძი­რე­უ­ლად არ შე­იც­ვ­ლე­ბა. ეს კი ხან­გ­რ­ძ­ლი­ვი პრო­ცე­სია.

პრობ­ლე­მა ისაა, რომ ქარ­თ­ველ პო­ლი­ტი­კო­სებს არ აქვთ კარ­გი პო­ლი­ტი­კუ­რი გა­ნათ­ლე­ბა და რუს პო­ლი­ტი­კო­სებ­ზე რუ­სუ­ლი იდენ­ტო­ბის კუთხით კი არ ფიქ­რო­ბენ, არა­მედ ქარ­თუ­ლი იდენ­ტო­ბის კუთხით უყუ­რე­ბენ მათ და მსგავ­სი მენ­ტა­ლო­ბის ჰგო­ნი­ათ: არც ეს­მით რა­ტო­მაა ის რუ­სი ასე­თი, არ იცი­ან, რომ რუ­სე­თის­თ­ვის უკ­რა­ი­ნა და სა­ქარ­თ­ვე­ლო ყვე­ლა­ზე მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვა­ნი ქვე­ყა­ნაა, რად­გან რუ­სუ­ლი იმ­პე­რი­უ­ლი მი­თის მი­ხედ­ვით, ამ ორ ქვე­ყა­ნა­ზე გა­დის რუ­სე­თის გზა აღ­მო­სავ­ლეთ­ში და რო­გორც ეს გე­რონ­ტი ქი­ქო­ძის ამას წი­ნათ კვლა­ვაღ­მო­ჩე­ნილ წე­რილ­შია, ამი­ტომ რუ­სე­თი ამ ორ ქვე­ყა­ნას თა­ვი­სი ნე­ბით არა­სო­დეს დათ­მობს.

გახ­სოვთ, რა მოხ­და გერ­მა­ნი­ა­ში მე­ო­რე მსოფ­ლიო ომის შემ­დეგ? - მთლი­ა­ნად უნ­და შე­იც­ვა­ლოს ამ ხალ­ხის ცნო­ბი­ე­რე­ბა. გერ­მა­ნულ­მა სა­ზო­გა­დო­ე­ბამ ფა­შის­ტუ­რი სის­ტე­მა და­უშ­ვა და თან ყვე­ლა­ზე ცუ­დი ფორ­მით. იმ დროს ეს­პა­ნეთ­შიც და იტა­ლი­ა­შიც იყო ფა­შიზ­მი, მაგ­რამ ასე­თი ფორ­მით არა. რუ­სე­თი თუ შე­იც­ვ­ლე­ბა, ეს დი­დი ხნის მე­რე მოხ­დე­ბა. "პრო­ექ­ტი", რომ მე კარ­გად მო­ვიქ­ცე­ვი და ის რა­ღა­ცას დათ­მობს, - აბ­სო­ლუ­ტუ­რად გა­მო­რიცხუ­ლია.

მე­ო­რე მხრივ, ისიც ძა­ლი­ან კარ­გად უნ­და ავ­ხ­ს­ნათ, რომ არც ერთ ქარ­თ­ველს არ შე­უშ­ვე­ბენ რუ­სულ ელი­ტა­ში, ეს უნ­და და­ი­ვიწყოს ყვე­ლამ, ვი­საც ამის იმე­დი აქვს, რად­გან რუ­სეთ­ში უამ­რა­ვი და­საკ­მა­ყო­ფი­ლე­ბე­ლი პო­ტენ­ცი­უ­რი ელი­ტა არ­სე­ბობს და ქარ­თ­ვე­ლე­ბის­თ­ვის ვე­რა­ვინ მო­იც­ლის.

აფხა­ზე­თის ანექ­სია, ცხა­დია, პრობ­ლე­მაა, და გა­საპ­რო­ტეს­ტე­ბე­ლია, მაგ­რამ რას გა­ა­კე­თებს რუ­სე­თი ისეთს, რა­საც დე­ფაქ­ტოდ არ აკე­თებს?! თან, დღი­თიდღე იზ­რ­დე­ბა აფხა­ზუ­რი პო­ლი­ტი­კუ­რი ელი­ტის უკ­მა­ყო­ფი­ლე­ბა ამ პრო­ცე­სით.

- 15 ნო­ემ­­რის აქ­ცი­ის ლო­ზუნგს "არა ანექ­სი­ას" უმ­რავ­ლე­სო­ბა იზი­­რებს, მაგ­რამ ამის მი­­ხე­და­ვად, აქ­ცი­­სად­მი არა­ერ­­­ვა­რო­ვა­ნი და­მო­კი­დე­ბუ­ლე­ბაა. ზოგს ორ­გა­ნი­ზა­ტო­რე­ბი არ მოს­წონს და მა­თი გულ­­­ფე­ლო­ბის არ სჯე­რა. ფაქ­ტია, ამ სა­კითხ­შიც კი ვერ ვხე­დავთ ერ­თი­­ნო­ბას. თქვენ რო­გორ უყუ­რებთ ამ აქ­ცი­ას?

- ანექ­სი­ის გაპ­რო­ტეს­ტე­ბა ყო­ველ­თ­ვის სწო­რია. ეს პო­ლი­ტი­კუ­რი აქ­ციაა და ჩემ­თ­ვის ძა­ლი­ან სა­ინ­ტე­რე­სოა - აქ­ცი­ა­ზე მი­სულ ადა­მი­ან­თა რა­ო­დე­ნო­ბით იმას კი არ გა­ვი­გებ, ვინ უჭერს მხარს ხე­ლი­სუფ­ლე­ბას, ან ნა­ცი­ო­ნა­ლურ მოძ­რა­ო­ბას, არა­მედ ჩემ­თ­ვის ამ აქ­ცი­ით გა­სა­გე­ბი იქ­ნე­ბა რამ­დე­ნი პრო­ცენ­ტია მზად შე­ე­წი­ნა­აღ­მ­დე­გოს რუ­სეთს შე­მოჭ­რის შემ­თხ­ვე­ვა­ში.

maia chalaganidze
სხვა სიახლეები
22 ოქტომბერი, 2016 ნიკა რურუა: ამ ბრძოლით ხელისუფლებას საკუთარი სიბრიყვისგან და მომავალი შეცდომებისგან ვიცავთ
01 მარტი, 2016 აკადემიური წერის კულტურა, ნაფიცი მსაჯულები და გენდერული კვოტირება
18 თებერვალი, 2016 ევროპა იბრუნებს ვაჟა ფშაველას
26 იანვარი, 2016 რომან გოცირიძე: გაზპრომი პოლიტიკური იარაღია რუსეთის ხელში
11 ნოემბერი, 2015 გიგი თევზაძე: ჩვენ ახლა არა უუნარო, არამედ ანტიუნარების მქონე საზოგადოება ვართ
01 ივლისი, 2015 მთავრობა არის უუნარო, წარუმატებელი, არაეფექტური და უკვე ძალზე არაპოპულარულიც
15 მაისი, 2015 დღეს სახელმწიფო ღარიბი ხალხის სურვილებზე დგას
28 აპრილი, 2015 ”შესაძლოა, გვიან შემოდგომაზე დამძიმდეს მდგომარეობა”
24 აპრილი, 2015 ”თუ ტარიფი არ გაიზარდა, მომავალი ზამთარი იქნება ბნელი და ცივი”
17 აპრილი, 2015 პროკურატურის უგუნურება, რომლითაც სახელმწიფო ზარალდება