ვერ ვი­ზი­ა­რებ მიდ­გო­მას - უფ­რო მე­ტი რომ გვეყ­ვი­რა, რა­ღაც შე­იც­ვ­ლე­ბო­და
28 ნოემბერი, 2014
1462
print

ინ­ტერ­ვიუ სა­ქარ­­ვე­ლოს პრე­მი­ერ მი­ნის­­რის სპე­ცი­­ლურ წარ­მო­მად­გე­ნელ­თან რუ­სეთ­თან ურ­თი­ერ­თო­ბის სა­კითხებ­ში ზუ­რაბ აბა­ში­ძეს­თან

 

მაია ჭა­ლა­გა­ნი­ძე

 - სოჭ­ში, პუ­ტინ­სა და აფხა­ზე­თის დე­ფაქ­ტო პრე­ზი­დენტ ხა­ჯიმ­ბას შო­რის გა­ფორ­­და ახა­ლი ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბა "მო­კავ­ში­რე­­ბი­სა და სტრა­ტე­გი­­ლი პარ­­ნი­­რო­ბის შე­სა­ხებ." რა სა­პა­სუ­ხო ნა­ბი­ჯე­ბის გა­დად­­მას აპი­რებს სა­ქარ­­­ვე­ლოს ხე­ლი­სუფ­ლე­ბა უახ­ლო­ეს მო­მა­ვალ­ში?

- და­ვიწყებ ამ ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბის პო­ლი­ტი­კუ­რი შე­ფა­სე­ბით. ჩვე­ნი მხრი­დან არა­ერ­თი მკაც­რი გან­ცხა­დე­ბა გა­კეთ­და და პრე­მი­ერ-მი­ნის­ტ­რ­მაც ანექ­სი­ის­კენ გა­დად­გ­მულ მო­რიგ ნა­ბი­ჯად შე­ა­ფა­სა ეს ე.წ ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბა. მის გან­ცხა­დე­ბა­ში დაგ­მო­ბი­ლია ეს ნა­ბი­ჯი. გარ­და ამი­სა, პრე­მი­ე­რი მო­უ­წო­დებს სა­ერ­თა­შო­რი­სო თა­ნა­მე­გობ­რო­ბას, შე­ფა­სე­ბა მის­ცენ ე.წ. ახალ ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბას.

- სა­პა­სუ­ხო ნა­ბი­ჯე­ბად რა გე­სა­ხე­ბათ?

- სა­ერ­თა­შო­რი­სო ბერ­კე­ტე­ბის მაქ­სი­მა­ლუ­რად ამოქ­მე­დე­ბა, აქ­ტი­უ­რი ქმე­დე­ბა ორ­მ­ხ­რივ და მრა­ვალ­მ­ხივ ფორ­მა­ტებ­ში, სა­ერ­თა­შო­რი­სო აზ­რის მო­ბი­ლი­ზე­ბა. ეს ნა­ბი­ჯე­ბი უკ­ვე იდ­გ­მე­ბა; უნ­და ამოქ­მედ­დეს სის­ტე­მუ­რი მიდ­გო­მა ახ­ლო და სა­შუ­ა­ლო მო­მავ­ლის­თ­ვის. ხე­ლი­სუფ­ლე­ბის ყვე­ლა შე­სა­ბა­მი­სი შტო უნ­და ჩა­ერ­თოს ამ საქ­მე­ში. წამ­ყ­ვა­ნი რო­ლი კი სა­გა­რეო უწყე­ბამ უნ­და შე­სას­რუ­ლოს.

ოპო­ნენ­ტის საქ­მეც ისაა, რომ აკ­რი­ტი­კოს ხე­ლი­სუფ­ლე­ბა და მათ­გან მსმე­ნია, რომ პრე­ვენ­ცი­უ­ლი ნა­ბი­ჯე­ბი უნ­და გა­დაგ­ვედ­გა, რა­თა თა­ვი­დან აგ­ვე­ცი­ლე­ბი­ნა მოს­კოვ­სა და სო­ხუმს შო­რის აღ­ნიშ­ნუ­ლი დო­კუ­მენ­ტის გა­ფორ­მე­ბა. სათ­ქ­მე­ლად იოლია. შე­იძ­ლე­ბა ბევ­რი ვიმ­ს­ჯე­ლოთ. მაგ­რამ, პი­რა­დად მე ვერ ვი­ზი­ა­რებ იმ მიდ­გო­მას, რომ უფ­რო მე­ტი რომ გვეყ­ვი­რა, რა­ღაც შე­იც­ვ­ლე­ბო­და.

რო­დე­საც რუ­სეთ­თან ორ­მ­ხ­რი­ვი დი­ა­ლო­გი და­ვიწყეთ 2 წლის წინ, სხვა ვი­თა­რე­ბა იყო რე­გი­ონ­ში. მე­რე და­იწყო დრა­მა უკ­რა­ი­ნა­ში და და­სავ­ლე­თი მთლი­ა­ნად იყო კონ­ცენ­ტ­რი­რე­ბუ­ლი ამ ქვე­ყა­ნა­ში გან­ვი­თა­რე­ბულ მოვ­ლე­ნებ­ზე...

- ასე­ვე არა­საკ­მა­რი­სად ჩან­და ჩვე­ნი რე­აქ­ცია უკ­რა­­ნის მოვ­ლე­ნებ­ზე, პრე­მი­ერ­მა ღა­რი­ბაშ­ვილ­მაც გა­ნაცხა­და უცხო­ურ მე­დი­­ში და ექ­­­რე­მი­ერ­მა ივა­ნიშ­ვილ­მაც, რომ რუ­სე­თი გან­­რახ­ვა ამ ტე­რი­ტო­რი­­ბის ანექ­სია არ იყო. თქვე­ნი აზ­რით, ეს იყო სა­ერ­თა­შო­რი­სო თა­ნა­მე­გობ­რო­ბის­­ვის გა­და­სა­ცე­მი სწო­რი მე­სი­ჯი?

- რუ­სე­თი ახ­ლა ისეთ ის­ტო­რი­ულ პე­რი­ოდს გა­დის, რომ დარ­წ­მუ­ნე­ბუ­ლი ვარ, ჩვე­ნი პრობ­ლე­მე­ბის­თ­ვის სა­ერ­თა­შო­რი­სო არე­ნა­ზე გრა­დუ­სი რომც მოგ­ვე­მა­ტე­ბი­ნა, და­სავ­ლე­თის ზე­წო­ლა მოს­კოვ­ზე გავ­ლე­ნას ვერ იქო­ნი­ებ­და. თუმ­ცა ასე­თი მუ­შა­ო­ბა ჩვენს პარ­ტ­ნი­ო­რებ­თან მუ­დამ მიმ­დი­ნა­რე­ობ­და და მეც მი­მი­ღია ამა­ში მო­ნა­წო­ლე­ო­ბა. ამ ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბის და­დე­ბა­ზე ჯერ კი­დევ აგ­ვის­ტომ­დე და­იწყო პრაქ­ტი­კულ ჭრილ­ში სა­უ­ბა­რი. აფხა­ზეთ­ში ხე­ლი­სუფ­ლე­ბის შეც­ვ­ლის შემ­დეგ კი ეს პრო­ცე­სი დაჩ­ქარ­და. და­სავ­ლე­თი­დან რე­აქ­ცი­ე­ბი იყო, მაგ­რამ მა­შინ მე­ტის მო­ლო­დი­ნი არ გვქო­ნია, რად­გან უკ­რა­ი­ნის მოვ­ლე­ნებ­მა რა­დი­კა­ლუ­რად შეც­ვა­ლა ვი­თა­რე­ბა ევ­რო­პა­ში.

- თქვენ არ თვლით, რომ ჩვე­ნი სა­კითხი ყვე­ლა ტრი­ბუ­ნი­დან მიბ­მუ­ლი უნ­და ყო­ფი­ლი­ყო უკ­რა­­ნა­ზე? ეთან­­მე­ბით პრე­მი­ერს, რომ ყი­რი­მი­სა და აფხა­ზე­თის კონ­­ლიქ­ტე­ბი გან­­­ვა­ვე­ბუ­ლია?

- ბევ­რი სა­ერ­თოა და პრე­მი­ერ­მა რამ­დე­ნი­მე­ჯერ ხაზ­გას­მით აღ­ნიშ­ნა ეს. მაგ­რამ უკ­რა­ი­ნა­ში ომი იყო, იქ ის­როდ­ნენ და და­სავ­ლე­თის ყუ­რადღე­ბა და რე­სურ­სი 100 პრო­ცენ­ტით იყო გა­დარ­თუ­ლი კი­ევ­ზე. ჩვენს პარ­ტ­ნი­ო­რებს მა­შინ არ ჰქონ­დათ შეგ­რ­ძ­ნე­ბა, რომ სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში ფორ­ს­მა­ჟო­რუ­ლი ვი­თა­რე­ბა იყო. ყვე­ლა დიპ­ლო­მა­ტი­უ­რი არ­ხით ვა­გე­ბი­ნებ­დით ჩვენს პარ­ტ­ნი­ო­რებს, რომ მზად­დე­ბო­და ასე­თი ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბა, მაგ­რამ მა­თი რე­აქ­ცია უკ­რა­ი­ნის ფონ­ზე არ იყო საკ­მა­რი­სად მწვა­ვე.

რაც ეხე­ბა ოპო­ზი­ცი­ის იმ საყ­ვე­დურს, რომ უკ­რა­ი­ნის მი­მართ ჩვენ ნაკ­ლე­ბი მხარ­და­ჭე­რა გა­მოვ­ხა­ტეთ - შე­გახ­სე­ნებთ, რომ პარ­ლა­მენ­ტ­მა მი­ი­ღო შე­სა­ბა­მი­სი რე­ზო­ლუ­ცი­ე­ბი, იყო პირ­ვე­ლი პი­რე­ბის მხარ­დამ­ჭე­რი გან­ცხა­დე­ბე­ბი, ჩვე­ნი დე­ლე­გა­ცი­ე­ბი და მათ შო­რის, ოპო­ზი­ცი­ის წარ­მო­ამ­დ­გენ­ლე­ბიც ყვე­ლა­ზე მე­ტად აქ­ტი­უ­რო­ბენ სა­ერ­თა­შო­რი­სო ფო­რუ­მებ­ზე, გვახ­სოვს რა ცხა­რე დე­ბა­ტე­ბი იყო ევ­რო­პის საბ­ჭოს პლატ­ფორ­მა­ზე. ჩვე­ნი ელ­ჩე­ბი ყველ­გან აქ­ტი­უ­რობ­დ­ნენ. რუ­სე­თის სა­გა­რეო საქ­მე­თა სა­მი­ნის­ტ­როს კო­მენ­ტა­რებს თუ ნა­ხავთ, დარ­წ­მუნ­დე­ბით, რომ ძალ­ზე უკ­მა­ყო­ფი­ლო­ე­ბი იყ­ვ­ნენ ჩე­ნი ქმე­დე­ბე­ბით სა­ერ­თა­შო­რი­სო ორ­გა­ნი­ზა­ცი­ებ­ში, მათ მი­აჩ­ნ­დათ, რომ ჩვენ "ზედ­მე­ტად ვახ­დენ­დით მუ­სი­რე­ბას" უკ­რა­ი­ნის თე­მა­ზე.

რაც ამ პა­ტა­რა ქვე­ყა­ნას შე­ეძ­ლო, მა­ტე­რი­ა­ლუ­რი დახ­მა­რე­ბა გა­ვი­ღეთ. უკ­რა­ი­ნე­ლი ბავ­შ­ვე­ბი და­სას­ვე­ნებ­ლად ჩა­მო­ვიყ­ვა­ნეთ... ანუ, პო­ლი­ტი­კუ­რი, მო­რა­ლუ­რი, ჰუ­მა­ნი­ტა­რუ­ლი მხარ­და­ჭე­რა გა­მოვ­ხა­ტეთ და ეს, რა თქმა უნ­და, გაგ­რ­ძელ­დე­ბა.

- უკ­რა­­ნის გა­მო რუ­სე­თის­­ვის და­სავ­ლე­თის მი­ერ და­წე­სე­ბულ სან­­ცი­ებს ჩვენ მხა­რი არ და­ვუ­ჭი­რეთ. ჩვენ სა­ერ­თა­შო­რი­სო მხარ­და­ჭე­რა სულ გვჭირ­დე­ბა და რო­გორ ფიქ­რობთ, ჩვე­ნი ეს პო­ზი­ცია წაგ­ვად­გე­ბა?

- ოპო­ნენ­ტე­ბი სან­ქ­ცი­ებ­თან არ­მი­ერ­თე­ბის გა­მო რო­ცა გვსაყ­ვე­დუ­რო­ბენ (მინ­და და­მი­კონ­კ­რე­ტონ ოპო­ნენ­ტებ­მა), კონ­კ­რე­ტუ­ლად რო­მელ სან­ქ­ცი­ებს უნ­და შე­ვერ­თე­ბო­დით?! ევ­რო­კავ­შირ­თან ასო­ცი­რე­ბუ­ლი ქვე­ყა­ნა ვართ და ჩვე­ნი სა­გა­რეო პო­ლი­ტი­კა შე­თან­ხ­მე­ბუ­ლად უნ­და იყოს წარ­მო­ე­ბუ­ლი, ყვე­ლა მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვან სა­ერ­თა­შო­რი­სო ნა­ბიჯ­ზე კონ­სულ­ტა­ცი­ებს გავ­დი­ვართ ჩვენ და­სავ­ლელ პარ­ტ­ნი­ო­რებ­თან. იმის მო­ლო­დი­ნი, რომ სა­ქარ­თ­ვე­ლოს გერ­მა­ნი­ა­ზე, ან საფ­რან­გეთ­ზე, ან აშშ-ზე მე­ტის გა­კე­თე­ბა შე­უძ­ლია და არ აკე­თებს, გა­და­ჭარ­ბე­ბუ­ლი მო­ლო­დი­ნია. ჩვენ სან­ქ­ცი­ის ყვე­ლა­ზე მა­ღა­ლი ფორ­მა გვაქვს გა­მო­ყე­ნე­ბუ­ლი რუ­სე­თის მი­მართ - 2008 წლის შემ­დეგ გაწყ­ვე­ტი­ლი გვაქვს დიპ­ლო­მა­ტი­უ­რი ურ­თი­ერ­თო­ბე­ბი - ამა­ზე მე­ტი სან­ქ­ცია წარ­მო­უდ­გე­ნე­ლია.

არც ერთ ქვე­ყა­ნას არ შე­უწყ­ვე­ტია სა­ვაჭ­რო ურ­თი­ერ­თო­ბე­ბი რუ­სეთ­თან. თვი­თონ რუ­სეთ­მა ჩა­უ­კე­ტა და­სავ­ლე­თის ზო­გი­ერთ პრო­დუქტს თა­ვი­სი ბა­ზა­რი, და­სავ­ლეთს ამ­გ­ვა­რი სან­ქ­ცი­ე­ბი არ შე­მო­უ­ღია. და­სავ­ლე­თის სან­ქ­ცი­ე­ბი არის მიზ­ნობ­რი­ვი - ფი­ნან­სურ სექ­ტორ­ზე, სა­ბან­კო სექ­ტორ­ზე, ცალ­კე­ულ ტექ­ნო­ლო­გი­ებ­ზე, პი­რებ­ზე და ა.შ. არც რე­გუ­ლა­რუ­ლი რე­ი­სე­ბი შე­უწყ­ვე­ტია არც ერთ ქვე­ყა­ნას რუ­სეთ­თან. მათ შო­რის, არ თვი­თონ უკ­რა­ი­ნას. გარ­და ამი­სა, უკ­რა­ი­ნას დიპ­ლო­მა­ტი­უ­რი ურ­თი­ერ­თო­ბე­ბიც შე­ნარ­ჩუ­ნე­ბუ­ლი აქვს, შეძ­ლე­ბის­დაგ­ვა­რად სა­ვაჭ­როც.

სან­ქ­ცია ზი­ა­ნის მომ­ტა­ნი უნ­და იყოს და არამ­ხო­ლოდ ფორ­მა­ლო­ბა, სან­ქ­ცი­ებ­მა უნ­და აიძუ­ლოს რუ­სე­თი, გა­დად­გას რა­ღაც ნა­ბი­ჯე­ბი. ჩვენ რომ სან­ქ­ცია და­ვუ­წე­სოთ და მა­გა­ლი­თად, არ გა­ვი­ტა­ნოთ ის 5000 ტო­ნა ატა­მი, რაც წელს გა­ვი­ტა­ნეთ, რუ­სე­თის ბა­ზა­რი და ეკო­ნო­მი­კა ამას ვე­რა­ნა­ი­რა­ად ვერ იგ­რ­ძ­ნობს და ამან შე­იძ­ლე­ბა ირო­ნი­აც კი გა­მო­იწ­ვი­ოს სა­ერ­თა­შო­რი­სო მას­შ­ტა­ბით. ეს ძა­ლი­ან კარ­გად ეს­მით ჩვენს და­სავ­ლელ პარ­ტ­ნი­ო­რებს.

- რა კო­რექ­ტი­ვებს შე­­ტანს ეს ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბა აბა­ში­ძე-კა­რა­სი­ნის მო­ლა­პა­რა­კე­ბებ­ში?

- რუ­სეთ­თან ჩვე­ნი კო­მუ­ნი­კა­ცი­ის პირ­და­პი­რი არ­ხი მხო­ლოდ ეს არის, საკ­მა­ოდ მარ­ტი­ვი, არა­ფორ­მა­ლუ­რი არ­ხი - პი­რო­ბი­თად, ცხე­ლი სა­ტე­ლე­ფო­ნო კავ­ში­რიც შე­გიძ­ლი­ათ და­არ­ქ­ვათ. ჩვე­ნი პო­ზი­ცია ასე­თია - კო­მუ­ნი­კა­ცი­ის ფორ­მა უნ­და შე­ვი­ნარ­ჩუ­ნოთ, მაგ­რამ მო­რი­გი შეხ­ვედ­რის­თ­ვის პა­უ­ზა გვაქვს აღე­ბუ­ლი. მო­რი­გი შეხ­ვედ­რა ჯერ არ იგეგ­მე­ბა.

- ეს ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბა რომ არა, შეხ­­დე­ბო­დით?

- ამ ჯერ­ზე ამ ფორ­მუ­ლი­რე­ბით დავ­კ­მა­ყო­ფილ­დეთ - ტა­იმ-აუტი გვაქვს აღე­ბუ­ლი.

- ვი­სი ინი­ცი­­ტი­ვა იყო ეს პა­­ზა?

- ამას არ აქვს მნიშ­ვ­ნე­ლო­ბა. ამ ვით­რე­ბა­ში შეხ­ვედ­რის ჩა­ტა­რე­ბა არ იქ­ნე­ბა პრო­დუქ­ტი­უ­ლი, და­ნარ­ჩენს მო­მა­ვა­ლი გვიჩ­ვე­ნებს.

- ახ­ლა, რო­დე­საც რუ­სე­თი იური­დი­­ლად აფორ­მებს ანექ­სი­ას, თე­მებ­მა, რო­მელ­საც თქვენ კა­რა­სინ­თან ერ­თად გა­ნი­ხი­ლავთ, მნიშ­­ნე­ლო­ბა არ და­კარ­გეს?

- ეს ანექ­სი­ის­კენ გა­დად­გ­მუ­ლი მო­რი­გი ნა­ბი­ჯია და არა პირ­ვე­ლი. ეს პრო­ცე­სი დი­დი ხნის წინ და­იწყო. ამ მხრივ გან­სა­კუთ­რე­ბით ტრა­გი­კუ­ლი 2008 წე­ლი იყო მი­სი უმ­ძი­მე­სი შე­დე­გე­ბით. თუმ­ცა ამ ე.წ. ახალ ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბას უფ­რო შორს მიჰ­ყავს აფხა­ზე­თის რუ­სეთ­ში ინ­ტეგ­რი­რე­ბის დი­ნა­მი­კა. ორ­მ­ხ­რი­ვი შეხ­ვედ­რე­ბი ძა­ლი­ან სა­ჭი­რო და აქ­ტურ­ლუ­რი იყო მა­შინ, რო­ცა ვიწყებ­დით და ამას ყვე­ლა და­სავ­ლე­ლი პარ­ტ­ნი­ო­რი გვირ­ჩევ­და. შე­ვახ­სე­ნოთ მკითხ­ველს - ჩვენ ეს შეხ­ვედ­რე­ბი და­ვიწყეთ იმის­თ­ვის, რომ გა­დაგ­ვეწყ­ვი­ტა კონ­კ­რე­ტუ­ლი, პრაქ­ტი­კუ­ლი სა­კითხე­ბი, დაგ­ვებ­რუ­ნე­ბი­ნა ის, რი­სი დაბ­რუ­ნე­ბაც შეგ­ვეძ­ლო. 2012 წელს რუ­სეთ­თან კო­მუ­ნი­კა­ცი­ის ეს არ­ხი შე­იქ­მ­ნა ჩვე­ნი ინი­ცი­ა­ტი­ვით, მაგ­რამ, რა თქმა უნ­და, ჩვე­ნი და­სავ­ლე­ლი პარ­ტ­ნი­ო­რე­ბის რე­კო­მენ­და­ცი­ე­ბით. ამ მხრივ წი­ნა ხე­ლი­სუფ­ლე­ბაც ფრი­ად მონ­დო­მე­ბუ­ლი იყო. იმ პე­რი­ოდ­ში, დღის წეს­რი­გის შედ­გე­ნი­სას, სხვა ამო­ცა­ნე­ბი იდ­გა ჩვენს წი­ნა­შე - ვაჭ­რო­ბის აღ­დ­გე­ნა, საგ­ზაო კო­მუ­ნი­კა­ცი­ე­ბი და ა.შ., დის­ბა­ლან­სი და დი­დი უსა­მარ­თ­ლო­ბა იყო ამ მხრივ. მო­გეხ­სე­ნე­ბათ, მა­შინ რუ­სე­თის­თ­ვის ჩვე­ნი ბა­ზა­რი იყო ღია, რუ­სუ­ლი კომ­პა­ნი­ე­ბი მშვე­ნივ­რად გრძნობ­დ­ნენ აქ თავს, სა­ვი­ზო მი­მოს­ვ­ლა ღია იყო ჩვე­ნი მხრი­დან, იქი­დან კი, ყვე­ლა­ფე­რი ჩა­კე­ტი­ლი იყო. ჩვენ შე­ვე­ცა­დეთ, ეს დის­ბა­ლან­სი აღ­გ­ვედ­გი­ნა და მი­ვაღ­წი­ეთ კი­დეც ამას, ანუ მეტ­ნაკ­ლე­ბად ავი­ღეთ ის, რაც გვე­კუთ­ვ­ნო­და. სხვა­თა შო­რის, ამ ფორ­მა­ტის ერთ-ერ­თი მთა­ვა­რი დამ­სა­ხუ­რე­ბა ალ­ბათ ის არის, რომ ევ­რო­კავ­შირ­თან ჩვე­ნი ასო­ცი­რე­ბის ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბა რუ­სე­თის მხრი­დან გან­სა­კუთ­რე­ბუ­ლი წი­ნა­აღ­მ­დე­გო­ბის გა­რე­შე გა­ფორ­მ­და და ეს უარ­ღე­სად მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვა­ნი მო­მენ­ტია. და­სავ­ლეთ­ში ეს ყვე­ლამ და­ი­ნა­ხა.

- ახ­ლა რა დი­ნა­მი­კაა?

- ჩვენ დღის წეს­რი­გის ეს ნა­წი­ლი თით­ქ­მის მო­ვაგ­ვა­რეთ - აღ­დ­გა ექ­ს­პორ­ტი, სატ­რან­ს­პორ­ტო კავ­ში­რე­ბი. ეს იმ­დე­ნად დი­დი სფე­როა, რომ ვე­რას­დ­როს იტყ­ვი, მორ­ჩა, მოგ­ვარ­და ყვე­ლა­ფე­რიო - ვაჭ­რო­ბა, ბიზ­ნე­სი, ენერ­გე­ტი­კა, სატ­რან­ს­პორ­ტო კო­მუ­ნი­კა­ცი­ე­ბი მუდ­მი­ვი თე­მაა და სა­ხელ­მ­წი­ფო­თა­შო­რი­სი პო­ლი­ტი­კის ძა­ლი­ან დი­დი შე­მად­გე­ნე­ლი ნა­წი­ლია.

გარ­და ამი­სა, ამ არხს წმინ­და კო­მუ­ნი­კა­ცი­ის ფუნ­ქ­ცია აქვს. ზოგ­ჯერ მო­უ­ლოდ­ნე­ლად გჭირ­დე­ბა და­უ­კავ­შირ­დე მე­ო­რე მხა­რეს, გაც­ვა­ლო ინ­ფორ­მა­ცია, რა­ღაც სა­კითხი და­ა­ყე­ნო. მე­ზობ­ლე­ბი ვართ და მოგ­ვ­წონს თუ არა ერ­თ­მა­ნე­თი, ეს გარ­და­უ­ვა­ლია. ორ მა­გა­ლითს მო­გიყ­ვანთ - ზაფხულ­ში, და­რი­ა­ლის ხე­ო­ბა­ში ორ­ჯერ ჩა­მოწ­ვა მეწყე­რი. დი­დი ადა­მი­ა­ნუ­რი მსხვერ­პ­ლის საფ­რ­თხე იდ­გა ჩვენს წი­ნა­შე, მი­წის ჩა­მო­წო­ლილ მა­სა­ში ხალ­ხი ჩა­ი­ხერ­გა - ჩვე­ნი მო­ქა­ლა­ქე­ე­ბი, რუ­სე­თის, სომ­ხე­თის, აზერ­ბა­ი­ჯა­ნის მო­ქა­ლა­ქე­ე­ბიც იყ­ვ­ნენ ავ­ტო­ბუ­სე­ბით. კვი­რა დღეს და­ვუ­კავ­შირ­დით სწო­რედ ამ ჩვე­ნი არ­ხით და იქი­დან შე­სა­ბა­მი­სი უწყე­ბე­ბის ჩარ­თ­ვა ვთხო­ვეთ. საწ­ვა­ვი მი­ა­წო­დეს იქ, ტექ­ნი­კაც მზად იყო და ერ­თობ­ლი­ვად ვი­მუ­შა­ვეთ. სულ არის ჰუ­მა­ნიტ­რუ­ლი პრობ­ლე­მე­ბი. არა­ვინ აღარ ახ­სე­ნებს, მაგ­რამ ჩვე­ნი ხალ­ხის წა­მოყ­ვა­ნა და­ვიწყეთ იქი­დან - რამ­დე­ნი­მე ჩვე­ნი მო­ქა­ლა­ქე, რო­მე­ლიც იქ ჯა­შუ­შო­ბის­თ­ვის იხ­დი­და 10-12 წლი­ან სას­ჯე­ლებს, უკ­ვე სახ­ლ­შია და რამ­დე­ნი­მე­ზე კი­დევ მი­დის მო­ლა­პა­რა­კე­ბე­ბი.

- გაც­ვა­ლეთ?

- რო­დე­საც პარ­ლა­მენ­ტ­მა სა­ყო­ველ­თაო ამ­ნის­ტი­ის გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბა მი­ი­ღო, მა­შინ აქე­დან გა­უშ­ვეს რუ­სე­თის მო­ქა­ლა­ქე­ე­ბი. ბევ­რი კრი­ტი­კა იყო ამის გა­მო და მათ შო­რის, სწო­რი კრი­ტი­კაც. ამის სა­ნაც­ვ­ლოდ და სა­პა­სუ­ხოდ და­ვარ­წ­მუ­ნეთ რუ­სე­თის მხა­რე, მა­თაც გა­მო­ეშ­ვათ ჩვე­ნი მო­ქა­ლა­ქე­ე­ბი. ეს ხალ­ხი უმ­ძი­მეს პი­რო­ბებ­ში იყო იქ. ასე რომ, წმინ­და პრაქ­ტი­კუ­ლი ფუნ­ქ­ცი­აც აქვს ამ შეხ­ვედ­რებს, კო­მუ­ნი­კა­ცი­ის ამ არ­ხის ერთ-ერ­თი ფუნ­ქ­ცია ესეც არის, ამ ხალ­ხის იქ მი­ტო­ვე­ბა არ შე­იძ­ლე­ბო­და. უამ­რა­ვი სხვა მა­გა­ლი­თის მოყ­ვა­ნაც შე­იძ­ლე­ბა, ამ ფორ­მატ­მა გა­დაწყ­ვი­ტა ეს სა­კითხე­ბი. ამის სა­ჭი­რო­ე­ბა წმინ­და პრაქ­ტი­კუ­ლია, თო­რემ რუ­სებს რომ ვუთხ­რათ, აღარ გვინ­და შევ­ხედ­რე­ბი, არა მგო­ნია ამის გა­მო ჰა­რა­კი­რი მო­იწყონ და რას მო­ვი­გებთ ამით?

- გა­უქ­მე­ბის სა­კითხი რომ დად­გეს, წი­ნა­აღ­­დე­გი იქ­ნე­ბით?

- ეს არაპ­რაგ­მა­ტუ­ლი, წმინ­და წყლის ემო­ცი­უ­რი გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბა იქ­ნე­ბა. ახ­ლა­ხან ლონ­დონ­ში ვი­ყა­ვით, ვე­სა­უბ­რეთ ბრი­ტა­ნე­ლებს და ვუთხა­რით, რომ არის ხალ­ხი, ვინც ამ ფორ­მა­ტის წი­ნა­აღ­მ­დე­გია. მათ გა­უკ­ვირ­დათ - აბა დიპ­ლო­მა­ტი­უ­რი კავ­ში­რე­ბის უქონ­ლო­ბის პი­რო­ბებ­ში თქვენ და რუ­სე­თი ერ­თ­მა­ნეთს რა­მე­ნა­ი­რად ხომ უნ­და ელა­პა­რა­კო­თო? დღეს ევ­რო­პის ერთ-ერ­თი დე­და­ქა­ლა­ქი­დან ჩვენ­მა ელ­ჩ­მა და­მი­რე­კა და იქა­უ­რი სა­გა­რეო უწყე­ბის რე­კო­მენ­და­ცია მაც­ნო­ბა - არ შეწყ­ვი­ტოთ კავ­ში­რი! ელე­მენ­ტა­რუ­ლია - ჩემ­სა და კა­რა­სინს შო­რის არ არის ეს დი­ა­ლო­გი, ეს ქვეყ­ნებს შო­რის ურ­თი­ერ­თო­ბის მარ­ტი­ვი სა­კო­მუ­ნი­კა­ციო არ­ხია.

- ეს არ­ხი ჩვენ უფ­რო გვჭირ­დე­ბა თუ რუ­სებს?

- გულ­წ­რ­ფე­ლად გეტყ­ვით - მე მგო­ნი, ჩვენ უფ­რო გვჭირ­დე­ბა. არ არ­სე­ბობს მსოფ­ლი­ო­ში ქვე­ყა­ნა, რო­მელ­საც რა­ღაც ფორ­მით რუ­სეთ­თან ურ­თი­ერ­თო­ბა არ ქონ­დეს, მით უმე­ტეს, მე­ზო­ბელ ქვე­ყა­ნას.

მე არ მიხ­სე­ნე­ბია ძალ­ზე მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვა­ნი თე­მა - ასო­ბით ათა­სი ჩვე­ნი თა­ნა­მე­მა­მუ­ლეა რუ­სეთ­ში, იქ უამ­რა­ვი პრობ­ლე­მაა, რა­ზეც ჩვენ ვსა­უბ­რობთ. იქ არის ქო­ნებ­რი­ვი, სა­კუთ­რე­ბის სა­კითხე­ბი.

- სა­ქარ­­ვე­ლოს რა ქო­ნე­ბა აქვს იქ?

- სა­უ­ბა­რია უძ­რავ ქო­ნე­ბა­ზე, კი­დევ სხვა პრაქ­ტი­კუ­ლი სა­კითხე­ბიც გვაქვს.

- სა­ქარ­­ვე­ლოს რკი­ნიგ­ზის აფხა­ზე­თის მო­ნაკ­ვეთ­სა და ავა­რეთ-კა­ხე­თის გზა­ზე სა­უბ­რობთ? ეს კუ­ლუ­­რუ­ლი მო­ლა­პა­რა­კებ­ვე­ბი თქვენ ფორ­მატს ბრალ­დე­ბა.

- რა­ტომ ბრალ­დე­ბა?

- უსა­ფუძ­­ლოა ეს ბრალ­დე­ბე­ბი?

- რაც ეხე­ბა სა­ქარ­თ­ვე­ლოს რკი­ნიგ­ზის აფხა­ზე­თის მო­ნაკ­ვეთს - ამ თე­მა­ზე მო­ლა­პა­რა­კე­ბა არც ჩვენ ფორ­მატ­ში, არც ჟე­ნე­ვა­ში სა­ერ­თოდ არ ყო­ფი­ლა.

- მაგ­რამ, რუ­სე­თის პრე­ზი­დენ­­მა ამ გზის აღ­­გე­ნის შე­საძ­ლებ­ლო­ბა­ზე ისა­უბ­რა და რო­დე­საც პრე­ზი­დენ­ტე­ბი ხმა­მაღ­ლა აცხა­დე­ბენ რა­ღაც გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბებს, ამის უკან გარ­­ვე­­ლი მუ­შა­­ბა ჩა­ტა­რე­ბუ­ლია, არა?

- რომ ყო­ფი­ლი­ყო სა­კითხის გან­ხილ­ვა, რა აზ­რი აქვს ამის და­მალ­ვას? რა­ტომ ვუ­არ­ყოფ­დი, რომ ვი­სა­უ­ბე­რეთ? რომ მო­ე­მარ­თათ შე­ვახ­სე­ნებ­დი ჩვენს არ­გუ­მენ­ტებს - ამ თე­მა­ზე სა­უ­ბა­რი შე­საძ­ლე­ბე­ლია, თუ­კი სა­ქარ­თ­ვე­ლოს რკი­ნიგ­ზის აფხა­ზე­თის მო­ნაკ­ვე­თის აღ­დ­გე­ნა-ფუნ­ქ­ცი­ო­ნი­რე­ბა მოხ­დე­ბა აფხა­ზე­თის კონ­ფ­ლიქ­ტის და­რე­გუ­ლი­რე­ბის კონ­ტექ­ს­ტ­ში, სა­ქარ­თ­ვე­ლოს ტე­რი­ტო­რი­უ­ლი მთლი­ა­ნო­ბი­სა და სუ­ვე­რე­ნი­ტე­ტის პრინ­ციპ­ზე და­ფუძ­ნე­ბით და სრუ­ლი პა­ტი­ვის­ცე­მით. ამან ასე­ვე ხე­ლი უნ­და შე­უწყოს რე­გი­ონ­ში უსაფ­რ­თხო­ე­ბის გან­მ­ტ­კი­ცე­ბას - ეს ფორ­მუ­ლა ჯერ კი­დევ 90-იანი წლე­ბი­დან მო­დის. 2003 წელს შე­იქ­მ­ნა ქარ­თულ-რუ­სუ­ლი სა­მუ­შაო ჯგუ­ფი ამ თე­მა­ზე, და­იწყო მუ­შა­ო­ბა, მაგ­რამ რო­გორც კი ამ პო­ლი­ტი­კურ სირ­თუ­ლე­ებს მი­ად­გა, იმ წუთ­ში გა­ჩერ­და მუ­შა­ო­ბა. შე­იძ­ლე­ბა რკი­ნიგ­ზის აღ­დ­გე­ნა და­იწყოს და ასე­თი რამ და­ი­მა­ლოს?

ავა­რეთ კა­ხე­თის გზა­ზეც აბ­სო­ლუ­ტუ­რად იგი­ვე ვი­თა­რე­ბაა - ეს სა­კითხი საგ­ნობ­რი­ვად არა­ნა­ი­რად არ გან­ხი­ლუ­ლა.

- თქვენს ფორ­მატ­ში, თუ ზო­გა­დად ხე­ლი­სუფ­ლე­ბა­შიც?

- ვის­თან? ფაქ­ტია, რომ რუ­სე­თი რა­ღა­ცას აშე­ნებს, რომ ამის უკან გეგ­მე­ბი აქვთ. რა არის ამის სა­პირ­წო­ნე, მე არ ვი­ცი. რა უნ­და გა­ვა­კე­თოთ ჩვენ, რომ რუ­სეთ­მა თა­ვის ტე­რი­ტო­რი­ა­ზე მშე­ნებ­ლო­ბა გა­ა­ჩე­როს? რთუ­ლი თე­მაა და ამას ჩვენ ვა­ა­ნა­ლი­ზებთ.

- თქვენ არ გე­ბა­დე­ბათ კითხ­ვა, რა­ტომ ხარ­ჯავს რუ­სე­თი ამ­დენ ფულს, თუ­კი სადღაც მო­­წევს შე­ჩე­რე­ბა და ჩვენს ტე­რი­ტო­რი­­ზე ვე­ღარ გაგ­­ძელ­დე­ბა მშე­ნებ­ლო­ბა?

- ბუ­ნებ­რი­ვია, მეც მე­ბა­დე­ბა ეს კითხ­ვა. ალ­ბათ, ამის უკან მი­ზა­ნი და ლო­გი­კა არის. მაგ­რამ ამა­ზე სა­უ­ბა­რი არ და­უწყი­ათ ჩვენ­თან, არ არის გა­მო­რიცხუ­ლი, რომ ერთ დღეს ეს სა­კითხი წა­მოჭ­რან. ახ­ლა კი არც სა­ქარ­თ­ვე­ლოს ხე­ლი­სუფ­ლე­ბას, არც ერთ სხვა ქვე­ყა­ნას არ შეს­წევს უნა­რი, ზე­გავ­ლე­ნა მო­ახ­დი­ნოს რუ­სეთ­ზე და გა­ა­ჩე­რე­ბი­ნოს და­ღეს­ტან­ში გზე­ბის მშე­ნებ­ლო­ბა. ჩვენს მხა­რეს გზა რომ შენ­დე­ბო­დეს, ვი­ღაც ხომ და­ი­ნა­ხავ­და ან ტრაქ­ტორს, ან ნი­ჩაბს მა­ინც? სულ ეჭ­ვი­ა­ნო­ბენ ჩვე­ნი ოპო­ნენ­ტე­ბი, ან კი­დევ სპე­ცი­ა­ლუ­რად მა­ნი­პუ­ლი­რე­ბენ, რომ მათ ზურგს უკან რა­ღაც ხდე­ბა. გა­სა­გე­ბია, ეს პო­ლი­ტი­კუ­რი ბრძო­ლის ნა­წი­ლია. მაგ­რამ მო­უკ­რე­ფავ­ში გა­დას­ვ­ლა არა­ვის შვე­ნის.

თა­ვი­დან რომ მოვ­კი­დე ხე­ლი ამ საქ­მეს, ვი­ცო­დი რა­ო­დენ რთულ და სა­რის­კო საქ­მეს შე­ვე­ჭი­დე. არა­ნა­ი­რი ილუ­ზი­ე­ბი არ მქონ­და და არც სხვას ვუქ­მ­ნი­დი გა­და­ჭარ­ბე­ბულ მო­ლო­დი­ნებს. სულ ვამ­ბობ­დი (თქვენ­თან ინ­ტერ­ვი­უ­ებ­შიც მით­ქ­ვამს) - ილუ­ზი­ას ნუ შე­ვიქ­მ­ნით, რომ ამ დი­ა­ლო­გის მეშ­ვე­ო­ბით ყვე­ლა პრობ­ლე­მას მო­ვაგ­ვა­რებთ, რომ ცხინ­ვა­ლის რე­გი­ო­ნი­სა და აფხა­ზე­თის თე­მე­ბი ხვალ­ვე მოგ­ვარ­დე­ბა. ეს უც­ბად ვერ მოხ­დე­ბა და რო­დის იქ­ნე­ბა, ესეც არ ვი­ცი.

დღე­ი­სათ­ვის ოპო­ნენ­ტე­ბის ასე­თი მძაფ­რი კრი­ტი­კაც გა­საკ­ვი­რია იმი­ტომ, რომ ცალ­კე სა­უბ­რის თე­მაა, რა უმ­ძი­მე­სი შეც­დო­მე­ბი აქვთ დაშ­ვე­ბუ­ლი თა­ვად, ეს შორს წაგ­ვიყ­ვანს. მათ არ უყ­ვართ ამის მოს­მე­ნა, არა­და მათ აშ­კა­რად ვერ აწი­ეს ეს საქ­მე და ძა­ლი­ან ცუ­დად და­ამ­თავ­რეს. მა­თი შე­ძა­ხი­ლე­ბი, რომ ჩვენ ამას კარ­გად ვერ ვა­კე­თებთ და თა­ვად იცი­ან მოგ­ვა­რე­ბის გზე­ბი, ვე­რა­ნა­ი­რად ვერ მარ­წ­მუ­ნებს იმი­ტომ, რომ კარ­გად მახ­სოვს, რო­გორ "მო­უ­ა­რეს ამ საქ­მეს".

- რო­გორც თქვით, აბა­ში­ძე-კა­რა­სი­ნის შეხ­ვედ­რებ­ში პა­­ზაა. რა იქ­ნე­ბა ის პი­რო­ბა, რაც გა­ნა­ახ­ლებს ამ შეხ­ვედ­რებს?

- შე­სა­ბა­მი­სი პო­ლი­ტი­კუ­რი ფო­ნი ხომ უნ­და არ­სე­ბობ­დეს? ახ­ლა ვმუ­შა­ობთ იმა­ზე, რომ ამ ე.წ. ახა­ლი ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბით შექ­მ­ნილ გა­მოწ­ვე­ვას გავ­ცეთ პა­სუ­ხი. ეს ძა­ლი­ან რთუ­ლი თე­მაა - ჩვენ­ში ყვე­ლამ ყვე­ლა­ზე კარ­გად იცო­და ფეხ­ბურ­თი. ახ­ლა ფეხ­ბურ­თის სპე­ცი­ა­ლის­ტე­ბი აღარ არი­ან, სა­მა­გი­ე­როდ, ყო­ვე­ლი მე­ო­რე ექ­ს­პერ­ტი და დი­დი მცოდ­ნეა იმი­სა, თუ რო­გორ უნ­და მო­უგ­რი­ხოს კი­სე­რი რუ­სეთს.

რუ­სე­თი ძა­ლი­ან რთუ­ლი პარ­ტ­ნი­ო­რია და არამ­ხო­ლოდ ჩვენ­თ­ვის, ყვე­ლას­თ­ვის. ისეთ პე­რი­ოდ­ში ვართ, რო­დე­საც ხში­რად კარ­გ­სა და უკე­თესს შო­რის კი არ არის არ­ჩე­ვა­ნი, არა­მედ ცუდ­სა და უარესს შო­რის. გარ­კ­ვე­ულ­წი­ლად უკ­რა­ი­ნის ბედ­ზეა მიბ­მუ­ლი ჩვე­ნი (ბე­დიც) მო­მა­ვა­ლიც. და­სავ­ლეთ­მა ჯერ ვერ მო­უ­ნა­ხა გა­სა­ღე­ბი რუ­სეთს. ჩვე­ნი ოპო­ნენ­ტე­ბი მა­ინ­ცა­და­მა­ინც აქ ნუ ეძე­ბენ პრობ­ლე­მას, მთა­ვა­რი პრობ­ლე­მა რუ­სეთ­შია. რო­დე­საც მე და­მო­უ­კი­დე­ბე­ლი ექ­ს­პერ­ტი ვი­ყა­ვი და გარ­კ­ვე­უ­ლი ნა­ბი­ჯე­ბის გა­მო ხე­ლი­სუფ­ლე­ბას ვაკ­რი­ტი­კებ­დი, იმ­დე­ნი კი ვი­ცო­დი, რომ მთა­ვა­რი პრობ­ლე­მა იქაა, რუ­სეთ­ში, მაგ­რამ აქ არ უნ­და და­უშ­ვა შეც­დო­მე­ბი. ჩვე­ნი ოპო­ნენ­ტე­ბი აქ ხე­და­ვენ მთა­ვარ პრობ­ლე­მას და უბე­დუ­რე­ბას იმის გა­მო, რომ ვი­ღა­ცამ რა­ღაც სიტყ­ვა ისე არ გა­მო­ი­ყე­ნა, ან ინ­ტერ­ვი­უ­ში რა­ღაც თქვა... ამის გა­მო ყვი­რი­ან, და­ვი­ღუ­პეთ, და­სავ­ლე­თი სხვა­ნა­ი­რად გა­ი­გებ­სო. თუ ვინ­მე პა­ტა­რა უზუს­ტო­ბა­ში გა­მო­ი­ჭი­რეს, მე­რე ათას­ჯერ მო­ახ­დე­ნენ ამის ტი­რა­ჟი­რე­ბას. ჩვე­ნი და­სავ­ლე­ლი პარ­ტ­ნი­ო­რე­ბი პრო­ფე­სი­ო­ნა­ლი პო­ლი­ტი­კო­სე­ბი არი­ან და ყვე­ლა ყვე­ლა­ფერს კარ­გად ხე­დავს, ბევ­რი რამ ჩვენ­ზე უკე­თაც იცი­ან. ამი­ტომ მე­ტი გა­გე­ბაა სა­ჭი­რო იმი­სა, თუ რა ვი­თა­რე­ბა­ში ვართ დღეს და რამ­დე­ნად რთუ­ლი ამო­ცა­ნაა ყო­ვე­ლი ჩვენ­გა­ნის წი­ნა­შე./span>

maia chalaganidze
სხვა სიახლეები
22 ოქტომბერი, 2016 ნიკა რურუა: ამ ბრძოლით ხელისუფლებას საკუთარი სიბრიყვისგან და მომავალი შეცდომებისგან ვიცავთ
01 მარტი, 2016 აკადემიური წერის კულტურა, ნაფიცი მსაჯულები და გენდერული კვოტირება
18 თებერვალი, 2016 ევროპა იბრუნებს ვაჟა ფშაველას
26 იანვარი, 2016 რომან გოცირიძე: გაზპრომი პოლიტიკური იარაღია რუსეთის ხელში
11 ნოემბერი, 2015 გიგი თევზაძე: ჩვენ ახლა არა უუნარო, არამედ ანტიუნარების მქონე საზოგადოება ვართ
01 ივლისი, 2015 მთავრობა არის უუნარო, წარუმატებელი, არაეფექტური და უკვე ძალზე არაპოპულარულიც
15 მაისი, 2015 დღეს სახელმწიფო ღარიბი ხალხის სურვილებზე დგას
28 აპრილი, 2015 ”შესაძლოა, გვიან შემოდგომაზე დამძიმდეს მდგომარეობა”
24 აპრილი, 2015 ”თუ ტარიფი არ გაიზარდა, მომავალი ზამთარი იქნება ბნელი და ცივი”
17 აპრილი, 2015 პროკურატურის უგუნურება, რომლითაც სახელმწიფო ზარალდება